Động thái cứng rắn này nhằm đáp trả việc mà Mỹ cho là một tàu chở dầu thương mại bị máy bay không người lái (UAV) tự sát của Iran tấn công tại vùng biển quốc tế. Nói như tờ Daily Mail, đây là chuỗi đòn ăn miếng trả miếng mới nhất đang làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn vốn dĩ rất mong manh giữa hai nước.
Theo thông báo từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), các cuộc oanh tạc mới nhất bắt nguồn từ vụ việc một tàu chở dầu mang cờ Panama có tên là Kiku bị máy bay không người lái (UAV) tự sát của Iran tấn công vào sáng sớm ngày 27-6.
Thời điểm xảy ra vụ việc, con tàu này đang di chuyển qua khu vực gần eo biển Hormuz và chở theo hơn 2 triệu thùng dầu thô.
Tàu hàng trên eo biển Hormuz. Ảnh: EPA
Theo dữ liệu theo dõi hàng hải, tàu Kiku vừa rời một mỏ dầu của Qatar ở giữa vịnh Ba Tư đầu tuần này và đang trên đường đến một cảng thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
Con tàu đã cố gắng sử dụng tuyến đường thay thế dọc theo bờ biển Oman do Mỹ giám sát nhằm né tránh tuyến đường đi qua vùng biển thuộc quyền kiểm soát của Iran.
Thông cáo của CENTCOM ngày 27-6 khẳng định: "Kích hoạt các đợt không kích nhằm đáp trả trực diện những hành vi hung hăng liên tục từ phía Iran đối với tàu thuyền thương mại".
Phía quân đội Mỹ nhấn mạnh rằng "Iran đã có cơ hội để tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn" nhưng Tehran "đã chọn không làm vậy" khi ra lệnh tấn công tàu Kiku.
CENTCOM cho biết thêm các chiến đấu cơ Mỹ đã nhắm trúng hệ thống giám sát quân sự, mạng lưới thông tin liên lạc, các trận địa phòng không, kho chứa máy bay không người lái cũng như năng lực rải thủy lôi của Iran, song không tiết lộ vị trí chính xác của các cuộc tấn công.
Trong khi đó, truyền hình nhà nước Iran chỉ thông báo ngắn gọn về các tiếng nổ lớn xuất hiện ở khu vực ngay phía Bắc eo biển Hormuz.
Daily Mail cho rằng không chỉ quân sự, căng thẳng về mặt pháp lý và lộ trình hàng hải cũng leo thang đỉnh điểm.
Một lực lượng hàng hải đa quốc gia do Hải quân Mỹ giám sát cho biết sẽ mở rộng tuyến đường biển qua Oman để phục vụ cho cả tàu thuyền lượt đi lẫn lượt về. Động thái này ngay lập tức vấp phải sự phản kháng từ Tehran khi nước này coi eo biển Hormuz là đòn bẩy chính trong các cuộc đàm phán đang diễn ra với Mỹ.
Theo kênh truyền hình Al Jazeera, ngay sau động thái mới nhất của CENTCOM, Tổng thống Mỹ cũng lên tiếng xác nhận về cuộc không kích trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, đồng thời cảnh báo sẽ "hoàn tất chiến dịch" bằng các biện pháp mạnh tay hơn.
Tổng thống Donald Trump viết: "Các máy bay Mỹ vừa tấn công các địa điểm trữ tên lửa, máy bay không người lái và các trận địa radar ven biển của Iran vì họ lại vi phạm thỏa thuận ngừng bắn! Rất có thể là họ sẽ không bao giờ chịu rút ra bài học!"
Đồng thời, nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra lời đe dọa cứng rắn về một kịch bản xung đột toàn diện: "Có thể sẽ đến một thời điểm mà chúng ta không thể tiếp tục lý trí được nữa, và sẽ buộc phải dùng biện pháp quân sự để hoàn tất công việc mà chúng ta đã khởi đầu rất thành công. Nếu điều đó xảy ra, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không còn tồn tại!"
