Theo Bộ Xây dựng, 5 tuyến cao tốc do nhà nước đầu tư gồm: Mai Sơn - QL45, QL45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết, Phan Thiết - Dầu Giây, sẽ được khai thác trong thời hạn 7 năm kể từ ngày bắt đầu thu phí.

Phương thức khai thác được xác định bởi cơ quan quản lý tài sản trực tiếp (Cục Đường bộ Việt Nam) tổ chức khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.

Cục Đường bộ Việt Nam được giao tổ chức thu phí đối với các tuyến cao tốc nêu trên sau khi đáp ứng các điều kiện quy định tại Nghị định số 130/2024 của Chính phủ. Bên cạnh đó, tổ chức sẽ quản lý thu phí sử dụng đường bộ cao tốc theo quy định của pháp luật hiện hành.

Trước đó, Cục Đường bộ Việt Nam đã trình Bộ Xây dựng phê duyệt đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ cao tốc: Mai Sơn - QL45, QL45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây.

Theo Cục Đường bộ, hiện nay có 12 tuyến cao tốc do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác thuộc phạm vi quản lý của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng).

Về mức phí, 4 tuyến cao tốc Mai Sơn - QL45, QL45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết được quyết định chủ trương đầu tư trước ngày Luật Đường bộ có hiệu lực thi hành. Khi đưa vào khai thác mà chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu quy định tại Luật Đường bộ (đường cao tốc có 4 làn xe, có làn dừng khẩn cấp không liên tục), sẽ có mức thu 900 đồng/km.

Cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây đáp ứng đầy đủ các quy định về điều kiện triển khai thu phí (đường cao tốc có 4 làn xe, có làn dừng khẩn cấp liên tục) sẽ có mức phí là 1.300 đồng/km.

Dự kiến khi triển khai thu phí 5 tuyến cao tốc nêu trên, sau khi trừ chi phí tổ chức thu, mỗi năm sẽ nộp ngân sách khoảng 1.700 tỉ đồng.

Đối với 7 tuyến cao tốc chưa đủ điều kiện thu phí gồm Hà Nội - Thái Nguyên, Lào Cai - Kim Thành, Cao Bồ - Mai Sơn, Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Túy Loan, TP HCM - Trung Lương, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết sẽ nghiên cứu để tiếp tục lập đề án khai thác ở giai đoạn sau.

Về thời hạn thu phí, dẫn quy định tại Thông tư số 23/2023 của Bộ Tài chính, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết thời gian tính hao mòn đối với thiết bị máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động chung và máy móc, thiết bị văn phòng từ 5-8 năm.

Từ quy định trên, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất thời hạn khai thác tài sản là 7 năm. Trong quá trình đánh giá thực hiện chính sách hoặc sau khi hết 1 chu kỳ khai thác thiết bị, sẽ nghiên cứu, đề xuất các phương thức khai thác khác (nếu phù hợp).

Về phương thức khai thác, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất cơ quan quản lý tài sản là Cục Đường bộ Việt Nam trực tiếp tổ chức khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.