51 năm sau ngày đất nước liền một dải, ký ức về những con người đã đổ mồ hôi, xương máu để giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc vẫn còn nguyên sức nặng trong lòng nhân dân. Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, hình ảnh cựu chiến binh Alăng Bảy, người dân tộc Cơ Tu, vẫn hiện lên như một biểu tượng sống động của lòng trung thành với Đảng, với Cách mạng, của ý chí kiên cường bám đất, giữ rừng, quyết không lùi bước trước kẻ thù.

Còn người là còn đất

Sinh năm 1930 tại xã Atiêng, huyện Hiên (nay là xã Sông Kôn, TP Đà Nẵng), Alăng Bảy lớn lên trong cảnh quê hương chìm trong khói lửa. Chính những tháng ngày chứng kiến bản làng bị tàn phá đã hun đúc trong ông một ý chí sắt đá: theo Đảng, theo Cách mạng để giữ lấy núi rừng, giữ lấy từng tấc đất Trường Sơn - nơi bao đời người Cơ Tu sinh sống.

Năm 1958, ông thoát ly tham gia Cách mạng, hai năm sau vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng. Từ đó, cuộc đời ông gắn chặt với những cánh rừng Trường Sơn, với từng trận đánh ác liệt để bảo vệ quê hương. Dù ở cương vị trinh sát, cán bộ tác chiến hay lãnh đạo địa phương, ông luôn là người đi đầu, trực tiếp chiến đấu, bám trụ địa bàn, không rời một tấc đất. Năm 1963, ông được điều về Huyện đội Tây Giang làm trợ lý tác chiến; từ năm 1968 đến 1975, ông đảm nhiệm nhiều trọng trách như chính trị viên, xã đội trưởng, Chủ tịch UBND xã, Bí thư xã. Ở bất kỳ vị trí nào, ông cũng thể hiện bản lĩnh của một người đảng viên kiên trung, đặt nhiệm vụ giữ đất, giữ làng lên trên hết.

Trong những năm tháng khốc liệt nhất, Alăng Bảy đã cùng đồng đội tham gia 35 trận đánh lớn nhỏ, trực tiếp góp phần giữ vững từng cánh rừng, từng con suối trên dãy Trường Sơn. Ông cùng đơn vị bắn rơi 10 máy bay địch, tiêu diệt hơn 300 tên, bắt sống 37 tên. Riêng ông đã tiêu diệt hơn 50 tên địch, làm bị thương 46 tên khác và bắn rơi 3 máy bay lên thẳng. Đặc biệt, năm 1962, trong trận phục kích tại đồi Ahu, ông dùng súng trường bắn hạ một chiếc UH-1A của Mỹ - một chiến công thể hiện sự gan dạ, bình tĩnh và khả năng tận dụng địa hình rừng núi một cách tài tình.

Những chiến công ấy không chỉ là con số, mà là minh chứng cho tinh thần "còn người, còn đất", cho ý chí quyết giữ bằng được từng tấc đất Trường Sơn. Với Alăng Bảy, mỗi gốc cây, mỗi triền núi không chỉ là địa hình chiến đấu mà còn là máu thịt của quê hương, là nơi chôn nhau cắt rốn của đồng bào Cơ Tu. Chính vì vậy, ông chiến đấu không chỉ bằng lòng dũng cảm mà còn bằng tình yêu sâu nặng với đất và người nơi đại ngàn Trường Sơn.

Giữ hồn dân tộc

Với những đóng góp to lớn, ông được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, 3 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang, 2 Huy chương Chiến công hạng Nhất và Nhì. Năm 2015, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân - phần thưởng xứng đáng cho một đời chiến đấu không lùi bước.

Hòa bình lập lại, người chiến binh năm xưa trở về với núi rừng quê hương nhưng chưa một ngày ngơi nghỉ. Dù mang trên mình thương tích chiến tranh, ông vẫn tiếp tục cống hiến trong vai trò Chủ tịch Hội Nông dân, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Sông Kôn. Ông đi đầu trong phát triển kinh tế với mô hình trồng rừng, chăn nuôi, góp phần nâng cao đời sống cho bà con.

Đặc biệt, với tư cách là một người Cơ Tu, ông luôn đau đáu gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Ông là người hiếm hoi còn giữ được nghề chế tác nỏ - một biểu tượng văn hóa và cũng là vũ khí gắn liền với lịch sử giữ đất của người Cơ Tu. Từ việc chọn gỗ, làm thân nỏ, se dây đến hoàn thiện từng chi tiết, tất cả đều được ông truyền dạy tận tình cho lớp trẻ. Với ông, giữ nghề cũng chính là giữ hồn dân tộc, giữ một phần ký ức của Trường Sơn.

Những buổi chiều bên bếp lửa, ông kể cho con cháu nghe về những năm tháng bám rừng đánh giặc, về cách người Cơ Tu cùng nhau giữ làng, giữ đất. Những câu chuyện ấy không chỉ là hồi ức, mà còn là ngọn lửa truyền thống, nuôi dưỡng lòng tự hào và ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thế hệ sau.

Ngày 1-10-2024, giữa không gian trầm lắng của đại ngàn, Alăng Bảy đã về với đất mẹ ở tuổi 94. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc, nhưng cũng khắc sâu thêm hình ảnh một con người đã sống trọn vẹn cho lý tưởng: trung thành với Đảng, gắn bó với Cách mạng, kiên cường giữ từng tấc đất Trường Sơn.

Ông ra đi, nhưng tinh thần của ông vẫn còn đó - trong những cánh rừng xanh, trong tiếng cồng chiêng vọng núi, trong từng thế hệ người Cơ Tu đang tiếp bước. Những chiếc nỏ ông để lại không chỉ là vật dụng, mà là biểu tượng của ý chí, của bản lĩnh và của một lời nhắn nhủ lặng thầm: đất này là của mình, phải giữ lấy, bằng mọi giá.