Ngày 21-4, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI tiếp tục thảo luận tại hội trường về các báo cáo kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước.

Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) quan tâm đến vấn đề lương cơ sở với mức tăng dự kiến từ ngày 1-7-2026 là 2,53 triệu đồng/tháng. Về điều chỉnh tăng lương cơ sở, ông Bình cho rằng đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy khu vực công phát triển.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay không phải là có tăng hay không, mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống cho người hưởng lương, vừa phù hợp với khả năng cân đối ngân sách, đồng thời tạo động lực làm việc trong khu vực công.

Vị đại biểu đoàn Vĩnh Long nhìn nhận mức tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng là hợp lý về mặt kỹ thuật, nhưng chưa đủ mạnh để khẳng định đã bảo đảm mức sống cho phần lớn cán bộ, công chức, viên chức.

"Nếu đặt câu hỏi liệu mức tăng này đã giúp người làm việc trong khu vực công có thể sống bằng lương hay chưa, thì theo tôi là chưa, đặc biệt là với những người mới vào nghề, chưa có nguồn thu nhập bổ sung"- đại biểu Bình nói.

Đại biểu Thạch Phước Bình dẫn chứng, một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 hiện chỉ nhận khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ các khoản bảo hiểm. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt tối thiểu tại các đô thị hiện nay dao động từ 6-7 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và chi phí sống, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và làm giảm động lực làm việc.

Với mức lương cơ sở nếu tăng lên mức 2,53 triệu đồng/tháng, thu nhập của nhóm có hệ số thấp nhất cũng chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa thể bảo đảm cuộc sống. Trong khi đó, từ ngày 1-1-2026, mức lương tối thiểu vùng đã tăng lên như sau: Vùng I: 5,31 triệu đồng/tháng, Vùng II: 4,73 triệu đồng/tháng, Vùng III: 4,14 triệu đồng/tháng, Vùng IV: 3,7 triệu đồng/tháng.

Đáng chú ý, áp lực chi tiêu của người lao động ngày càng gia tăng. Trong năm 2025, nhiều chi phí thiết yếu như nhà ở, điện nước, y tế đều tăng nhanh, đây đều là những khoản chi khó cắt giảm của các hộ gia đình. Vì vậy, dù lương cơ sở có tăng khoảng 8%, người lao động có cảm nhận "đỡ hơn trước" nhưng chưa thực sự yên tâm.

Từ thực tế đó, đại biểu Thạch Phước Bình đề xuất cân nhắc phương án điều chỉnh mức lương cơ sở lên khoảng 2,65-2,7 triệu đồng/tháng, tương đương mức tăng 13-15% so với hiện hành. Với mức này, người có hệ số 1,86 có thể đạt thu nhập khoảng 4,9-5 triệu đồng/tháng, và với hệ số 2,1 là trên 5,5 triệu đồng/tháng.

"Đây là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm thu nhập thấp, góp phần thu hẹp khoảng cách với mức lương tối thiểu vùng, giảm áp lực chi tiêu thiết yếu. Dù chưa thể bảo đảm hoàn toàn sống bằng lương, nhưng sẽ giúp người lao động giảm phụ thuộc vào thu nhập ngoài lương, tạo cảm nhận tăng lương thực chất thay vì chỉ mang tính danh nghĩa, qua đó góp phần nâng cao động lực làm việc"- vị đại biểu đoàn Vĩnh Long nói.

Ông Thạch Phước Bình nhấn mạnh việc điều chỉnh lương ở mức đủ lớn để người lao động cảm nhận được sự cải thiện là rất cần thiết, nhưng đồng thời cũng không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách nhà nước, và có thể xem là bước đệm để tiến tới cải cách tiền lương sâu hơn trong thời gian tới.

Về cân đối ngân sách, ông kiến nghị cần tiếp tục rà soát, cơ cấu lại chi tiêu, tiết kiệm chi thường xuyên, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, qua đó tạo dư địa bền vững cho cải cách chính sách tiền lương.