Sáng 23-4, tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II (phường Sài Gòn, TPHCM), Văn phòng Trung tâm UNESCO Văn hóa Ẩm thực phía Nam tổ chức chương trình "Cơm muối và Áo dài Việt". Sự kiện thu hút đông đảo nghệ nhân, nhà nghiên cứu văn hóa, đại diện các tổ chức cùng những người yêu di sản truyền thống tham dự.

Chương trình được tổ chức với mục tiêu tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực dân tộc, lan tỏa vẻ đẹp của áo dài Việt Nam, đồng thời góp phần khơi gợi ý thức gìn giữ những giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại.

Điểm nhấn đặc biệt của sự kiện là không gian giới thiệu hơn 100 món muối truyền thống được chế biến từ nhiều nguyên liệu nông sản Việt Nam. Từ những loại muối gắn với đời sống dân dã của người dân vùng biển đến các biến tấu mang dấu ấn ẩm thực cung đình Huế, mỗi món đều kể một câu chuyện riêng về văn hóa ẩm thực Việt.

Theo ban tổ chức, muối là nguyên liệu quen thuộc nhưng chứa đựng chiều sâu văn hóa đặc biệt. Đó là kết tinh của nắng, gió, biển cả và công sức lao động bền bỉ của diêm dân. Từ hạt muối giản dị, người Việt qua nhiều thế hệ đã sáng tạo nên những món ăn mang đậm bản sắc vùng miền.

Phát biểu tại sự kiện, ông Đỗ Việt Thắng, Giám đốc Trung tâm UNESCO Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, cho biết chương trình không đơn thuần là hoạt động giới thiệu ẩm thực mà còn là dịp để cộng đồng nhìn lại những giá trị truyền thống đang cần được bảo tồn.

"Văn hóa không nằm ở những điều xa vời mà hiện diện ngay trong hạt muối chúng ta dùng mỗi ngày và trong tà áo dài quen thuộc của người Việt. Điều quan trọng là làm sao để những giá trị ấy tiếp tục sống trong đời sống hôm nay" - ông nhấn mạnh.

Bên cạnh không gian ẩm thực, chương trình còn tổ chức trình diễn áo dài với sự tham gia của Câu lạc bộ "Kết nối yêu thương" tại TPHCM. Những thiết kế áo dài mang hình ảnh làng quê, cánh đồng muối và đời sống lao động được giới thiệu như một cách kể chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ thời trang.

Tại chương trình, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) cũng công bố quyết định xác lập kỷ lục Việt Nam đối với bộ sưu tập 100 món muối độc đáo do nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh và truyền nhân của bà là nghệ nhân Nguyễn Hồ Tiếu Anh thực hiện.

Chia sẻ về hành trình tạo nêm 100 vị muối khác nhau, nghệ nhân văn hóa ẩm thực Nguyễn Hồ Tiếu Anh cho biết trong từng hạt muối nhỏ bé, chị nhìn thấy ký ức của nhiều thế hệ người Việt đã chắt chiu từ biển cả, nắng gió để tạo nên vị mặn. 

Theo chị, mỗi món muối được thực hiện không đơn thuần để thưởng thức mà còn gợi nhắc về cội nguồn, về những giá trị truyền thống vẫn được lưu giữ qua từng bữa cơm gia đình. Muối không chỉ là gia vị mà còn là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, chứa đựng văn hóa, ký ức và lòng biết ơn với đất trời đã ban tặng cho con người vị mặn nghĩa tình. 

Nguyễn Hồ Tiếu Anh cho biết thông qua bộ sưu tập 100 món muối, chị mong muốn tôn vinh bản sắc Việt từ một nguyên liệu bình dị, quen thuộc trong đời sống thường nhật. Từ hạt muối biển giản đơn, chị cùng mẹ đã sáng tạo để mỗi món ăn mang một câu chuyện văn hóa riêng, vừa giữ tinh thần truyền thống vừa phù hợp với đời sống hiện đại.

"Hy vọng 100 món muối sẽ là 100 sắc màu văn hóa, 100 thông điệp gửi đến thế hệ trẻ. Tôi mong những món muối này trở thành một "bảo tàng sống" lưu giữ tinh hoa ẩm thực Việt Nam, đồng thời lan tỏa tinh thần gắn kết, nghĩa tình và lòng thủy chung với cội nguồn của người Việt" - chị nói.

Nghệ nhân cũng khẳng định việc xác lập kỷ lục không chỉ nhằm ghi nhận sự sáng tạo trong ẩm thực mà còn góp phần tôn vinh những giá trị văn hóa bền vững của dân tộc.