Đây là kiến nghị của TS Hà Huy Ngọc, Giám đốc Trung tâm Chiến lược và Chính sách, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới nêu ra tại Hội thảo "Biến động địa - chính trị và chiến lược đảm bảo năng lượng" do Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh tổ chức sáng ngày 9-4.
Nhiều giải pháp để ổn định giá xăng dầu trong nước
Trong bối cảnh xung đột quân sự ở Trung Đông kéo dài, TS Hà Huy Ngọc, nhận định những ngành liên quan đến năng lượng (dùng nhiều năng lượng hoặc bị gián đoạn bởi chuỗi cung ứng) chịu tác động nhiều bao gồm: vận tải, hàng không, logistics, du lịch; các ngành sản xuất như hóa chất, phân bón, sắt thép - nhôm, vật liệu xây dựng, sản xuất điện, điện tử - điện máy, chip bán dẫn, ô tô, nhựa và sản phẩm nhựa, gỗ và sản phẩm gỗ, giấy và bao bì...
Đồng thời, một số ngành sử dụng nhiều phân bón và năng lượng như lúa gạo, cà phê, hồ tiêu hay cây ăn quả, chi phí đầu vào tăng có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của nông dân và doanh nghiệp.
Theo đó, TS Hà Huy Ngọc kiến nghị Chính phủ xây dựng kịch bản ứng phó, bảo đảm đủ nguồn cung xăng dầu, đa dạng hóa nhập khẩu dầu khí, và tăng cường kiểm tra để ngăn ngừa đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý.
Đáng chú ý, chuyên gia Hà Huy Ngọc khuyến nghị xây dựng kế hoạch để huy động, sử dụng tiền nhàn rỗi của một số quỹ tài chính ngoài ngân sách, để bù đắp cho Quỹ Bình ổn xăng dầu, trong trường hợp giá xăng dầu tiếp tục tăng, để hạn chế biến động quá mạnh nhưng không làm méo mó thị trường.
Cùng với đó, Chính phủ nới thời hạn giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, bảo vệ môi trường và thuế VAT với xăng dầu theo biên độ tăng-giảm của giá xăng dầu trên thị trường quốc tế, để giảm chi phí cho doanh nghiệp vận tải, doanh nghiệp sản xuất.
Với ngành hàng không, ông Vũ Anh Tuấn, Trưởng Phòng Chiến lược Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), cho biết kế hoạch ban đầu của Tổng công ty xây dựng trên mức giá nhiên liệu đầu vào là 85 USD/thùng, nhưng sau chiến sự ở Trung Đông, giá nhiên liệu tăng mạnh. Nếu tình trạng này kéo dài, chi phí phát sinh ngoài kế hoạch trong năm của tổng công ty có thể lên đến 20-30 ngàn tỉ đồng.
Giải pháp hiện nay của Vietnam Airlines là cắt giảm, giãn, hoãn các chi phí chưa cần thiết và điều chỉnh lại kế hoạch bay.
Vietnam Airlines kiến nghị miễn giảm 100% thuế môi trường và giảm 50% các loại phí (phí cất hạ cánh, phí điều hành bay) ít nhất trong năm 2026, đồng thời xem xét xây dựng quỹ bình ổn cho nhiên liệu máy bay; điều chỉnh hoặc tiến tới bỏ giá trần nội địa để phù hợp với cơ chế thị trường và thông lệ quốc tế.
