Ngày 25-11, Chính phủ đã trình Quốc hội Quyết định chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035; Quyết định chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035.

Sau đó, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về hai nội dung nêu trên. Phát biểu thảo luận tại tổ TP Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh giáo dục và y tế là hai lĩnh vực đặc biệt quan trọng, trụ cột trong phát triển đất nước.

Đối với hai chương trình nêu trên, Tổng Bí thư cho biết ngay từ tên gọi "chương trình mục tiêu quốc gia" đã thể hiện tầm vóc, vượt ra khỏi khuôn khổ của hai ngành này, thay vào đó, cần sự chung tay của toàn xã hội.

Tổng Bí thư nêu rõ: Đầu tư cho con người không chỉ dừng lại ở sức khỏe mà còn phải bồi dưỡng bản lĩnh, trí tuệ và tư duy, bởi nguồn nhân lực chất lượng cao chính là một trong ba đột phá chiến lược.

Đồng thời nhấn mạnh mục tiêu cao nhất của Đảng và Nhà nước, dù tăng trưởng kinh tế ở mức độ nào, vẫn là để người dân được thụ hưởng cuộc sống vui vẻ, thanh thản, không phải lo toan về bệnh tật hay thiếu hụt tri thức.

Từ thực tế thời gian qua, Tổng Bí thư lưu ý cần rà soát để tránh chồng chéo giữa các chương trình, đề cao tính hiệu quả trên thực tế, thay vì tập trung vào họp hành quá nhiều mà không đo đếm được hiệu quả khi thực hiện. Bên cạnh đó, vấn đề nguồn lực cũng cần đặc biệt chú trọng để không phân tán, người dân không được thụ hưởng trọn vẹn.

Đối với lĩnh vực y tế, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu chương trình phải giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, trong đó tập trung vào y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu, thay vì chỉ tập trung với việc khám chữa bệnh như hiện nay.

Theo Tổng Bí thư, nếu dự phòng kém, bệnh sẽ phát triển rất nhanh. Tổng Bí thư cũng nêu các bất cập về môi trường, nguồn nước, an toàn thực phẩm… khi đây là những nguyên nhân gây bệnh. Qua đó, đặt ra vấn đề cần giải quyết căn cơ để đạt được các mục tiêu chăm sóc sức khỏe nhân dân như chương trình đã đề ra.

"Nước người ta uống ngay được từ vòi, còn mình đến nước nấu chín rồi vẫn còn sợ, nước uống đóng chai vẫn ngộ độc. Nếu không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm thì có xây đến bao nhiêu bệnh viện cũng không thể đủ được, đào tạo bao nhiêu bác sĩ cũng không thể giải quyết được việc này"- Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Đối với lĩnh vực giáo dục, các vấn đề còn bất cập như cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, biên chế… đã được Tổng Bí thư đề cập. Theo Tổng Bí thư, quản lý biên chế cần linh hoạt dựa trên số lượng học sinh thực tế, đảm bảo có lớp là phải có thầy, không thể để tình trạng thiếu giáo viên đứng lớp vì rào cản hành chính.

Bên cạnh đó, cần chú trọng đến hệ thống cơ sở vật chất, trường lớp, đặc biệt là vùng biên giới, miền núi. Theo Tổng Bí thư, hiện nhiều điểm trường chưa đạt chuẩn, thiếu các hạng mục thiết yếu cho học sinh phát triển toàn diện, như bể bơi phòng chống đuối nước, thiếu nhà công vụ cho giáo viên. Yêu cầu đặt ra là cần giải quyết các vấn đề này, để có môi trường dạy và học yên tâm cho học sinh, giáo viên.

Về mục tiêu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục quốc dân, Tổng Bí thư nêu vấn đề về năng lực ngoại ngữ của đội ngũ giáo viên hiện nay. Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, nếu thầy không giỏi ngoại ngữ thì trò không thể hội nhập và thi quốc tế.

Tổng Bí thư nhấn mạnh thêm các chương trình cần quan tâm đến những đối tượng yếu thế, đặc biệt là trẻ em bị bỏ rơi và người khuyết tật. Cả nước có khoảng 1,5 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, nhưng các cơ sở bảo trợ công lập mới chỉ đáp ứng nuôi dưỡng được khoảng 15.000 cháu. Số lượng này chủ yếu là các cháu bị bệnh tật, khuyết tật nặng mà gia đình không thể chăm sóc hoặc từ chối nuôi dưỡng.

Về định hướng, Tổng Bí thư cho rằng cần thay đổi tư duy về mô hình nuôi dưỡng trẻ. Thế giới hiện nay đang có xu hướng thu hẹp dần các mô hình làng trẻ, để đưa trẻ trở về với gia đình và xã hội.

Ở Việt Nam, Tổng Bí thư cho biết còn tâm lý e ngại nhận con nuôi, đặc biệt nhận con nuôi là trẻ khuyết tật. Do đó, Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng cần khuyến khích thay đổi nhận thức, hành động theo định hướng trên để cùng góp phần vào nuôi dưỡng, giáo dục trẻ không nơi nương tựa, để các cháu được học hành, phát triển bình thường, được đóng góp và cống hiến cho xã hội.