Ngày 29-3, trước diễn biến gia tăng bệnh tay chân miệng, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cùng đoàn công tác đã đến TPHCM giám sát thực tế và làm việc với Viện Pasteur TPHCM, Sở Y tế cùng các bệnh viện trong khu vực.
Đoàn công tác Bộ Y tế kiểm tra công tác điều trị bệnh tay chân miệng tại Bệnh viện Nhi đồng 2
PGS-TS-BS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM, cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, số ca tay chân miệng tại phía Nam tăng cao so với cùng kỳ năm 2025. Tính đến tuần 12, toàn khu vực ghi nhận 17.078 ca mắc, tăng 1,9 lần. Ca bệnh tập trung tại TPHCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Cần Thơ, Đồng Tháp…
Đáng chú ý, đã có 8 trường hợp tử vong, gồm TPHCM (4 ca) và các địa phương An Giang, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp mỗi nơi 1 ca. So với trung bình 5 năm, số ca mắc năm nay có xu hướng tăng rõ rệt, nhất là tại các khu vực đông dân cư.
Tại các tỉnh phía Nam, trong 3 tháng đầu năm 2026, ghi nhận 8 trường hợp tử vong vì tay chân miệng
Nguyên nhân đáng lo ngại là sự quay trở lại của chủng virus EV71 tác nhân gây bệnh nặng. Chủng này chiếm 56% số mẫu dương tính và có nguy cơ gây biến chứng nặng cao gấp 3 lần so với các chủng khác. Theo dự báo, năm 2026 là năm nằm trong chu kỳ tăng dịch (chu kỳ 3 năm), cùng với sự xuất hiện của EV71 sẽ khiến số ca mắc và ca nặng tiếp tục gia tăng.
ThS-BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) nhận định đặc thù của TPHCM là siêu đô thị với hệ thống bệnh viện tuyến cuối lớn, do đó không chỉ tiếp nhận bệnh nhân của thành phố mà còn từ nhiều tỉnh, thành khác.
ThS-BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, nhận định dù các nguyên tắc phòng bệnh không thay đổi, nhưng trong bối cảnh EV71 gia tăng, TPHCM đang siết chặt hơn các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát tại trường học và cộng đồng.
Trong 12 tuần đầu năm 2026, các cơ sở y tế trên địa bàn TPHCM đã tiếp nhận khoảng 10.886 ca tay chân miệng, bao gồm cả điều trị nội trú và ngoại trú. Trong đó, 75% là bệnh nhân của TPHCM và 25% đến từ các tỉnh. Riêng số ca nội trú khoảng 1.992 trường hợp, trong đó 69% là người bệnh của TPHCM và 31% đến từ địa phương khác.
Đáng chú ý, với các ca nặng từ độ 2B trở lên, TPHCM ghi nhận 221 ca, nhưng chỉ 49% là bệnh nhân của thành phố, còn lại 51% là từ các tỉnh chuyển đến. Đến nay có 4 trường hợp tử vong, chủ yếu tại khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).
Theo Nga điều này cho thấy TPHCM không chỉ chịu áp lực từ quy mô dân số lớn mà còn gánh thêm gánh nặng điều trị từ các địa phương khác. Cùng với đó, khó khăn hiện nay là sự biến động nhân sự tại trạm y tế cơ sở, dẫn đến thiếu kinh nghiệm trong triển khai phòng chống dịch. Do đó, thành phố đang tập trung củng cố đội ngũ, tăng cường tập huấn và giám sát.
Tại Đồng Nai, từ đầu năm ghi nhận 2.223 ca bệnh, riêng từ đầu tháng 3 số ca tăng mạnh, trong đó 74% là trẻ dưới 3 tuổi. Nhiều trường hợp nặng độ 3, độ 4 phải thở oxy, lọc máu. Trong 3 tháng đầu năm, địa phương ghi nhận một ca tử vong là bé trai 23 tháng tuổi, tử vong do sốc tim và viêm cơ tim.
Các bệnh viện tuyến cuối tại TPHCM như Bệnh viện Nhi đồng 1, 2, Thành phố cho biết số ca khám và nhập viện đều tăng, nhiều trường hợp nặng, biến chứng nguy hiểm.
Nguyên nhân tử vong chủ yếu do nhập viện muộn, khi đã có biến chứng như viêm cơ tim, phù não.
Đặc biệt, các chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ lây lan trong trường học rất lớn, với hệ số lây từ 1,1 đến 5,5. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng trường học không báo cáo ca bệnh, thiếu phối hợp với y tế cơ sở, gây khó khăn cho công tác kiểm soát dịch. Bên cạnh đó, nhiều địa phương tuyến cơ sở còn thiếu nhân lực và nguồn lực phòng chống dịch.
Ngoài ra, nguy cơ thiếu thuốc điều trị, đặc biệt là globulin miễn dịch (IVIG), cũng được cảnh báo nếu dịch bước vào cao điểm. Một số địa phương cũng kiến nghị Bộ Y tế có cơ chế dự trữ, điều phối thuốc kịp thời. Dự báo, dịch bệnh có thể đạt đỉnh vào các tháng 5–6 và tiếp tục xuất hiện một đợt cao điểm khác từ tháng 9 đến cuối năm.
Các chuyên gia cũng nhận định, thời gian tới, ngoài tay chân miệng, dịch sốt xuất huyết tại khu vực phía Nam cũng chưa ổn định cũng có nguy cơ "dịch chồng dịch".
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, tay chân miệng là bệnh lưu hành nhưng vẫn ghi nhận ca tử vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương phát biểu tại buổi làm việc
Thứ trưởng đề nghị rà soát lại chỉ định xét nghiệm, đặc biệt với các nhóm nguy cơ, nhằm ban hành hướng dẫn phù hợp và kịp thời. Về công tác cách ly, cần đánh giá lại các trường hợp tiếp xúc, xác định mức độ nguy cơ để có khuyến cáo phòng tránh hiệu quả.
