Về thời gian, năm 2026 chỉ là một dấu mốc đơn thuần. Nhưng đối với đất nước và dân tộc Việt Nam, năm 2026 là một dấu mốc lịch sử khi hàm chứa sự khởi đầu công cuộc kiến tạo nên kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới.

Thế giới bên ngoài vẫn luôn biến động mạnh mẽ và đầy bất ngờ. Môi trường chính trị - an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại không phải luôn thuận lợi cho đất nước ta. Vì thế, bài toán đặt ra cho Việt Nam hiện nay là vừa ứng phó với biến chuyển ở thế giới bên ngoài sao cho yên ổn nhất trên mọi phương diện vừa tận dụng nhiều nhất từ những biến động đó để phục vụ tốt nhất công cuộc phát triển đất nước và bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia - dân tộc. 

Chìa khóa cho thành công chỉ có thể là luôn vững vàng bản lĩnh dân tộc, tăng cường tự chủ chiến lược và phát huy chủ động chiến lược. Kỷ nguyên phát triển thịnh vượng đòi hỏi phải vừa tiếp đà thành công ở những thời kỳ trước vừa phải chủ động và sáng tạo, nhạy bén và linh hoạt kiến tạo cơ hội và vận hội mới cho đất nước.

Chiến lược của Việt Nam trong thế giới đầy biến động, phức tạp, bất ngờ phải dựa trên 4 trụ cột là phát triển kinh tế - xã hội, đối ngoại, an ninh và quốc phòng. Bốn trụ cột này phải được cấu trúc, xây dựng và duy trì trên nền tảng chung là lợi ích quốc gia - dân tộc để tạo nên sự bảo đảm vững chắc cho tương lai phồn vinh của đất nước. Phát triển, đối ngoại, an ninh và quốc phòng tương tác mật thiết với nhau, hậu thuẫn lẫn nhau và làm chỗ dựa cho nhau, vừa bảo vệ lẫn nhau vừa tạo động lực phát triển cho nhau.

Đặc biệt, khi cục diện quan hệ giữa các đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) xoay vần chứ không ổn định, đan xen đối đầu và thỏa hiệp, co cụm và liên kết, đối ngoại của Việt Nam càng phải đi đầu trong việc vừa duy trì môi trường chính trị - an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại yên bình, ổn định và thuận lợi vừa phải chủ động gây dựng nên thuận lợi mới trong môi trường ấy cho đất nước.

Chẳng hạn, đối với các đối tác lớn này, mục tiêu hàng đầu phải là tránh bị lôi kéo vào cuộc cọ xát lợi ích giữa họ, tức là phải làm sao để họ cả khi mặn nồng lẫn lúc lạnh giá với nhau đều không gây tổn hại cho Việt Nam. Bí quyết thành công ở đây là cân bằng quan hệ, kiến tạo lợi ích chung và gắn kết lợi ích lâu dài. 

Bản chất quan hệ song phương giữa các đối tác lớn này, trên phương diện hợp tác với nhau cũng như đối phó lẫn nhau, không liên quan trực tiếp gì đến Việt Nam. Vì thế, Việt Nam có dư địa lớn để chủ động gây dựng, vận hành và quản trị thành công mối quan hệ song phương với từng bên trong bộ tứ ấy. Nhưng muốn được vậy thì đối ngoại phải luôn chủ động và nhạy bén, linh hoạt và thức thời.

Định hướng phát triển đất nước và chính sách cho từng lĩnh vực đã được Đảng và Nhà nước ta xác định cho kỷ nguyên mới. Trong kỷ nguyên này, lợi ích quốc gia - dân tộc có thêm nội hàm mới và yêu cầu đòi hỏi về bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa cũng có nội hàm mới và sâu rộng hơn trước rất nhiều. Trong bối cảnh tình hình như thế, chiến lược của Việt Nam càng cần phải là sự hội tụ của bản lĩnh dân tộc vững vàng, tự chủ chiến lược được tăng cường và chủ động chiến lược được phát huy.