Ngày 15-4, BSCK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM), cho biết các bác sĩ tại đây vừa điều trị thành công bệnh nhi 11 tuổi (ngụ Tây Ninh) nguy kịch vì liên cầu khuẩn.
Viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A thường khởi phát đột ngột ở trẻ trên 3 tuổi với các triệu chứng như sốt cao, đau họng, đau đầu, buồn nôn, nôn, ăn uống kém.
Bệnh sử ghi nhận khoảng 1 tuần trước nhập viện, trẻ bị sốt, đau bụng, kèm sưng đau vùng góc hàm phải. Tuy nhiên, gia đình tự mua thuốc điều trị tại nhà. Sau vài ngày, các triệu chứng giảm dần nên bé quay lại trường học.
Tuy nhiên, đến ngày thứ 7, khi đang ngồi học, trẻ đột ngột đau đầu, buồn nôn và ngất xỉu. Sau khi được đưa đến bệnh viện địa phương, bệnh nhi xuất hiện hai cơn co giật toàn thân và được xử trí ban đầu với thở oxy, thuốc chống co giật và kháng sinh, chẩn đoán viêm não, màng não, sau đó chuyển lên Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố.
Chẩn đoán xác định dựa vào xét nghiệm vi sinh như nuôi cấy dịch họng hoặc test phát hiện kháng nguyên nhanh.
Tại đây, bệnh nhi trong tình trạng li bì, tăng huyết áp nặng (180/100 mmHg), nhịp tim nhanh. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số ASO tăng rất cao (trên 1000 đơn vị/L), nước tiểu có đạm và hồng cầu. Các chẩn đoán hình ảnh không ghi nhận tổn thương não hay phổi. Từ đó, bác sĩ xác định trẻ mắc viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu, một biến chứng không sinh mủ của viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A.
Bệnh nhi được điều trị tích cực với hỗ trợ hô hấp, kháng sinh, thuốc chống co giật, thuốc hạ huyết áp và lợi tiểu, kết hợp chế độ ăn nhạt.
Sau một tuần, tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt, trẻ tỉnh táo, huyết áp ổn định với thuốc uống, chức năng thận và xét nghiệm nước tiểu dần hồi phục. Bệnh nhi đã được xuất viện và hẹn tái khám định kỳ.
Theo BS Tiến, viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu từng phổ biến vào những năm 1990 nhưng hiện nay ít gặp hơn, khiến việc chẩn đoán dễ bị nhầm lẫn, đặc biệt khi có biểu hiện thần kinh như co giật.
Viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A thường khởi phát đột ngột ở trẻ trên 3 tuổi với các triệu chứng như sốt cao, đau họng, đau đầu, buồn nôn, nôn, ăn uống kém. Trẻ có thể có amiđan sưng đỏ, xuất tiết, nổi hạch cổ, hoặc phát ban dạng tinh hồng nhiệt. Ở trẻ nhỏ hơn, biểu hiện thường không điển hình, có thể chỉ là sổ mũi kéo dài, sốt nhẹ, quấy khóc hoặc biếng ăn.
Chẩn đoán xác định dựa vào xét nghiệm vi sinh như nuôi cấy dịch họng hoặc test phát hiện kháng nguyên nhanh.
Viêm họng do liên cầu khuẩn có thể gây nhiều biến chứng, gồm không sinh mủ sốt thấp khớp, viêm cầu thận cấp (có thể gây phù, tăng huyết áp, suy thận, thậm chí co giật). Sinh mủ, viêm tai giữa, viêm xoang, áp xe quanh họng, viêm da, thậm chí viêm màng não hoặc áp xe não.
BS Tiến khuyến cáo phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm khi có dấu hiệu sốt, đau họng. Bên cạnh đó, tuân thủ điều trị kháng sinh nếu được chỉ định; giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên; hạn chế tiếp xúc nguồn lây, đeo khẩu trang khi cần; giữ ấm cơ thể, tránh khói thuốc và duy trì khám sức khỏe định kỳ.
