Ngày 17-11, tại TPHCM, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Công an và Thành ủy TPHCM tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề: "Định hướng nghiên cứu, giáo dục và bảo đảm, bảo vệ quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc Việt Nam".

Hội thảo do GS-TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; ông Trần Lưu Quang, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TPHCM; PGS-TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Thượng tướng, TS Lê Quốc Hùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đồng chủ trì.

Hành động vì quyền con người

Theo Trung tướng, PGS-TS Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, Việt Nam có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý rất vững chắc về vấn đề tôn trọng, bảo vệ quyền con người. Theo đó, việc điều tra, truy tố, xét xử tại nước ta đang đổi mới rất mạnh mẽ và cơ bản đang được làm rất tốt.

Trung tướng, PGS-TS Phan Xuân Tuy lấy dẫn chứng trong giai đoạn bùng phát dịch COVID-19, cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân công tác tại các trại giam đã nhường những mũi vắc xin COVID-19 đầu tiên cho phạm nhân, người bị tạm giữ, bị tạm giam.

Tiếp đó, lực lượng công an nhân dân còn nhường những mũi vắc xin COVID-19 cho bạn bè quốc tế đang theo học tại Việt Nam. "Nhiều cán bộ, chiến sĩ của lực lượng công an, quân đội, y tế chưa được tiêm vắc xin, chỉ với chiếc khẩu trang y tế phong phanh nhưng vẫn tham gia chống dịch" - PGS-TS Phan Xuân Tuy nói. Theo ông, đây chính là hành động vì quyền con người.

Cũng theo PGS-TS Phan Xuân Tuy, công tác điều tra, truy tố, xét xử, áp dụng biện pháp ngăn chặn và thi hành án hình sự đã thực sự tôn trọng quyền con người. Hiện Đảng đã có những quy định về kiểm soát quyền lực nhà nước trong điều tra, xét xử, thanh tra, kiểm toán; Quy định 144-QĐ/TW ngày 9-5-2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới... Những quy định này giúp hệ thống cơ quan tư pháp, trong đó hệ thống cơ quan điều tra luôn khuôn mình vào trong khuôn khổ quy định của Đảng, pháp luật của nhà nước để thực hiện nghiêm.

Bảo vệ quyền con người trên không gian mạng

TS Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND Tối cao cho biết các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án ngày càng chặt chẽ, tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân theo quy định của Hiến pháp, pháp luật. Đồng thời, qua kiểm sát việc giải quyết các vụ án, vụ việc dân sự, hành chính..., VKSND phát hiện và đã kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền khắc phục những hạn chế tồn tại trong bảo đảm quyền con người trong hoạt động tư pháp.

Đặc biệt, vừa qua, VKSND Tối cao đã chủ động xây dựng, kiến nghị và được Trung ương, Bộ Chính trị giao thực hiện thí điểm một số cơ chế pháp lý mới, tiêu biểu là cơ chế VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích. Đây là một bước tiến thể chế nhằm bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm người yếu thế trong điều kiện không có chủ thể nào đứng ra khởi kiện.

PGS-TS Lê Minh Thông, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, nguyên Trợ lý Chủ tịch Quốc hội, cho rằng cần phải tiếp tục hoàn thiện pháp luật trên tất cả các lĩnh vực. Trong đó lấy quyền con người là nguyên tắc xuyên suốt. Bất kỳ một đạo luật nào cũng phải lấy quyền con người làm nội dung tham chiếu.

Cạnh đó, phải lấp khoảng trống pháp lý về quyền con người trong quá trình chuyển đổi số; phải khẩn trương, nhanh chóng ban hành luật mới liên quan đến quyền con người trên không gian mạng. Đặc biệt là hoàn thiện pháp luật về việc bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ bí mật đời tư, cụ thể hóa quyền được lãng quên trong không gian mạng, quyền bảo vệ những người yếu thế.

Qua đó, đáp ứng kịp thời quá trình bảo vệ quyền con người trong thời đại xã hội số, nhà nước số, chính quyền số.