Từ những lời kể mơ hồ, “tàu ma” F.J. King cuối cùng cũng lộ diện sau 140 năm chìm trong bão dữ ở hồ Michigan, ngoài khơi bang Wisconsin - Mỹ. Đó là kết quả sau gần 50 năm nỗ lực tìm kiếm của Hội Lịch sử Wisconsin và Hiệp hội Khảo cổ học dưới nước Wisconsin.

Nhóm do nhà nghiên cứu Brendon Baillod dẫn dắt gần đây tiết lộ xác "tàu ma" được tìm thấy ngoài khơi Baileys Harbor, một thị trấn khoảng 280 người trên bán đảo Door thuộc bang Wisconsin. Đây là phần mũi đất nhô ra hồ Michigan, tạo nên hình dạng "ngón tay cái" đặc trưng của bang này.

Giải mã "tàu ma" F.J. King

Tàu chở hàng 3 cột buồm mang tên F.J. King dài gần 44 m, được đóng năm 1867 tại TP Toledo thuộc bang Ohio - Mỹ, chuyên dùng vận chuyển ngũ cốc và quặng sắt.

Nhóm nghiên cứu cho hay F.J. King gặp bão dữ giữa đêm khuya khiến tàu chìm ngoài khơi bán đảo Door ngày 15-9-1886, tức sau khoảng 19 năm hoạt động. Khi đó, con tàu đang chở quặng sắt từ Escanaba, bang Michigan tới Chicago, bang Illinois - Mỹ.

Bão lớn tạo ra những con sóng cao tới 3 m, làm bục các mối nối thân tàu. Sau nhiều giờ bơm nước, thuyền trưởng William Griffin ra lệnh cho thủy thủ đoàn xuống xuồng cứu sinh mang theo.

Con tàu cuối cùng chìm phần mũi trước vào khoảng 2 giờ sáng, phần nhà boong phía đuôi bị thổi bay trong cơn bão, hất tung giấy tờ của thuyền trưởng Griffin lên không trung hàng chục mét.

Thời điểm đó, một chiếc tàu buồm đi ngang qua đã hỗ trợ thủy thủ đoàn và đưa họ về thị trấn Baileys Harbor.

Từ thập niên 1970, rất nhiều nhóm đã cố gắng tìm kiếm tung tích F.J. King nhưng không mang lại kết quả, do những mâu thuẫn về lời kể vị trí khi con tàu đắm. 

Thuyền trưởng Griffin báo cáo con tàu chìm cách Baileys Harbor khoảng 8 km, trong khi người gác hải đăng nói đã thấy cột buồm của tàu trồi lên khỏi mặt nước gần bờ hơn.

Ngư dân cũng nhiều lần khẳng định lưới của họ từng kéo lên các mảnh vỡ của con tàu.

Các nhóm săn xác tàu sau đó lùng sục khắp khu vực nhưng đều tay trắng. Vì thế, theo thời gian, F.J. King trở thành một huyền thoại trong cộng đồng săn tìm xác tàu đắm ở bang Wisconsin.

"Chúng tôi thực sự muốn vén màn bí ẩn này nhưng cũng từng nghĩ sẽ không làm được" – đài CNN dẫn lời nhà sử học hàng hải Baillod cho biết. 

Chuyên gia Baillod tin rằng do trong đêm tối nên thuyền trưởng Griffin khi đó có thể không biết chính xác vị trí tàu chìm. Ông vạch ra khu vực rộng 5,17 km² quanh vị trí do người gác hải đăng cung cấp và tiến hành tìm kiếm.

Nhóm sử dụng công nghệ sonar, bất ngờ phát hiện một vật thể dài khoảng 42,6 m, cách vị trí người gác hải đăng nêu ra chưa đầy 0,8 km và hóa ra đó chính là tàu F.J. King.

"Một vài người trong chúng tôi phải véo nhau để tin đó là thật"- chuyên gia Baillod hồ hởi - "Con tàu trước đó dường như đã biến mất không dấu vết. Qua bao lần tìm kiếm thất bại, chúng tôi không ngờ cuối cùng đã tìm thấy F.J. King và cũng không ngờ lại nhanh đến vậy".

Ông Baillod bày tỏ: "Thật không thể tin nổi khi nhóm chúng tôi là những người đầu tiên nhìn thấy tàu F.J. King kể từ năm 1886".

Các nhà tìm kiếm từng nghĩ rằng con tàu đã vỡ thành nhiều mảnh do trọng lượng quặng sắt mà nó chở theo. Tuy nhiên, thân tàu F.J. King vẫn còn nguyên vẹn dù bị chôn vùi dưới đáy biển suốt gần 140 năm qua.

Đầy xác "tàu ma" dưới Ngũ Đại Hồ

Hiệp hội Khảo cổ học dưới nước Wisconsin đã phát hiện 5 xác tàu trong 3 năm qua ở Ngũ Đại Hồ, tức nhóm 5 hồ nước ngọt lớn ở Bắc Mỹ. Trong đó, Michigan là hồ duy nhất nằm hoàn toàn trong lãnh thổ Mỹ.

Đầu năm 2025, nhóm tìm thấy tàu hơi nước L.W. Crane trên sông Fox tại Oshkosh, cùng tàu kéo John Evenson và tàu buồm Margaret A. Muir ngoài khơi Algoma, đều thuộc bang Wisconsin.

Nhóm của chuyên gia Baillod cũng phát hiện tàu buồm Trinidad ngoài khơi Algoma vào năm 2023.

Thư viện Nước Wisconsin thuộc Đại học Wisconsin–Madison cho hay khu vực Ngũ Đại Hồ có từ 6.000 đến 10.000 xác tàu đắm, phần lớn vẫn chưa được tìm thấy. 

Các nhà nghiên cứu biết về những vụ đắm tàu này vì mọi tàu thương mại hoạt động trên hồ đều phải được báo cáo. 

"Từ đầu thế kỷ XIX đến thế kỷ XX, ước tính khoảng 40.000 con tàu đã đi lại trên Ngũ Đại Hồ"- chuyên gia Baillod, người đã xây dựng một cơ sở dữ liệu về các con tàu này suốt 3 thập kỷ qua, phỏng đoán.

Có khoảng 6.000 tàu thương mại nằm lại dưới đáy Ngũ Đại Hồ do bão tố hoặc các sự cố khác. Riêng hồ Michigan có hơn 200 xác tàu vẫn đang được tìm kiếm.

Các xác tàu ở Ngũ Đại Hồ đã được phát hiện từ thập niên 1960 nhưng những năm gần đây tốc độ phát hiện tăng mạnh. Điều này nhờ sự chú ý của truyền thông, nước hồ trong hơn và công nghệ tìm kiếm tốt hơn, giá rẻ hơn. Một số thợ săn xác tàu và cơ quan truyền thông gọi đây là "thời kỳ hoàng kim" của việc phát hiện tàu đắm.

Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) đang triển khai một dự án lập bản đồ đáy Ngũ Đại Hồ với độ phân giải cao vào năm 2030. Nếu thành công, toàn bộ các xác tàu sẽ được tìm thấy, theo ông Baillod.