Sáng 2-6, tại Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng (TPHCM), Bộ GD-ĐT tổ chức hội thảo góp ý dự thảo thông tư quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, CĐ và ĐH. Hội thảo thu hút gần 200 chuyên gia đại diện các trường ĐH, CĐ, trung cấp trên cả nước cùng thảo luận.

Liên thông đa chiều

Phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH - Bộ GD-ĐT, cho biết dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) và Luật Giáo dục ĐH năm 2025 nhằm hoàn thiện cơ chế liên thông trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Theo đó, một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là thiết lập cơ chế liên thông linh hoạt giữa các trình độ đào tạo theo hướng mở và đa chiều (liên thông ngang, dọc và chéo).

"Liên thông không chỉ được thực hiện từ trình độ thấp lên trình độ cao hơn mà còn cho phép liên thông ngược nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, chuyển đổi nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng và thích ứng với yêu cầu mới của thị trường lao động" – TS Thủy nhấn mạnh.

TS Phạm Vũ Quốc Bình, Phó Cục trưởng Cục GDNN- GDTX, cho biết điểm mới của dự thảo là tăng cường cơ chế công nhận kết quả học tập và chuyển đổi tín chỉ trên cơ sở chuẩn đầu ra, nội dung chương trình đào tạo, năng lực đã tích lũy và khả năng đáp ứng yêu cầu học tập ở trình độ tiếp theo.

Đồng thời, đảm bảo nguyên tắc không yêu cầu người học học lại các nội dung đã được đánh giá đạt chuẩn đầu ra hoặc năng lực tương đương, qua đó giảm trùng lặp trong học tập và tạo điều kiện thuận lợi cho học tập suốt đời.

Nhu cầu học nghề tăng mạnh

Tại phiên thảo luận, NGƯT-TS Nguyễn Văn Hiến, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Gia Định, cho biết việc xây dựng một quy chế chung, chuẩn chỉnh cho toàn hệ thống (bao gồm GDNN) là bước đi rất cần thiết và phù hợp với xu thế hiện nay.

Tuy nhiên, lo ở chỗ là kiểm soát chất lượng đầu ra. "Khi một trường ĐH tiếp nhận sinh viên liên thông từ bậc học thấp hơn làm sao chắc chắn rằng quá trình này đảm bảo chuẩn đầu ra của nhà trường ĐH? Điều này rất khó nếu chỉ nhìn vào đề cương chi tiết, số tín chỉ hay bảng điểm"-ông Hiến băn khoăn.

Lấy ví dụ từ Mỹ, ông Hiến cho biết quốc gia này chỉ cho phép liên thông khi 2 trường chấp nhận chương trình đào tạo của nhau. Khi đó, trường ĐH có quyền tham gia trực tiếp vào việc thiết kế nội dung, kiểm soát cách thức tổ chức giảng dạy của trường CĐ, trung cấp đối tác nhằm đảm bảo sự đồng bộ về chất lượng ngay từ gốc.

TS Lê Đình Kha, Hiệu trưởng Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng, cho biết trước năm 2000, nhà trường luôn lo ngại học sinh sẽ bỏ học giữa chừng thì nay nhu cầu thực tế của xã hội và thị trường lao động đã thay đổi. Các doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) không còn quá nặng nề bằng cấp mà đặt chứng chỉ kỹ năng nghề, khả năng thích ứng vị trí việc làm lên hàng đầu.

Năm nay, Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng tiếp nhận 44 học viên sau thực hiện nghĩa vụ quân sự quay trở lại học tập. Đáng chú ý, có đến 20% học viên trong số này đã có bằng ĐH trước đó. Bên cạnh đó, số lượng học viên trên 30 - 40 tuổi đi học lại vào buổi tối chiếm số lượng rất đáng kể, nhất là người lao động tại khu vực trung tâm TPHCM.

Theo TS Kha, dự thảo đã mở rộng khái niệm: Liên thông từ trình độ cao hơn để hoàn thành chương trình đào tạo ở trình độ thấp hơn theo nhu cầu học tập, nghề nghiệp và yêu cầu của thị trường lao động.

"Một người đã có bằng ĐH nhưng muốn có thêm văn bằng hoặc chứng nhận nghề nghiệp ở trình độ CĐ, trung cấp là nhu cầu có thật" – TS Kha khẳng định.

Thông qua tọa đàm, Bộ GD-ĐT mong muốn tiếp tục lắng nghe ý kiến góp ý của các cơ sở GDĐH, cơ sở GDNN, chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các bên liên quan. Mục tiêu chung là hoàn thiện dự thảo thông tư theo hướng bảo đảm tính khả thi, tăng cường liên thông và học tập suốt đời, thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực, đồng thời bảo đảm chất lượng đào tạo và giá trị văn bằng.