Việc Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM nghiêm cấm hát nhép không chỉ là động thái chấn chỉnh hoạt động biểu diễn mà còn là yêu cầu cần thiết để thị trường âm nhạc phải tự điều chỉnh cho phù hợp.

"Cái bẫy ngọt ngào"

Vài năm gần đây, thị trường âm nhạc chứng kiến ngày càng nhiều gương mặt vụt sáng chỉ sau một bản cover (hát lại) lan truyền trên mạng xã hội, một game show ăn khách hoặc một chiến lược truyền thông được tính toán kỹ lưỡng. Việc này khiến con đường trở thành ca sĩ ngày càng được rút ngắn.

"Công nghệ lăng xê" được đẩy lên mức tối đa, dù năng lực ca sĩ có thể không theo kịp danh tiếng. Dù vậy, sự nổi tiếng có thể trở thành "cái bẫy ngọt ngào" đối với họ. Khi đã trở nên nổi tiếng, nhiều người chỉ lo chạy sô kiếm tiền, thay vì dành thời gian trau dồi năng lực cá nhân. Nhiều người hiểu rằng lối đi tắt của họ không thể mang đến sự nổi tiếng lâu dài nên buộc phải cố gắng "cày" sô.

Quan sát thị trường nhạc Việt nhiều năm qua, chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy việc hát nhép hay hát đè không phải là hiện tượng mới mẻ. Thực tế, những người trong ngành từng khẳng định tình trạng này đã tồn tại nhiều năm trước, nhiều khi trở thành tâm điểm tranh luận trong giới lẫn trên mặt báo.

Đáng nói, tình trạng hát nhép ngày càng trở nên công khai bởi sự dễ dãi của một bộ phận khán giả và sự cẩu thả của một số ca sĩ. Việc cơ quan quản lý cấm ca sĩ hát nhép là rất cần thiết khi ai cũng có thể trở thành ca sĩ, thậm chí là người nổi tiếng, dù biết hát hay không.

Tại live concert của một nữ ca sĩ nổi tiếng cách đây không lâu, hàng ngàn người hâm mộ cổ vũ cho thần tượng của mình theo kiểu "Chị đẹp quá!". Nhiều khán giả khác không khỏi ngao ngán vì với họ, khi thưởng thức live concert thì lời khen nên dành cho giọng hát, thay vì nhan sắc. Nhưng có lẽ điều này đã quá quen thuộc với nhiều khán giả trẻ hiện nay khi họ đến một concert chỉ là để thỏa mãn phần nhìn, thay vì nghe nhạc.

Nhiều người trong cuộc nhận xét không ít ca sĩ chưa được đào tạo bài bản, thiếu nền tảng chuyên môn vững chắc nhưng vẫn có thể nổi tiếng nhờ các yếu tố như truyền thông, công nghệ hay chiến lược lăng xê. "Thực tế cho thấy chất lượng giọng hát - yếu tố cốt lõi của ca sĩ - đã bị xem nhẹ. Có những trường hợp ca sĩ rất nổi tiếng, biểu diễn cuốn hút về phần nhìn nhưng năng lực thanh nhạc không tương xứng" - nhạc sĩ Tiến Luân bức xúc.

Vẽ lại bức tranh nhạc Việt

Nhiều ca sĩ thừa nhận khán giả ngày càng "thông minh và tinh tế hơn", đòi hỏi cao về trải nghiệm live, từ kỹ thuật đến cảm xúc và sự chân thật.

Để duy trì sự gắn kết lâu dài với khán giả, ca sĩ phải đầu tư vào thực lực và bản sắc, nhằm có được những màn trình diễn chân thật. "Khi niềm tin được củng cố, thị trường âm nhạc sẽ phát triển bền vững hơn, cả về chất lượng lẫn giá trị văn hóa" - ca sĩ Thiên Vương (thành viên nhóm MTV) bày tỏ.

Các ca sĩ trẻ tài năng và có chất lượng chuyên môn đúng chuẩn đang vẽ lại bức tranh nhạc Việt. Ngày 11-4, "Từng ngày" - live concert đầu tiên của buitruonglinh - sẽ ra mắt khán giả tại Nhà hát Hòa Bình (TP HCM). Đây là chương trình đánh dấu sự bứt phá của buitruonglinh khi bước ra từ chương trình "Anh trai say hi" mùa 2. Đáng nói là live concert đầu tay của buitruonglinh "cháy" vé chỉ sau 12 phút! Lấy ý tưởng từ sự luân chuyển 4 mùa, "Từng ngày" là một hành trình lý giải những mốc thời gian trên chặng đường âm nhạc của buitruonglinh.

Trước đó, concert đầu tay "Luminarhy" của Rhyder (ngày 4-4) cũng hết vé ngay trước giờ biểu diễn. Trong suốt concert, anh vừa hát live vừa thực hiện vũ đạo, thậm chí chơi trống trong một số tiết mục. Các set diễn được đầu tư hoành tráng, đồng đều, không tạo cảm giác hụt hơi.

Concert "Xoay tròn" của Hoàng Dũng tại TP HCM mới đây cũng được đánh giá cao về chất lượng âm nhạc và sự trưởng thành của ca sĩ này. Bên cạnh "Xoay tròn", showcase "J-UNZIP" cũng để lại dấu ấn với sự lột xác và trưởng thành trong hành trình âm nhạc của Jun Phạm. Trong khi đó, live show "Giữa vạn người" của Phùng Khánh Linh, diễn ra 2 đêm ở Nhà hát Hòa Bình với 4.000 khán giả, đã chứng minh cô đang tỏa sáng đúng cách...

Trở lại với yêu cầu cấm hát nhép của Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM, quy định này khiến làng nhạc Việt bàn tán xôn xao. Số đông ủng hộ việc cấm ca sĩ hát nhép để tôn vinh giá trị nghệ thuật thật sự. Những ca sĩ hát live tốt sắp tới sẽ có "đất dụng võ". Những giọng ca thực lực chưa tốt sẽ phải nỗ lực cải thiện khả năng hát live hoặc không còn cơ hội bước lên sân khấu.

Quyết định cấm ca sĩ hát nhép sẽ kéo theo cả một hệ thống cần thay đổi, theo hướng nâng cao chất lượng để mang đến giá trị thật về âm nhạc cho khán giả. Các nhà chuyên môn nhấn mạnh đơn vị tổ chức ca nhạc buộc phải nói không với tình trạng hát nhép, bố trí thời gian cho các ca sĩ được tổng duyệt kỹ hơn. Chất lượng âm thanh, thiết bị phục vụ việc trình diễn cũng phải được lưu tâm, nhằm đáp ứng đúng tiêu chuẩn để ca sĩ phát huy giọng hát.

Dư luận rất đồng tình với việc cấm ca sĩ hát nhép. Kỳ vọng rằng từ đây, các chương trình ca nhạc sẽ luôn chứng kiến ca sĩ hát thật và tràn đầy cảm xúc. Các ca sĩ cũng phải được sắp xếp lại theo tiêu chuẩn biểu diễn của từng chương trình. "Thời của nhan sắc" đã đến lúc được xếp lại, nhường chỗ cho những giọng ca có năng lực phát triển.