Theo quy định của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, có 4 trường hợp người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) được hoàn trả khoản tiền đã đóng, theo quy định tại Điều 20 Văn bản hợp nhất số 2525/VBHN-BHXH. Cụ thể:

Trường hợp 1: Người tham gia được cấp thẻ BHYT theo nhóm mới, dẫn đến phải báo giảm giá trị thẻ BHYT đã cấp trước đó. Ví dụ, một người đang tham gia BHYT hộ gia đình, sau đó đi làm tại doanh nghiệp và được công ty đóng BHYT.

Khi đó, thẻ BHYT hộ gia đình sẽ bị giảm giá trị vì thẻ mới có mức ưu tiên cao hơn. Người dân sẽ được hoàn lại số tiền đã đóng tương ứng với thời gian chưa sử dụng.

Trường hợp 2: Khi Nhà nước điều chỉnh tăng mức hỗ trợ đóng BHYT, những người thuộc nhóm được hưởng mức hỗ trợ cao hơn sẽ được hoàn trả phần chênh lệch so với khoản tiền đã đóng trước đó. Điều này áp dụng nếu chính sách mới có hiệu lực mà mức hỗ trợ cao hơn mức người dân đã tự chi trả.

Trường hợp 3: Người mua thẻ BHYT qua đời trước thời điểm thẻ có hiệu lực. Trong trường hợp này, thân nhân người đã mất sẽ được hoàn lại toàn bộ số tiền đã đóng cho thẻ BHYT chưa sử dụng.

Trường hợp 4: Người tham gia đóng trùng BHYT. Số tiền đóng trùng sẽ được hoàn trả theo quy định tại Quyết định số 595/QĐ-BHXH năm 2017.

Về cách tính số tiền được hoàn trả, BHXH Việt Nam cho biết sẽ dựa trên mức phí BHYT đã đóng và thời gian thẻ chưa được sử dụng. Thời gian này được tính từ:

Thời điểm thẻ BHYT thuộc nhóm mới bắt đầu có giá trị sử dụng;

Thời điểm quyết định của cơ quan có thẩm quyền có hiệu lực về việc tăng mức hỗ trợ đóng BHYT;

Thời điểm thẻ BHYT có giá trị sử dụng đối với người đã tử vong trước khi thẻ có hiệu lực.

Thủ tục hoàn trả tiền đóng BHYT được thực hiện qua các bước:

Bước 1: Người tham gia hoặc thân nhân lập tờ khai TK1-TS và nộp hồ sơ tới cơ quan BHXH.

Bước 2: Cơ quan BHXH tiếp nhận, xử lý hồ sơ.

Bước 3: Người tham gia nhận kết quả giải quyết.

Người dân có thể nộp hồ sơ theo nhiều hình thức: giao dịch điện tử, gửi bưu chính, nộp trực tiếp tại Bộ phận tiếp nhận hồ sơ của cơ quan BHXH nơi quản lý hoặc nơi cư trú, hoặc tại trung tâm phục vụ hành chính công các cấp.