Hội thảo do ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp, ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM đồng chủ trì.

Nâng cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm

Phát biểu chào mừng và định hướng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết yêu cầu khách quan đặt ra phải chuyển từ cách tiếp cận những cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù sang xây dựng một khung pháp lý đặc biệt, vượt trội, ổn định, lâu dài. 

Điều này nhằm hình thành một mô hình quản trị đô thị hiện đại, trở thành đột phá của đột phá. Từ đó, tạo điều kiện để TPHCM bứt phá mạnh mẽ.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, dự thảo Dự án Luật đô thị đặc biệt đã và đang được các cơ quan TPHCM nghiên cứu, xây dựng trên cơ sở quán triệt sâu sắc chủ trương, định hướng lớn của Trung ương. Đồng thời kế thừa quá trình tổng kết thực tiễn triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù của TPHCM trong suốt thời gian qua.

"Với tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, dự thảo luật đang hướng tới xây dựng một khung pháp lý vượt trội, đặc biệt, tạo không gian phát triển mới và nâng cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền đô thị thành phố" - ông Nguyễn Mạnh Cường cho hay.

Dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt được xây dựng bao gồm 9 chương và 45 điều.

Dự án luật đặt ra nhiều cơ chế mang tính đột phá để giúp TPHCM phát triển vượt trội, đảm bảo không đơn thuần là việc phân thêm cơ chế về thẩm quyền mà là việc xây dựng một nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Vì vậy, các chính sách được đề xuất hôm nay có tầm quy mô, tính chất phức tạp, có tác động sâu rộng. Trong đó còn có nhiều chính sách do các chuyên gia, nhà nghiên cứu, các cơ quan đề xuất bổ sung, điều chỉnh chưa có trong tiền lệ, trong thực tiễn.

Cho phép TPHCM có chính sách thu hút "tinh hoa"

Góp ý tại hội thảo, TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia nhấn mạnh khác với các nghị quyết đặc thù mang tính thí điểm, luật mang tính ổn định, lâu dài. Do đó, ông kiến nghị những vấn đề mang tính phân quyền nên được ưu tiên lựa chọn đưa vào Luật đô thị đặc biệt. Luật đô thị đặc biệt cần có cơ chế phân quyền rõ ràng để giải quyết dứt khoát cơ chế xin cho.

"Cơ chế hành chính hiện nay còn họp hành liên miên, suốt ngày suốt đêm. Văn bản thì đẩy từ sở nọ sang sở kia. Luật đô thị đặc biệt phải xử lý được điều này" - TS. Trần Du Lịch nói.

Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia cũng kiến nghị Luật đô thị đặc biệt cho phép chính quyền TPHCM tự chủ thu-chi ngân sách địa phương. Theo đó, việc tự chủ này theo nguyên tắc đã là ngân sách của địa phương thì mức chi hay quy mô dự án dù lớn đến đâu cũng do HĐND thành phố quyết định. "Còn các khoản chi do Trung ương hỗ trợ như các chương trình quốc gia, hỗ trợ đầu tư hạ tầng, dù chỉ có 1 đồng cũng do Trung ương quyết định và theo quy định của Bộ Tài chính" - TS. Trần Du Lịch nói.

Chuyên gia này cũng đề xuất phân quyền cho HĐND TPHCM ban hành một số chính sách, phù hợp với vai trò, quy mô và tính chất của đô thị đặc biệt. Trong đó có chính sách để thu hút và sử dụng đội ngũ cán bộ công chức ở cả 2 cấp chính quyền, hướng tới hình thành một đội ngũ "tinh hoa" quản lý nhà nước. "Đội ngũ cán bộ, công chức của đô thị đặc biệt như TPHCM phải là thành phần tinh hoa, nếu không tinh hoa thì thành phố không phát triển được" - ông Trần Du Lịch nhấn mạnh.