27/05/2024 05:36

Học sự tinh tế của Bác Hồ qua hai chữ "cảm ơn"

In bài viết

Tháng 12-1966, cơ quan chức năng (có tài liệu nói là Văn phòng Phủ Chủ tịch, chỗ khác cho là Bộ Ngoại giao) dự thảo lời Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời điện của 4 tờ báo Nhật (Chunichi Shimbun, Tokyo Shimbun, Nishi Nihon Shimbun và Hok-kaido Shimbun).

Mở đầu, dự thảo viết: "Tôi đã nhận được thư của các ông đề nghị tôi nói vài lời với nhân dân Nhật Bản nhân dịp đầu năm 1967…". Cuối thư, dự thảo có câu: "Chúc nhân dân Nhật Bản thu được nhiều thắng lợi trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập, dân chủ của Nhật Bản và vì hòa bình ở châu Á và thế giới".

Dự thảo được trình lên Bác. Người xóa bỏ tất cả những chữ "thu nhiều thắng lợi"… cho đến "châu Á và thế giới"; thay vào đó 4 chữ "muôn sự tốt lành" rồi viết thêm: "Chúc quý báo và bạn đọc hạnh phúc".

Trong câu mở đầu, Bác xóa 3 chữ "đã nhận được" và dòng "đề nghị tôi…"; Người viết: "Tôi cảm ơn thư của các ông...". Hàm ý là "nhận được" thì có thể bỏ đi, có thể quên, có thể không nhận được…, song "cảm ơn" thì khác, thể hiện rõ sự trân trọng, thân thiết, nghĩa tình. Ở đoạn cuối, Bác bỏ ý "chúc" và những nội dung mang ý "nhắc nhở" người ta phải làm việc gì đó; thay bằng 4 chữ ngắn gọn, sâu sắc và thực sự thuần túy là lời chúc, vì làm sao Người có thể "nhắc nhở" đất nước khác, nhân dân nước khác được!

Bức thư chỉ 120 chữ này được in trong "Hồ Chí Minh toàn tập", tập 15, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật năm 2011, trang 214.

Xuyên suốt bức thư, chúng ta thấy rõ sự cẩn thận, chăm chút, tỉ mỉ, ý tứ sâu xa và cách dùng từ ngữ hàm súc của Bác Hồ trong một bức thư ngắn. Từ đó, ta có thể học được rất nhiều điều trong hoạt động thực tiễn, nhất là đối với các mặt công tác của cán bộ, công chức.

Đó là phải luôn thể hiện thái độ trân trọng với các đối tác, với người dân, dù trong giao tiếp trực tiếp hay trong văn bản. Cần thể hiện được chuẩn mực ứng xử của cơ quan công quyền như khách quan, công tâm, tôn trọng…, cả trong cách diễn đạt lẫn hình thức. Phải tránh việc trao đổi hay soạn văn bản tỏ ra cung kính quá mức với cấp trên nhưng lại không mang ý tôn trọng cấp dưới hoặc với người dân.

Đó là phải thực sự chặt chẽ trong từng câu chữ, lời lẽ. Các văn bản phải bảo đảm rõ vai của từng chủ thể (như trao đổi, xin ý kiến, truyền đạt, chỉ đạo…), không thể nhầm từ vai này sang vai kia; ngôn ngữ phải trong sáng, cụ thể, rõ ràng, không để có những cách hiểu khác nhau; tránh hiện tượng chữ nghĩa rổn rảng, "đao to búa lớn" mà nội dung thì không rõ hoặc thông tin hạn chế; kể cả trong trường hợp có những cách diễn đạt mang tính xã giao, ít nhiều khách sáo thì vẫn phải chặt chẽ, chính xác, có ý nghĩa chứ không thể sáo rỗng.

Đó là phải luôn cô đọng, ngắn gọn. Diễn đạt súc tích thực sự là một kỹ năng quan trọng, dù thể hiện ở văn bản hay trao đổi trực tiếp. Do đó, phải chọn thông tin, dữ liệu, lý lẽ, ngôn từ sao cho thật phù hợp, trực tiếp, cụ thể, sắc gọn và diễn đạt bằng cách thức ngắn nhất có thể, tránh "dây cà ra dây muống". Chẳng hạn, trong việc trao đổi, giải thích cho người dân hiểu, cần chọn lọc những ý liên quan trực tiếp đến thắc mắc, nhu cầu của người dân, tránh vòng vo, chung chung…

Đó là luôn giữ ý "cảm ơn" trong các trường hợp. Trong văn hóa công sở, hiện nay cán bộ, công chức được yêu cầu phải thực hiện "4 xin, 4 luôn": xin chào, xin lỗi, xin cảm ơn, xin phép và luôn mỉm cười, luôn nhẹ nhàng, luôn lắng nghe, luôn giúp đỡ. Thế nhưng, việc "cảm ơn" không phải lúc nào cũng được thể hiện rõ nét bằng thái độ trân trọng. Trong ứng xử với người dân, phải tránh thái độ ban phát, làm ơn mà phải xem việc mình làm là trách nhiệm, bổn phận; đồng thời xem việc phối hợp của người dân chính là giúp mình hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Chỉ qua việc Bác Hồ sửa một bức thư ngắn, chúng ta có thể học được rất nhiều điều sâu sắc, cả trong công việc lẫn trong ứng xử. Điều đó cho thấy việc học tập và làm theo Bác luôn có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt là với cán bộ, công chức, đảng viên. 

Trịnh Minh Giang
Hà Nội và Grab Việt Nam hợp tác phát triển đô thị thông minh, chuyển đổi số

Hà Nội và Grab Việt Nam hợp tác phát triển đô thị thông minh, chuyển đổi số

22:37

TP Hà Nội và Grab Việt Nam vừa ký kết Biên bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy hỗ trợ các mục tiêu phát triển đô thị xanh, thông minh và thúc đẩy chuyển đổi số.

Cựu cán bộ xã xót xa khi mộ con bị di dời: Đà Nẵng giao thanh tra vào cuộc

Cựu cán bộ xã xót xa khi mộ con bị di dời: Đà Nẵng giao thanh tra vào cuộc

Thời sự 21:21

(NLĐO) – Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng giao Thanh tra thành phố kiểm tra điều kiện thụ lý đơn, báo cáo, đề xuất Chủ tịch UBND thành phố xử lý

Đề xuất hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc, giảm tuổi hưởng trợ cấp còn 70

Đề xuất hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc, giảm tuổi hưởng trợ cấp còn 70

21:02

(NLĐO) - Dự thảo Luật BHXH sửa đổi đề xuất hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc, cấp sổ điện tử và giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70.

Sai lầm khi sơ cứu trẻ đuối nước khiến bác sĩ đau lòng

Sai lầm khi sơ cứu trẻ đuối nước khiến bác sĩ đau lòng

21:01

(NLĐO) - Trong hai ngày cuối tuần, ba trẻ đuối nước nhập viện, một em tử vong. Bác sĩ cho biết nhiều trường hợp bị sơ cứu sai, làm mất "thời gian vàng".

In hộp giấy đựng bánh theo yêu cầu thương hiệu và bảo vệ sản phẩm

In hộp giấy đựng bánh theo yêu cầu thương hiệu và bảo vệ sản phẩm

19:39

In hộp giấy đựng bánh theo yêu cầu là lựa chọn phù hợp cho tiệm bánh, cửa hàng và doanh nghiệp cần bao bì đẹp, đúng kích thước, hỗ trợ quảng bá thương hiệu.

Chủ quan với chứng tiểu ra máu, người đàn ông phát hiện bị ung thư bàng quang

Chủ quan với chứng tiểu ra máu, người đàn ông phát hiện bị ung thư bàng quang

19:37

(NLĐO) - Một trường hợp ung thư bàng quang giai đoạn muộn về thói quen tự ý điều trị theo kinh nghiệm truyền miệng

Chiến sự Trung Đông ngày 30-6: Tổng thống Iran gửi thông điệp đến Mỹ, Iran cứng rắn về Hormuz

Chiến sự Trung Đông ngày 30-6: Tổng thống Iran gửi thông điệp đến Mỹ, Iran cứng rắn về Hormuz

19:37

(NLĐO) - Bộ Ngoại giao Oman cho rằng trách nhiệm bảo đảm sự an toàn ở eo biển Hormuz thuộc về Iran.