Sau nhiều lần chụp chiếu, các bác sĩ tại Vinmec Smart City (Hà Nội) đã tìm ra thủ phạm là một bệnh lý hiếm gặp có tên: rò dịch não tủy.
Ba lần chụp MRI mới tìm ra nguyên nhân
Cuối tháng 5, Vinmec Smart City tiếp nhận nữ bệnh nhân người Nhật Bản với triệu chứng đau đầu kéo dài nhiều ngày. Trước đó, bệnh nhân hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử chấn thương, phẫu thuật hay bất kỳ can thiệp nào vùng đầu hoặc cột sống.
Tuy nhiên, những cơn đau đầu xuất hiện đột ngột rồi kéo dài liên tục, khiến mọi sinh hoạt thường ngày bị đảo lộn. Chỉ cần ngồi hoặc đứng lên trong vài giây, cơn đau lập tức bùng phát dữ dội, buộc bệnh nhân phải nằm xuống mới có thể chịu đựng được.
MRI sọ não lần 3 ghi nhận nhiều dấu hiệu gợi ý hội chứng giảm áp lực nội sọ do rò dịch não tủy, bao gồm: não sa thấp nhẹ, các khoang dịch quanh não thu hẹp, giãn các xoang tĩnh mạch nội sọ và dày nhẹ màng não
ThS.BS Vũ Duy Dũng, Khoa Nội Thần kinh - Khoa Nội tổng hợp, nhận định đây là một kiểu đau đầu rất đặc biệt.
"Điểm bất thường nằm ở việc cơn đau thay đổi rõ rệt theo tư thế. Đây là dấu hiệu gợi ý một số bệnh lý thần kinh hiếm gặp nhưng thường rất khó phát hiện trên các thăm dò thông thường", bác sĩ Dũng cho biết.
Trong hai lần chụp MRI đầu tiên, sọ não và cột sống cổ gần như không ghi nhận bất thường. Tuy nhiên, tính chất đau đầu phụ thuộc tư thế khiến các bác sĩ tiếp tục kiên trì theo đuổi giả thuyết về một bệnh lý liên quan đến dịch não tủy.
Bước ngoặt xuất hiện ở lần chụp MRI thứ ba. Trên hình ảnh, các chuyên gia ghi nhận những dấu hiệu rất nhỏ như dày màng não và giãn các xoang tĩnh mạch nội sọ. Đây là những manh mối quan trọng giúp định hướng đến hội chứng giảm áp lực nội sọ tự phát.
Để xác định chẩn đoán, bệnh nhân tiếp tục được chụp MRI tủy sống có tiêm thuốc đối quang từ. Kết quả cho thấy hình ảnh tụ dịch ngoài màng cứng dọc theo tủy sống với độ dày khoảng 4 mm. Từ đây, các bác sĩ xác định người bệnh mắc hội chứng giảm áp lực nội sọ do rò dịch não tủy. Đây là một bệnh lý hiếm gặp và dễ bị bỏ sót nếu không được thăm khám chuyên sâu.
Cứu sống bệnh nhân bằng kỹ thuật lần đầu thực hiện tại Vinmec Smart City
Xác định được bệnh chỉ là bước đầu. Thách thức lớn hơn là tìm chính xác vị trí rò dịch não tủy, vốn thường rất nhỏ, nằm sâu trong cột sống và không thể phát hiện bằng các phương tiện chẩn đoán thông thường.
Trong khi đó, hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào việc xác định chính xác vị trí tổn thương.
Để giải quyết, ê-kíp Vinmec Smart City quyết định triển khai kỹ thuật chụp tủy sống có tiêm thuốc cản quang trực tiếp vào khoang dịch não tủy nhằm truy tìm điểm rò. Đây là kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi trình độ cao về chẩn đoán hình ảnh thần kinh và điện quang can thiệp, hiện chưa được triển khai thường quy tại nhiều cơ sở y tế.
Ca can thiệp được trực tiếp thực hiện bởi PGS.TS.BS Bùi Văn Giang, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Vinmec Smart City. Từ những dữ liệu hình ảnh thu được, bác sĩ đã xác định chính xác vị trí rò dịch não tủy tại ngang mức đốt sống ngực T2 - mắt xích quan trọng nhất quyết định hiệu quả điều trị.
Theo PGS Giang, việc xác định chính xác điểm rò có ý nghĩa quyết định."Lỗ rò dịch não tủy thường rất nhỏ và có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau dọc theo cột sống. Nếu không xác định đúng vị trí tổn thương, việc can thiệp sẽ gặp nhiều khó khăn và hiệu quả điều trị có thể không đạt như mong muốn", ông cho biết.
Ngay sau đó, các bác sĩ tiến hành vá máu tự thân để bít kín vị trí rò.
Hình ảnh MRI trước và sau thủ thuật vá máu ngoài màng cứng (EBP). Sau điều trị, khoang chứa dịch não tủy quanh tủy sống được mở rộng trở lại, trong khi khoang ngoài màng cứng thu hẹp rõ rệt. Những thay đổi này cho thấy áp lực dịch não tủy đã được cải thiện sau thủ thuật
Chỉ 3 ngày sau can thiệp, tình trạng đau đầu cải thiện rõ rệt, người bệnh có thể tự ngồi dậy, đứng lên và đi lại mà không còn xuất hiện những cơn đau dữ dội như trước. Với diễn biến phục hồi tích cực, bệnh nhân được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định và có thể trở lại cuộc sống bình thường.
Ngày xuất viện, bệnh nhân vui mừng vì không bị những cơn đau hành hạ như trước
Đây cũng là lần đầu tiên kỹ thuật truy tìm lỗ rò dịch não tủy bằng chụp tủy sống có tiêm thuốc cản quang trực tiếp được triển khai thành công tại Vinmec Smart City, đánh dấu bước tiến mới trong năng lực làm chủ các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh và can thiệp thần kinh chuyên sâu của bệnh viện.
Các chuyên gia khuyến cáo, những trường hợp đau đầu kéo dài có tính chất tăng lên khi ngồi hoặc đứng, giảm khi nằm cần được thăm khám chuyên khoa thần kinh sớm. Đây có thể là dấu hiệu của hội chứng giảm áp lực nội sọ do rò dịch não tủy - một bệnh lý hiếm gặp nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện kịp thời.
