Một dòng ghi chép ngắn gọn trong Hán Thư được các nhà sử học Trung Quốc, mô tả Mặt Trời bị che khuất và "vàng hoàn toàn ở trên và dưới" cách đây 2.700 năm, đã giúp các nhà khoa học giải mã tốc độ quay của Trái Đất và chu kỳ hoạt động của Mặt Trời.
Viết trên tạp chí khoa học Astrophysical Journal Letters, nhóm nghiên cứu đa quốc gia dẫn đầu bởi phó giáo sư Hisashi Hayakawa từ Đại học Nagoya (Nhật Bản) cho biết dòng ghi chép đó đang nói về vành nhật hoa của Mặt Trời lộ ra từ sự kiện nhật thực toàn phần ngày 17-7-709 trước Công nguyên.
Nhật thực toàn phần trên kinh đô nước Lỗ cổ đại - Ảnh minh họa: NASA
Để đi đến kết luận đó, nhóm nghiên cứu đã kết hợp mô tả trong Hán Thư với một ghi chép khác từ Kinh Xuân Thu của Trung Quốc: "Mùa thu, tháng bảy, ngày Nhâm Thân, mùng một, mặt trời bị che khuất hoàn toàn".
Sau đó, họ kết hợp với mô hình thiên văn hiện đại để tái tạo lại hình ảnh Mặt Trời từ Khúc Phụ, kinh đô cổ của nước Lỗ ở Trung Quốc.
Các bước này đã chỉ ra rằng Mặt Trời vào năm 709 trước Công nguyên đang ở giai đoạn hoạt động mạnh của chu kỳ, theo SciTech Daily.
Sách Hán Thư cua Trung Quốc cung cấp chi tiết về hình ảnh vành nhật hoa trong sự kiện nhật thực toàn phần - Ảnh tư liệu từ Trung tâm Lưu trữ quốc gia Nhật Bản
Quan trọng hơn, dữ liệu cổ về vành nhật hoa cũng giúp tính toán chỉ số delta T (ΔT), một phép đo được sử dụng để theo dõi sự thay đổi tốc độ quay của Trái Đất, nằm trong khoảng từ 20.264 đến 21.204 giây trong suốt thời gian nhật thực.
Điều này có nghĩa là thời gian trên Trái Đất thời điểm đó chậm hơn 20.264 đến 21.204 giây so với thời gian nguyên tử chuẩn (Terrestrial Time - TT) dựa trên tốc độ quay giả định không đổi.
Nói cách khác, một ngày trong quá khứ ngắn hơn một chút so với một ngày hiện tại. Sự tích tụ của những sai lệch cực nhỏ này qua hơn 2.700 năm đã tạo ra khoảng cách hơn 5,5 giờ giữa thời gian quan sát thực tế và thời gian tính toán theo lý thuyết.
Theo đó, từ thời điểm đó đến nay, một ngày trên Trái Đất đã dài thêm khoảng 1,7 đến 2 mili giây sau mỗi thế kỷ. Điều này xác nhận lý thuyết cho rằng hành tinh của chúng ta đang quay chậm lại, chủ yếu bởi lực ma sát thủy triều từ Mặt Trăng.
Ngoài ra, cuộc nghiên cứu cũng giúp các nhà khảo cổ xác định lại tọa độ chính xác của Khúc Phụ, lệch tới 8 km so với tính toán trước đây. Điều này có giá trị rất lớn đối với ngành khảo cổ.
