Năm 2024, TAND TP HCM đã đưa ra xét xử nhiều vụ án nghiêm trọng, đặc biệt là các vụ án tham nhũng, kinh tế. Một trong những vụ án gây chấn động dư luận xảy ra tại Công ty TNHH Thương mại Vận tải và Du lịch Xuyên Việt Oil (Công ty Xuyên Việt Oil). Đây được xem là đại án tham nhũng liên quan đến số tiền thất thoát lên đến hơn 1.400 tỉ đồng, cùng với hành vi đưa hối lộ và lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi.

Đặc biệt, trong những ngày đầu năm mới, khi những giá trị về gia đình, tình cảm, sự sẻ chia được tôn vinh, vụ án này lại càng khiến nhiều người phải suy nghĩ về trách nhiệm cá nhân, sự công bằng và những điều cần làm để xây dựng một xã hội trong sạch, minh bạch.

Trong vụ án xảy ra tại Công ty Xuyên Việt Oil, nhiều quan chức đã sai phạm nghiêm trọng, làm thất thoát hơn 1.400 tỉ đồng tài sản nhà nước. Tuy nhiên, phiên xét xử vào ngày 29-11-2024 đã gửi đi thông điệp rõ ràng về việc công lý không có vùng cấm, bất kể đối tượng là ai, quyền lực đến đâu, đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Với tổng số tiền thất thoát lên tới hơn 1.400 tỉ đồng, vụ án này là một trong những vụ tham nhũng, lừa đảo có quy mô lớn và phức tạp. Bị cáo Mai Thị Hồng Hạnh, cựu Giám đốc Công ty Xuyên Việt Oil, người chịu trách nhiệm cao nhất trong vụ án, đã thực hiện nhiều hành vi sai phạm nghiêm trọng, trong đó có việc đưa hối lộ tổng cộng hơn 31 tỉ đồng cho 8 cá nhân để bảo vệ lợi ích cho công ty của mình. Hành vi đưa hối lộ của bị cáo Hạnh đã được cơ quan chức năng điều tra, cân nhắc để nghiêm trị dù trong suốt quá trình xét xử, các bị cáo luôn biện minh rằng các bị cáo nhận tiền chỉ là "quà cảm ơn" trong dịp lễ, Tết, sinh nhật.

Các cá nhân nhận hối lộ như ông Lê Duy Minh (cựu Cục trưởng Cục Thuế TP HCM) và ông Đỗ Thắng Hải (cựu Thứ trưởng Bộ Công Thương), dù có lý do cho hành vi của mình, vẫn không thể tránh khỏi trách nhiệm pháp lý. Ông Minh, dù từ chối nhận tiền vào dịp Tết 2021 nhưng sau đó vẫn nhận hối lộ và tạo điều kiện cho công ty này chậm nộp thuế, làm sai lệch quyết định cưỡng chế. Ông Đỗ Thắng Hải, trong bối cảnh dịch COVID-19 và tình hình xăng dầu khan hiếm, đã ký cấp phép cho Công ty Xuyên Việt Oil sau khi nhận hối lộ 50.000 USD.

Vụ án này đã một lần nữa chứng minh rằng công lý không có vùng cấm. Mặc dù các bị cáo đều là những cá nhân có địa vị trong xã hội, họ vẫn không thể thoát khỏi sự trừng phạt của pháp luật. Chính quyền và các cơ quan pháp luật đã kiên quyết truy cứu, không có sự khoan nhượng, dù các bị cáo cố gắng lý giải hành vi của mình trong bối cảnh dịch bệnh hay với mục đích hỗ trợ doanh nghiệp.

HĐXX đã đánh giá mức độ hành vi của từng bị cáo dựa trên các tình tiết, hành vi phạm tội để lượng hình. Ví dụ, đối với ông Đỗ Thắng Hải, tòa đã xem xét hoàn cảnh khó khăn trong thời gian dịch bệnh và mức độ phạm tội hạn chế hơn các bị cáo khác, từ đó đưa ra một mức án khoan hồng. Tuy nhiên, đối với các bị cáo như Lê Đức Thọ (cựu Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre), người nhận số tiền hối lộ lớn nhất, tòa án đã tuyên mức hình phạt nghiêm khắc hơn, thể hiện rằng hành vi tham nhũng, dù vì lý do nào, đều phải được xử lý nghiêm minh.

Chưa hết, tòa án còn tuyên bố bị cáo Hạnh có nghĩa vụ nộp lại số tiền gây thất thoát, lãng phí trong hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước. Số tiền này lên đến hơn 1.463 tỉ đồng. Hơn nữa, căn cứ vào công văn ngày 27-11-2024 của Cục Thuế TP HCM, toà án còn buộc bị cáo Hạnh phải bồi thường thêm hơn 242 tỉ đồng tiền chậm nộp, phát sinh từ việc không nộp kịp thời thuế bảo vệ môi trường cho đến ngày khởi tố vụ án (8-9-2023). Tổng cộng, bị cáo Hạnh phải nộp lại hơn 1.700 tỉ đồng cho ngân sách nhà nước.