Trong các thông điệp cứng rắn, Iran đang có xu hướng nhắm vào UAE và cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ vào nước này nếu Mỹ và Israel nối lại xung đột.
“Danh hiệu ‘láng giềng’ của UAE hiện đã bị gỡ bỏ, thay vào đó là nhãn dán ‘căn cứ thù địch’” - ông Ali Khezrian, thành viên Ủy ban an ninh quốc gia thuộc Quốc hội Iran, nói.
UAE cũng bị nhắc đến trực tiếp trong các tuyên bố của Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya của Lực lượng vũ trang Iran trong tháng 5, sau khi Iran và Mỹ đụng độ ở eo biển Hormuz bất chấp thỏa thuận ngừng bắn.
Bộ Chỉ huy chung, do các tướng lĩnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) dẫn đầu, đã trực tiếp gửi thư cho UAE. Bức thư viết UAE không được biến “đất nước mình thành nơi trú ngụ cho lực lượng và trang thiết bị của Mỹ và Israel để phản bội thế giới Hồi giáo và người Hồi giáo”.
Một vụ hỏa hoạn tại cơ sở dầu khí ở Fujairah - UAE vì trúng mảnh vỡ do quá trình đánh chặn máy bay không người lái hôm 14-3. Ảnh: AP
Tuyên bố cho rằng mối quan hệ quân sự, chính trị và tình báo ngày càng sâu sắc giữa UAE với Mỹ và Israel đang góp phần gây bất ổn khu vực, đồng thời cảnh báo về “phản ứng mạnh mẽ và đáng tiếc” với mọi cuộc tấn công nhằm vào các đảo và cảng phía Nam Iran.
IRGC cũng tuyên bố cảng Fujairah của UAE nằm trong eo biển Hormuz, nên mọi tàu đi đến hoặc đi từ cảng này đều thuộc quyền tài phán của Iran. Cảng này đã bị tấn công hồi đầu tháng 5 nhưng Iran phủ nhận trách nhiệm.
UAE nhiều lần lên án các cuộc tấn công của Iran và tuyên bố không loại trừ quyền đáp trả, kể cả bằng biện pháp quân sự. Nước này cũng chấm dứt thị thực cho người Iran sinh sống nhiều năm, đồng thời đóng cửa các doanh nghiệp, tuyến đường thương mại, mạng lưới đổi tiền và các tổ chức của người Iran.
Mối quan hệ rạn nứt giữa 2 nước khiến nền kinh tế Iran thiệt hại đáng kể, khi Tehran nhập khẩu phần lớn hàng hóa thông qua các cảng của UAE. Iran đang cố gắng thay thế các tuyến đường biển bị hạn chế bằng các tuyến đường bộ qua Pakistan, Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ và nhiều nước láng giềng khác.
Quân đội Mỹ hiện diện đáng kể trên lãnh thổ UAE trong nhiều năm. Căn cứ không quân al-Dhafra nằm ngay ngoại ô Abu Dhabi là nơi đóng quân của hàng ngàn binh sĩ Mỹ và các thiết bị tiên tiến.
Năm 2020, UAE, cùng với Bahrain và Morocco, đã ký Hiệp định Abraham do Washington làm trung gian để bình thường hóa quan hệ với Israel. Kể từ đó, Israel và UAE nhanh chóng mở rộng hợp tác quân sự và tình báo, và nhà sản xuất vũ khí Elbit Systems của Israel đã thành lập một công ty con tại UAE.
Hiện tại, Israel chuyển giao công nghệ phòng thủ tên lửa Vòm Sắt (Iron Dome) cùng hàng chục binh sĩ để vận hành thiết bị cho UAE, một sự kiện chưa từng xảy ra với thế giới Ả Rập.
UAE cũng tranh chấp kéo dài với Iran về các đảo Greater Tunb, Lesser Tunb và Abu Musa. Những đảo này nằm dưới sự kiểm soát của Iran từ năm 1971 và đóng vai trò chiến lược thực thi quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
