Nhiều nước đã có phản ứng thận trọng trước yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc triển khai một lực lượng hải quân đa quốc gia bảo vệ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Nhìn chung, các nước này bày tỏ lo ngại về an ninh năng lượng và tự do hàng hải nhưng chưa công khai ủng hộ yêu cầu trên.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae hôm 16-3 cho biết Tokyo hiện chưa có kế hoạch điều tàu hải quân hộ tống các tàu thương mại ở Trung Đông, đồng thời xác nhận Mỹ chưa đưa ra yêu cầu chính thức. Cùng ngày, Chính phủ Hàn Quốc cho biết nước này cần làm rõ lập trường chính thức của Washington trước khi đưa ra quyết định. Trong khi đó, Bộ trưởng Giao thông Úc Catherine King khẳng định nước này hiểu eo biển Hormuz quan trọng như thế nào nhưng sẽ không điều tàu hải quân đến đó.
Riêng người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ cho biết "tất cả các bên đều có trách nhiệm bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định và thông suốt", đồng thời khẳng định Bắc Kinh sẽ tăng cường trao đổi với các bên liên quan để hỗ trợ giảm căng thẳng. Tuy nhiên, phản hồi này không bao gồm bất kỳ cam kết công khai nào về việc triển khai lực lượng hải quân.
Ảnh vệ tinh do Công ty Planet Labs PBC (Mỹ) cung cấp cho thấy đảo Kharg của Iran hôm 26-2-2025 Ảnh: AP
Ngoài ra, theo AP, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã trao đổi với Tổng thống Donald Trump về tầm quan trọng của việc mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, nhưng chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào về việc điều tàu chiến. Người phát ngôn Phố Downing cho biết Anh đang phối hợp với các đồng minh để xem xét nhiều phương án khác nhau nhằm hỗ trợ hoạt động vận tải thương mại qua eo biển này khi tình hình an ninh tiếp tục diễn biến.
Pháp cũng chưa công khai đồng ý điều tàu chiến. Thay vào đó, nước này đang tìm cách tập hợp một liên minh bảo vệ tuyến hàng hải quan trọng này nhưng chỉ khi tình hình an ninh ổn định hơn. Trong khi đó, các quan chức Liên minh châu Âu (EU) cho biết khối này dự kiến chưa đưa ra quyết định ngay lập tức về việc mở rộng sứ mệnh hải quân của khối tại Trung Đông tới eo biển Hormuz.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần rồi kêu gọi Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các nước khác điều tàu chiến tham gia hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, sau khi Iran có động thái siết chặt hoạt động giao thông qua tuyến đường thủy chiến lược này. Nhà lãnh đạo Mỹ còn gia tăng sức ép đối với các đồng minh châu Âu khi cảnh báo NATO sẽ phải đối mặt với một tương lai "rất tồi tệ" nếu các thành viên của liên minh quân sự này không đứng ra hỗ trợ Washington.
Là một trong những trung tâm dầu mỏ quan trọng nhất của Iran, đảo Kharg Island đã trở thành tâm điểm cuộc đối đầu giữa Tehran và Washington sau khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh tấn công các mục tiêu quân sự trên đó cuối tuần rồi. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết cuộc không kích không nhắm tới hạ tầng dầu mỏ nhưng điều này có thể xảy ra nếu Iran tiếp tục tấn công tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Đảo Kharg được xem là một trong những mục tiêu kinh tế nhạy cảm nhất của Iran, hiện đảm nhận khoảng 90% hoạt động xuất khẩu dầu thô của nước này. Bà Vandana Hari, nhà sáng lập Công ty Phân tích năng lượng Vanda Insights (Singapore), nhận định với đài CNBC rằng cuộc tấn công các cơ sở quân sự trên đảo Kharg thực chất nhằm gửi thông điệp cảnh báo tới Tehran. Theo đó, nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz, hạ tầng dầu mỏ trên đảo có thể trở thành mục tiêu tiếp theo. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo mọi cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng dầu mỏ trên đảo Kharg sẽ là một bước leo thang lớn của xung đột. Khi đó, Iran nhiều khả năng đáp trả bằng cách tấn công thêm các cơ sở năng lượng trong khu vực.
