15/12/2025 10:20

Các mùa Trái Đất được một hành tinh khác điều khiển

In bài viết

(NLĐO) - Vai trò bí ẩn của hành tinh láng giềng đối với khí hậu Trái Đất vừa được hé lộ.

Một nghiên cứu mới từ Đại học California ở Riverside (Mỹ), Đại học Brimmingham (Anh) và Đại học Queensland (Úc) cho thấy Sao Hỏa đóng vai trò quan trọng trong việc giúp ổn định các mùa trên Trái Đất.

Nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng trên thực tế, việc khí hậu Trái Đất bị tác động bởi các hành tinh khác đã được biết đến trước đây, đối với Sao Mộc và Sao Kim.

Các mùa Trái Đất được một hành tinh khác điều khiển - Ảnh 1.

Các hành tinh trong hệ Mặt Trời, bao gồm Trái Đất - Ảnh đồ họa: SPACE.COM

Theo Universe Today, khí hậu Trái Đất đã trải qua sự dao động theo chu kỳ của các kỷ băng hà và thời kỳ ấm áp hơn, với mỗi pha kéo dài hàng triệu năm, do những thay đổi nhỏ trong quỹ đạo và độ nghiêng trục quay của hành tinh.

Những biến đổi này được gọi là chu kỳ Milankovitch, xảy ra vì Trái Đất không quay quanh Mặt Trời một cách độc lập: Lực hấp dẫn của các hành tinh khác như Sao Mộc và Sao Kim liên tục tác động, làm thay đổi dần quỹ đạo, độ nghiêng trục quay và hướng các cực của nó.

Trong nghiên cứu mới, các tác giả đã thực hiện các mô phỏng máy tính trong đó khối lượng Sao Hỏa được thay đổi theo các phiên bản bằng 0 đến gấp 10 lần thực tế, nhằm xem xét sự thay đổi này ảnh hưởng thế nào đến khí hậu Trái Đất.

Tất cả các mô phòng đều chứa đựng điểm ổn định là chu kỳ lệch tâm 405.000 năm, được thúc đẩy bởi sự tương tác giữa Sao Kim và Sao Mộc. "Nhịp điệu" này vẫn tồn tại ổn định bất kể khối lượng của Sao Hỏa, tạo làm nền tảng cho sự biến đổi khí hậu của Trái Đất.

Kết quả cho thấy Sao Hỏa đóng 3 vai trò chính.

Quan trọng nhất, đó là ổn định và kiểm soát các mùa trong năm. 

Trái Đất có các mùa là do độ nghiêng của trục quay Trái Đất, vốn thay đổi theo một chu kỳ kéo dài 41.000 năm.

Sự hiện diện của Sao Hỏa với khối lượng "vừa đủ" hiện tại giúp kiểm soát chu kỳ này, bảo đảm rằng sự thay đổi cường độ của các mùa trên Trái Đất sẽ tuân theo một nhịp điệu đều đặn trong suốt hàng chục ngàn năm, ngăn chặn những thay đổi hỗn loạn và đột ngột, vốn có thể ảnh hưởng đến sự sống.

Nếu Sao Hỏa quá nặng, nhịp điệu mùa này sẽ thay đổi đột ngột, dẫn đến các chu kỳ tan băng - hình thành băng cực đoan hơn.

Thứ hai, Sao Hỏa cũng là yếu tố cần thiết để tạo ra Đại chu kỳ Khí hậu 2,4 triệu năm của Trái Đất. Nếu Sao Hỏa không có đủ khối lượng, chu kỳ quan trọng này sẽ biến mất hoàn toàn.

Thứ ba, hành tinh đỏ điều khiển chu kỳ băng hà 100.000 năm, vốn xảy ra do sự lệch tâm quỹ đạo theo chu kỳ.

Chu kỳ này sẽ trở nên dài hơn và mạnh hơn khi khối lượng Sao Hỏa lớn hơn, chứng tỏ nó là một thành phần không thể thiếu trong cơ chế khởi phát kỷ băng hà của Trái Đất.

Anh Thư
Hà Nội và Grab Việt Nam hợp tác phát triển đô thị thông minh, chuyển đổi số

Hà Nội và Grab Việt Nam hợp tác phát triển đô thị thông minh, chuyển đổi số

22:37

TP Hà Nội và Grab Việt Nam vừa ký kết Biên bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy hỗ trợ các mục tiêu phát triển đô thị xanh, thông minh và thúc đẩy chuyển đổi số.

Cựu cán bộ xã xót xa khi mộ con bị di dời: Đà Nẵng giao thanh tra vào cuộc

Cựu cán bộ xã xót xa khi mộ con bị di dời: Đà Nẵng giao thanh tra vào cuộc

Thời sự 21:21

(NLĐO) – Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng giao Thanh tra thành phố kiểm tra điều kiện thụ lý đơn, báo cáo, đề xuất Chủ tịch UBND thành phố xử lý

Đề xuất hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc, giảm tuổi hưởng trợ cấp còn 70

Đề xuất hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc, giảm tuổi hưởng trợ cấp còn 70

21:02

(NLĐO) - Dự thảo Luật BHXH sửa đổi đề xuất hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc, cấp sổ điện tử và giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70.

Sai lầm khi sơ cứu trẻ đuối nước khiến bác sĩ đau lòng

Sai lầm khi sơ cứu trẻ đuối nước khiến bác sĩ đau lòng

21:01

(NLĐO) - Trong hai ngày cuối tuần, ba trẻ đuối nước nhập viện, một em tử vong. Bác sĩ cho biết nhiều trường hợp bị sơ cứu sai, làm mất "thời gian vàng".

In hộp giấy đựng bánh theo yêu cầu thương hiệu và bảo vệ sản phẩm

In hộp giấy đựng bánh theo yêu cầu thương hiệu và bảo vệ sản phẩm

19:39

In hộp giấy đựng bánh theo yêu cầu là lựa chọn phù hợp cho tiệm bánh, cửa hàng và doanh nghiệp cần bao bì đẹp, đúng kích thước, hỗ trợ quảng bá thương hiệu.

Chủ quan với chứng tiểu ra máu, người đàn ông phát hiện bị ung thư bàng quang

Chủ quan với chứng tiểu ra máu, người đàn ông phát hiện bị ung thư bàng quang

19:37

(NLĐO) - Một trường hợp ung thư bàng quang giai đoạn muộn về thói quen tự ý điều trị theo kinh nghiệm truyền miệng

Chiến sự Trung Đông ngày 30-6: Tổng thống Iran gửi thông điệp đến Mỹ, Iran cứng rắn về Hormuz

Chiến sự Trung Đông ngày 30-6: Tổng thống Iran gửi thông điệp đến Mỹ, Iran cứng rắn về Hormuz

19:37

(NLĐO) - Bộ Ngoại giao Oman cho rằng trách nhiệm bảo đảm sự an toàn ở eo biển Hormuz thuộc về Iran.