Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae hôm 23-1 giải tán Hạ viện để mở đường cho cuộc tổng tuyển cử sớm nhằm tìm kiếm sự ủng hộ của cử tri cho chương trình nghị sự về kinh tế và an ninh cùng đối tác liên minh mới của Đảng Dân chủ Tự do (LDP). Đây là lần đầu tiên trong 60 năm xảy ra việc giải tán Hạ viện ngay đầu kỳ họp thường kỳ.
Lý giải cho bước đi trên, bà Takaichi cho biết vẫn chưa nhận được sự ủng hộ chính thức từ người dân đối với nhiệm kỳ thủ tướng bắt đầu từ tháng 10-2025, cũng như đối với liên minh cầm quyền mới giữa LDP và Đảng Đổi mới Nhật Bản. Theo AP, bà Takaichi nhấn mạnh rằng cử tri cần đánh giá các quyết định của bà về chi tiêu ngân sách, việc tăng cường năng lực quân sự và chính sách nhập cư cứng rắn hơn nhằm đưa đất nước trở nên "mạnh mẽ và thịnh vượng".
Khung cảnh tại phiên họp của Hạ viện Nhật Bản hôm 23-1 Ảnh: AP
Bà Takaichi chỉ nắm quyền được khoảng 3 tháng nhưng đã nhận được tỉ lệ ủng hộ khoảng 70%. Giới phân tích nhận định động thái tổ chức bầu cử sớm nhằm tận dụng mức độ ủng hộ cao này để giúp LDP giành lại thế đa số tại Hạ viện - cơ quan quyền lực hơn trong Quốc hội lưỡng viện của Nhật Bản. Liên minh cầm quyền hiện chỉ nắm giữ đa số sít sao tại Hạ viện và vẫn là phe thiểu số tại Thượng viện, buộc họ phải hợp tác với các đảng đối lập để thông qua các dự luật.
Chiến dịch tranh cử chính thức bắt đầu vào ngày 27-1 và dự kiến kéo dài 12 ngày. Tuy nhiên, việc ấn định thời điểm bầu cử là ngày 8-2 tới, tức chỉ 16 ngày sau khi Hạ viện giải tán, đã vấp phải chỉ trích vì không cho cử tri đủ thời gian đánh giá những đề xuất chính sách của các đảng. Phe đối lập cũng chỉ trích bà Takaichi làm chậm việc thông qua ngân sách cần thiết cho các chính sách kinh tế quan trọng trong năm tài khóa 2026, bắt đầu từ tháng 4 tới.
Bà Takaichi đang tập trung vào các vấn đề kinh tế, tìm cách thu hút cử tri bằng những biện pháp kiềm chế giá cả leo thang, cải thiện mức lương trì trệ, đồng thời tăng cường hỗ trợ các hộ gia đình thu nhập thấp. Trong khi đó, Đảng Dân chủ Nhân dân (DPP) đối lập công bố loạt biện pháp nhằm giảm gánh nặng cho người nộp thuế trong lúc cam kết không tăng thuế trong thời gian tới.
