Từ khi hệ thống camera giao thông ứng dụng trí tuệ nhân tạo (camera AI) được triển khai, diện mạo giao thông tại Hà Nội đang từng bước thay đổi. Tình trạng chen lấn, vượt đèn đỏ giảm rõ rệt; trật tự tại nhiều nút giao từng phức tạp được cải thiện, cho thấy công nghệ không chỉ ghi nhận vi phạm mà còn tác động trực tiếp đến ý thức người tham gia giao thông.

Hiện nay, Hà Nội triển khai khoảng 1.837 camera giao thông ứng dụng AI, được bố trí, lắp đặt tại các vị trí trọng điểm trên 25 tuyến phố và 195 nút giao thông trọng điểm. Hệ thống camera AI có các tính năng như tự động thu thập dữ liệu giao thông; điều khiển đèn tín hiệu theo thời gian thực nhằm góp phần giảm ùn tắc; tự động thiết lập "làn sóng xanh" liên tuyến cho phương tiện ưu tiên, xe dẫn đoàn để tối ưu di chuyển, bảo đảm thông suốt; tự động phân tích, phát hiện, ghi nhận và hỗ trợ xử lý 28 lỗi vi phạm giao thông phổ biến như dừng, đỗ sai quy định; đi ngược chiều; vượt đèn đỏ; không đội mũ bảo hiểm… Các hành vi vi phạm đều được hệ thống ghi nhận bằng hình ảnh, clip đầy đủ, rõ nét.

Sau 1 tháng vận hành (từ ngày 13-12-2025 đến 12-1-2026), hệ thống camera AI đã ghi nhận, rà soát và kiểm duyệt hình ảnh 6.351 trường hợp đủ căn cứ gửi thông báo phục vụ xử lý vi phạm (phạt nguội). Trong đó, phổ biến là lỗi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông với 4.215 trường hợp (chiếm 66,36%; gồm 1.962 ô tô, 2.253 mô tô); không đội mũ bảo hiểm 2.053 trường hợp (chiếm 32,32%); ngoài ra còn có các lỗi khác như dừng, đỗ xe nơi có biển cấm; không thắt dây an toàn…

Đại diện Công an TP Hà Nội khẳng định tinh thần xuyên suốt của việc ứng dụng hệ thống camera giám sát, camera AI là "lấy phòng ngừa là chính". Công nghệ được đưa vào nhằm hỗ trợ lực lượng chức năng nhận diện sớm nguy cơ, phát hiện kịp thời hành vi vi phạm, giảm tối đa vi phạm và phòng ngừa ùn tắc giao thông, hướng tới xây dựng môi trường đô thị kỷ cương, an toàn, văn minh, sạch đẹp, trong đó người dân là trung tâm.

Việc triển khai hệ thống camera không nhằm tăng số lượng xử phạt mà trước hết tạo hiệu ứng tuyên truyền - răn đe - nâng cao ý thức tự giác, giúp người dân hình thành thói quen chấp hành pháp luật thường xuyên, bền vững. Thực tế cho thấy hệ thống camera góp phần chuyển biến hành vi từ "chấp hành đối phó" sang "chấp hành tự giác". Đây là thay đổi quan trọng về ý thức - yếu tố cốt lõi trong xây dựng văn hóa giao thông và nếp sống văn minh đô thị.

Là người thường xuyên di chuyển qua nhiều tuyến đường trung tâm TP Hà Nội, anh Hoàng Văn Cường (38 tuổi, trú phường Thanh Xuân, TP Hà Nội), cho biết từ khi hệ thống camera AI được đưa vào vận hành, ý thức người tham gia giao thông đã thay đổi rõ rệt. Trước đây, vào giờ cao điểm, tình trạng vượt đèn đỏ, dừng đỗ sai quy định hay đi sai làn diễn ra khá phổ biến, gây ùn tắc và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.

"Nay nhiều người có ý thức hơn, dừng xe đúng vạch và chấp hành tín hiệu giao thông nghiêm túc. Việc xử phạt nguội thông qua hình ảnh cũng tạo cảm giác công bằng, minh bạch; ai vi phạm thì bị xử lý, không còn chuyện "né chốt". Tôi cho rằng đây là hướng đi cần thiết để xây dựng môi trường giao thông văn minh, đồng thời giúp người dân hình thành thói quen tuân thủ luật lệ một cách tự giác hơn"- anh Cường nói.

Bên cạnh "phạt nguội" trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông, Công an TP Hà Nội cũng mở rộng hệ thống camera để xử lý vi phạm trật tự đô thị như lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; bày bán hàng hóa trái quy định; làm mái che, treo biển quảng cáo sai quy định; dừng, đỗ xe trên đường, vỉa hè trái phép… Cùng với đó, các hành vi vi phạm vệ sinh môi trường như thu gom, thải rác trái quy định; vứt tàn thuốc; vệ sinh cá nhân không đúng nơi quy định; đổ nước thải sai quy định tại khu chung cư, trung tâm thương mại hoặc nơi công cộng… cũng được ghi nhận, xử lý.