Sáng 8-4, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì hội nghị triển khai công tác năm 2024 của Ủy ban quốc gia về chấm dứt bệnh lao.

40% ca bệnh lao chưa được phát hiện

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết Tổ chức Y tế thế giới ước tính, năm 2022 Việt Nam có thêm 172.000 người mới mắc lao và khoảng 13.000 người tử vong do lao, đứng thứ 11 trong 30 nước có số người bệnh lao, lao kháng đa thuốc cao nhất trên toàn cầu. Tình hình dịch tễ bệnh lao tại Việt Nam còn rất phức tạp, nhất là sau khi kết thúc đại dịch COVID-19.

Số bệnh nhân lao được phát hiện, đưa vào điều trị và được báo cáo hằng năm mới chỉ chiếm khoảng 60% số bệnh nhân lao ước tính. Tỉ lệ bệnh nhân lao được chữa khỏi hoàn toàn là trên 90%, lao kháng thuốc là 75%.

Đáng chú ý, khoảng 40% ca bệnh lao tiềm ẩn trong cộng đồng chưa được phát hiện, cùng với 2% bệnh nhân lao kháng thuốc, là nguyên nhân lây lan chính trong cộng đồng. Gần 30% người dân Việt Nam có tiếp xúc với vi khuẩn lao.

Hiện Chương trình Chống lao quốc gia Việt Nam đang can thiệp toàn diện để tăng cường phát hiện sớm bệnh lao, nhất là nhóm có nguy cơ cao (phạm nhân, người cao tuổi, trẻ em, người nhiễm HIV); áp dụng các kỹ thuật tiên tiến, phác đồ điều trị, thuốc mới nhất.

Về khó khăn trong công tác phòng, chống lao, ông Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương , cho biết cán bộ y tế chuyên ngành phòng, chống lao rất thiếu, chế độ chính sách hạn chế. Nhận thức của người dân về bệnh lao có nhiều tiến bộ nhưng còn chưa đầy đủ.

Nguồn kinh phí viện trợ quốc tế cho hoạt động phòng, chống lao có xu hướng giảm dần trong khi ngân sách địa phương cho hoạt động này còn hạn chế.

Điều tra toàn quốc về bệnh lao

Tại hội nghị, ông Dương Anh Đức, Phó Chủ tịch UBND TP HCM, cho rằng cần tập trung nguồn lực mạnh mẽ, triển khai điều tra dịch tễ sâu trong cộng đồng để tạo chuyển biến căn bản trong công tác phòng, chống bệnh lao. Thời gian tới, TP HCM sẽ chú trọng tầm soát, điều tra dịch tễ bệnh lao trong đối tượng học sinh.

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị Bộ Y tế chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị y tế để triển khai điều tra toàn quốc về tình hình bệnh lao trong năm 2025.

Đồng thời cập nhật, bổ sung tình hình và nhiệm vụ phòng, chống lao để kiến nghị kịp thời với cấp có thẩm quyền các giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt, hiệu quả hơn nữa...

Bộ Y tế cần đánh giá toàn diện, cẩn trọng về kết quả thực hiện các mục tiêu đặt ra cho công tác phòng, chống bệnh lao khi Việt Nam vẫn nằm trong số 30 nước chịu gánh nặng chi phí bệnh lao cao nhất thế giới.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế chỉ rõ các khó khăn, thách thức, nguy cơ bùng phát và gánh nặng điều trị nếu không có giải pháp kiểm soát và đẩy lùi hữu hiệu bệnh lao.

Về nguồn lực tài chính, Phó Thủ tướng giao Bộ Y tế nghiên cứu phương pháp, quy chuẩn kỹ thuật, đơn giá phát hiện, xét nghiệm, phác đồ điều trị… làm căn cứ thanh toán BHYT, hoặc bố trí từ ngân sách Nhà nước; huy động nguồn lực xã hội dành cho các hoạt động phòng, chống lao.

"Bộ Y tế phối hợp với BHXH Việt Nam, Bộ LĐ-TB-XH nghiên cứu phương án chi trả chi phí xét nghiệm phát hiện bệnh lao cũng như bao phủ BHYT cho mọi bệnh nhân lao"- Phó Thủ tướng chỉ đạo và lưu ý phải thực hiện đấu thầu tập trung để bảo đảm đủ thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế cho phòng, chống lao.

Phó Thủ tướng đề nghị các cơ quan báo chí, truyền thông tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về bệnh lao, chủ động khám sàng lọc, phòng ngừa.

Các hội người cao tuổi, phụ nữ, thanh niên, nông dân… cần trở thành hạt nhân, nòng cốt trong triển khai chương trình phòng chống lao tại địa phương.