Hàn Quốc triển khai Chương trình cấp giấy phép lao động (Chương trình EPS) cấp thị thực làm việc không chuyên nghiệp (visa E-9) cho lao động phổ thông người nước ngoài từ năm 2004. Mới đây, Ủy ban Chống tham nhũng và Dân quyền Hàn Quốc (ACRC) khuyến nghị đến Bộ Việc làm và Lao động nước này về cải thiện chương trình EPS.

Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc cho biết đang tiến hành rà soát và lên kế hoạch hoàn thành cải tiến hệ thống cấp phép lao động trong thời gian tới.

Chương trình EPS được triển khai nhằm ứng phó với tình trạng thiếu lao động ở Hàn Quốc ngày càng nghiêm trọng. Chương trình cho phép các doanh nghiệp trong nước không có khả năng thuê lao động Hàn Quốc có thể thuê người nước ngoài đến làm việc.

Do hệ thống cấp phép lao động EPS luôn hạn chế sử dụng lao động nước ngoài mà không xâm phạm cơ hội việc làm cho người Hàn Quốc, nên hệ thống này được vận hành thông qua các quy định và quản lý nghiêm ngặt, dẫn đến sự gia tăng các khiếu nại liên quan.

Các khiếu nại dân sự liên quan đến Chương trình EPS như thay đổi nơi làm việc, tái tuyển dụng (gia hạn) và các điều khoản đặc biệt để tái nhập cảnh, đã tăng gần gấp đôi trong hai năm từ 122 vào năm 2020 lên 236 vào năm 2022 và tính đến tháng 8-2023 đã có 273 trường hợp.

Theo cơ quan chức năng, với việc tỉ lệ khiếu nại dân sự liên quan đến Chương trình EPS năm 2023 đã chạm mức tăng 63% so với năm trước đó nên ACRC đã bắt đầu đề xuất cải tiến Hệ thống Giấy phép Lao động nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động nước ngoài, đồng thời nâng cao năng suất và giải quyết vấn đề cung cầu nhân lực tại các khu công nghiệp trong nước.

Trước tiên, cần xem xét nới lỏng các quy định về thay đổi nơi làm việc. Quy định hiện này yêu cầu người lao động nước ngoài phải nộp đơn xin thay đổi nơi làm việc trong vòng một tháng kể từ ngày đổi việc và phải thực hiện đăng ký thay đổi nơi làm việc mới trong vòng ba tháng. Tuy nhiên, ACRC giải thích rằng người lao động không thể tự nộp đơn đúng hạn phần lớn do lỗi của người sử dụng lao động, đơn xin thay đổi nơi làm việc không được chấp nhận và trường hợp khiếu nại như vậy thường xuyên xảy ra.

ACRC khuyến nghị cải tiến phương thức áp dụng các yêu cầu, tiêu chí chuyển đổi việc làm phù hợp với tiêu chuẩn có thể áp dụng rộng rãi hoặc thay đổi nơi làm việc với các lỳ do phù hợp với chuẩn mực xã hội. Cùng với đó cần có những điều kiện bảo vệ quyền của người lao động nước ngoài trong các trường hợp doanh nghiệp bị đình chỉ hoạt động hoặc đóng cửa.

ACRC đã kêu gọi tiến hành rà soát các điều kiện để gia hạn cho lao động nước ngoài, loại bỏ các quy định hạn chế, cản trở người lao động chuyển việc và bị phụ thuộc vào chủ sử dụng lao động khi muốn gia hạn hợp đồng. Cùng với đó việc xét duyệt và hoàn thành các quy định tái nhập cảnh cũng cần được đơn giản hóa.