Robot lặn của Na Uy đã tiếp cận được "tàu ma" K-278 Komsomolets ở vùng nước tăm tối sâu 1.680 m và phát hiện ra một hiện tượng đáng lo.
Đó không phải là một hiện tượng huyền bí hay ma quái, mà là một sự kiện thực tế đáng sợ hơn nhiều: Rò rỉ phóng xạ.
"Tàu ma" K-278 Komsomolets là một mối đe dọa phóng xạ đáng sợ dưới đáy biển Na Uy - Ảnh: PNAS
Theo một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí tạp chí PNAS, nhóm tác giả dẫn đầu bởi nhà phóng xạ học biển Justin Gwynn của Cơ quan An toàn bức xạ và hạt nhân Na Uy đã sử dụng một phương tiện lặn điều khiển từ xa (ROV) có tên Ægir 6000 để lấy mẫu nước và sinh vật xung quanh Komsomolets, đồng thời đánh giá tình trạng con tàu.
Từ lâu, "tàu ma" K-278 Komsomolets đã gây lo ngại cho các nhà khoa học bởi nó là một tàu ngầm hạt nhân.
Năm 1989, một vụ hỏa hoạn đã tạo nên thảm kịch: Komsomolets đem theo hầu hết thủy thủ đoàn, một lò phản ứng hạt nhân cung cấp năng lượng cho con tàu cùng hai quả ngư lôi xuống lòng biển sâu.
Việc giám sát liên tục xác tàu từ những năm 1990 đã chỉ ra hiện tượng rò rỉ phóng xạ không liên tục. Các cuộc điều tra ban đầu cho thấy tàu ngầm bị hư hại đáng kể, thân tàu bị nứt toác và nước biển đã tiếp xúc với các ngư lôi hạt nhân. Năm 1994, một nỗ lực lớn đã bịt kín thành công khoang ngư lôi bị hư hại.
Giờ đây, với các phương tiện hiện đại hơn nhiều, các nhà nghiên cứu đang đánh giá lại con tàu và mức độ nguy hiểm của nó.
Vào thời điểm robot lặn tiếp cận, rõ ràng con tàu đang bị rò rỉ.
Kết quả phân tích dữ liệu cho thấy rò rỉ không liên tục mà xảy ra từng đợt không đều đặn từ các vị trí cụ thể dọc theo thân tàu, bao gồm cả ống thông gió và khu vực xung quanh khoang lò phản ứng.
ROV đã ghi lại video về các "cột khói" - chính là dòng vật chất rò rỉ - từ con tàu. Các luồng rò rỉ này chứa các đồng vị của strontium, caesium, uranium, plutonium.
Gần con tàu, các nhà nghiên cứu nhận thấy nồng độ strontium và caesium cao hơn lần lượt 400.000 và 800.000 lần so với nồng độ điển hình của các chất phóng xạ này ở biển Na Uy.
Nồng độ, tỉ lệ uranium và plutonium cao cũng cho thấy nhiên liệu hạt nhân bên trong lò phản ứng đang bị ăn mòn mạnh.
Tuy nhiên, có một tin tốt: Chỉ cách tàu ngầm vài mét, mức độ ô nhiễm phóng xạ giảm mạnh, cho thấy các đồng vị này đang nhanh chóng phân tán.
Các mẫu bọt biển, san hô và hải quỳ sống và phát triển trên xác tàu cho thấy nồng độ cesium phóng xạ hơi cao, nhưng không có dấu hiệu biến dạng hoặc hư hại rõ ràng nào khác . Lớp trầm tích xung quanh cũng cho thấy rất ít dấu hiệu ô nhiễm.
Mặc dù vậy, các nhà nghiên cứu vẫn cho rằng sự rò rỉ này là một phát hiện đáng lo. Con tàu sẽ dần bị đại dương tàn phá dữ dội hơn, làm tăng nguy cơ rò rỉ phóng xạ ở một mức độ lớn hơn.
