Sáng 17-6 tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với Văn phòng Quốc hội, Ban Tổ chức Trung ương, Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao tổ chức họp báo quốc tế công bố Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013 và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bắt đầu từ 1-7-2025.

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng khẳng định đây là sự kiện có ý nghĩa lịch sử, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho mô hình chính quyền địa phương 2 cấp lần đầu tiên được áp dụng ở Việt Nam. Mục tiêu là xây dựng chính quyền gần dân, phục vụ nhân dân tốt hơn và góp phần phát triển đất nước với tầm nhìn dài hạn.

Theo bà Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Nghị quyết 203/2025/QH15 vừa được Quốc hội thông qua sửa đổi 5 điều trong Hiến pháp 2013, gồm Điều 9, 10, khoản 1 Điều 84, Điều 110 và Điều 111. Các nội dung sửa đổi liên quan đến vai trò của Mặt trận Tổ quốc, công đoàn, quyền trình dự án luật của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương. Trước đó, từ ngày 6-5 đến 5-6-2025, đã có hơn 280 triệu lượt ý kiến đóng góp với tỉ lệ đồng thuận rất cao, trung bình đạt 99,75%.

Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), gồm 7 chương, 54 điều, cũng đã được Quốc hội thông qua. Theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long, sau sắp xếp, cả nước sẽ có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh (gồm 6 thành phố trực thuộc Trung ương và 28 tỉnh) và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu). Luật đã phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp chính quyền, trao quyền nhiều hơn cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh nhằm đảm bảo điều hành hiệu quả, không để xảy ra tình trạng chậm trễ trong giải quyết công việc, thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Việt Nam đã chuẩn bị triển khai mô hình mới một cách đồng bộ và toàn diện, bao gồm hoàn thiện pháp lý, bố trí nhân sự hợp lý, đầu tư hạ tầng và tăng cường tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong xã hội. Dù còn một số thách thức, như khối lượng văn bản pháp lý lớn hay tác động tâm lý tới cán bộ, Chính phủ cam kết duy trì thủ tục hành chính thông suốt, không bị gián đoạn.

Về tác động đến môi trường kinh doanh và đầu tư, Thứ trưởng Bộ Tài chính Hồ Sỹ Hùng cho biết việc tổ chức lại đơn vị hành chính đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, rà soát hàng ngàn văn bản và phân định rõ nhiệm vụ giữa các cấp. Những thay đổi này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp mạnh hơn cho địa phương, giảm ít nhất 30% thủ tục hành chính, giúp tiết kiệm chi phí, thời gian cho doanh nghiệp.

Việc sửa đổi Hiến pháp và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được đánh giá là bước đi chiến lược, phù hợp với yêu cầu phát triển và hội nhập, hướng tới một nền hành chính phục vụ, linh hoạt, gần dân và hiệu quả.