Dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng là phân đoạn đầu của trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông, dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng có chiều dài 60 km, đi qua 7 xã, phường trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Dự án cao tốc này được đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP) với tổng mức đầu tư 11.029 tỉ đồng.

Ông Lương Văn Hiệp, Tổng Giám đốc doanh nghiệp dự án, cho biết cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng được khởi công từ tháng 4-2024 và đang được triển khai với nhịp độ khẩn trương. Dự kiến, toàn bộ dự án sẽ hoàn thành vào ngày 30-9-2026, vượt tiến độ 3 tháng so với kế hoạch ban đầu.

Nhằm đáp ứng mục tiêu trên, lực lượng thi công đang huy động 2.600 nhân sự, 1.200 thiết bị và triển khai 130 mũi thi công. Giá trị thực hiện đến nay đạt hơn 5.587 tỉ đồng, tương đương 71,67% theo giá trị hợp đồng điều chỉnh.

Trong chuyến kiểm tra dự án ngày 6-5, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh ghi nhận tinh thần làm việc khẩn trương, quyết liệt của các lực lượng thi công. Đồng thời tiếp tục huy động tối đa nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành dự án theo kế hoạch.

Kiến nghị sớm bố trí nguồn vốn ngân sách Trung ương sau khi điều chỉnh dự án

Để bảo đảm mục tiêu đưa dự án về đích đúng và sớm tiến độ, doanh nghiệp dự án kiến nghị các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sớm bố trí nguồn vốn ngân sách Trung ương sau khi điều chỉnh dự án. Cụ thể, đề xuất Bộ Xây dựng có ý kiến với Chính phủ và Bộ Tài chính xem xét bố trí khoảng 2.200 tỉ đồng theo kiến nghị của UBND tỉnh Lạng Sơn.

Bên cạnh đó, đối với hạng mục trạm dừng nghỉ, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý. Việc ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung các quy định trong lĩnh vực đường bộ (trong đó có Nghị định 165/2024/NĐ-CP) sẽ là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền và nhà đầu tư thống nhất phương án triển khai.

Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ then chốt. UBND tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo quyết liệt việc xử lý các vướng mắc liên quan đến đất ở, di dời hạ tầng kỹ thuật, đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các vị trí đường gom, đường ngang trong tháng 5-2026.

Ngoài ra, trong bối cảnh giá vật liệu, nhiên liệu, đặc biệt là nhựa đường, có biến động tăng mạnh từ tháng 3-2026 đến nay, doanh nghiệp dự án kiến nghị Bộ Xây dựng sớm có hướng dẫn cụ thể về điều chỉnh giá hợp đồng, tạo điều kiện để các nhà thầu ổn định thi công, hạn chế rủi ro tài chính.

Đối với Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh dài 121 km, kết nối hai tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng, được triển khai đầu tư theo hai giai đoạn với tổng mức vốn khoảng 26.000 tỉ đồng. Trong đó, giai đoạn 1 có chiều dài 93,35 km, bao gồm 64 cây cầu vượt, bắc qua sông Kỳ Cùng, sông Bằng Giang cùng nhiều khe suối và các tuyến tỉnh lộ. Giai đoạn 1 dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh có 2 hầm xuyên núi là Đông Khê (500 m) và Thất Khê (200 m). Tới nay, công tác thi công các hạng mục trong và ngoài hầm đã cơ bản hoàn thiện.

Giai đoạn 2 bao gồm mở rộng 93,35 km đã đầu tư ở giai đoạn 1 và xây mới 27,71 km cao tốc (gồm 17 cầu và 3 hầm xuyên núi) nối lên cửa khẩu Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng).

Toàn dự án hiện triển khai 132 mũi thi công cầu, hầm, đường với gần 900 máy móc, thiết bị và hơn 2.000 nhân sự. Một số đoạn tuyến đang tổ chức thi công mở rộng nền đường 17 m lên 22 m theo quy mô hoàn thiện của giai đoạn 2.

Đặc biệt, lực lượng thi công hiện huy động 4 dây chuyền thảm bê tông nhựa công suất lớn để triển khai thảm nhựa mặt đường. Đến nay, tổng sản lượng thực hiện các gói thầu xây lắp đạt hơn 8.726 tỉ đồng (tương đương 74% giá trị hợp đồng).

Tới tháng 12-2026, dự án đặt mục tiêu hoàn thành 93 km từ Đồng Đăng (Lạng Sơn) tới Đông Khê (Cao Bằng) trên quy mô nền đường 22 m.

Để hoàn thành toàn bộ dự án theo quy mô hoàn chỉnh 22 m, các đơn vị liên quan đã kiến nghị bổ sung nguồn lực tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu vốn trong giai đoạn tới.

Đến nay, ngân sách Nhà nước đã bố trí 8.863,092/17.987,745 tỉ đồng cho dự án. Tuy nhiên, cần bổ sung thêm 9.124 tỉ đồng để triển khai hoàn chỉnh dự án theo quy mô nền đường 22 m. Cụ thể, nhu cầu vốn được phân kỳ theo từng giai đoạn: giai đoạn 1 cần khoảng 2.472 tỉ đồng, giai đoạn 2 dự kiến lên tới 7.514 tỉ đồng.

Trong chuyến kiểm tra dự án ngày 6-5, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh ghi nhận những thách thức đặt ra với lực lượng thi công, đồng thời biểu dương nỗ lực của các đơn vị, cũng như nhấn mạnh quyết tâm triển khai đồng bộ việc mở rộng nền đường lên 22 m.

Các nhà đầu tư và nhà thầu chịu rất nhiều khó khăn, áp lực

Theo PGS-TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, trong bối cảnh các dự án cao tốc qua Cao Bằng và Lạng Sơn (Hữu Nghị - Chi Lăng và Đồng Đăng - Trà Lĩnh) phải đối mặt với hàng loạt khó khăn do thiên tai kéo dài từ năm 2025, các nhà đầu tư và nhà thầu đã thể hiện quyết tâm rất lớn trong việc khắc phục hậu quả, tổ chức lại thi công và duy trì mục tiêu đưa dự án về đích trong năm 2026.

Ngoài những tác động nặng nề của bão lũ, các đơn vị còn chịu áp lực lớn từ biến động giá xăng dầu, vật tư vật liệu tăng cao, tình trạng khan hiếm nguồn cung cũng như khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng.

Tuy nhiên, các nhà thầu đã chủ động lựa chọn giải pháp thi công phù hợp, huy động nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công khoa học để nâng cao năng suất, qua đó nhiều hạng mục đã hoàn thành, bảo đảm yêu cầu về tiến độ và chất lượng.

Ông Chủng cũng cho biết trong quá trình triển khai tiếp tục xuất hiện nhiều yếu tố địa chất phức tạp đặc trưng của khu vực miền núi phía Bắc, đặc biệt là hiện tượng sạt trượt phát sinh ngoài dự báo. Có những vị trí buộc phải thay đổi giải pháp kỹ thuật, chuyển từ phương án nền đường sang cầu để bảo đảm an toàn và ổn định công trình. Điều này làm tăng đáng kể khối lượng, chi phí cũng như thời gian thi công.

Dù vậy, PGS-TS Trần Chủng đánh giá cao tinh thần vượt khó, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà đầu tư và các nhà thầu trong việc vừa triển khai giai đoạn hoàn thiện, vừa thực hiện mở rộng một số đoạn tuyến theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, nền đường rộng 22 m nhằm đồng bộ với định hướng phát triển toàn tuyến.