Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, năm nay có 6.244 lao động ngoại quốc bị thương phải nghỉ làm từ 4 ngày trở lên hoặc tử vong (39 trường hợp), mức cao nhất từ trước đến nay do quy mô lao động nước ngoài ngày càng tăng. Trong đó, người Việt tiếp tục là nhóm lao động nước ngoài được ghi nhận nhiều trường hợp gặp tai nạn nghề nghiệp.
Lao động Việt Nam chiếm 1.594 vụ tai nạn lao động tại Nhật Bản
Người Việt ghi nhận 1.594 vụ, tiếp theo là Philippines (878), Indonesia (757) và Brazil (673). Các vụ việc chủ yếu xảy ra trong ngành sản xuất và xây dựng – những lĩnh vực có môi trường làm việc nhiều máy móc và yêu cầu kỹ thuật cao. Những tai nạn thường gặp gồm kẹt, cuốn vào thiết bị và trượt ngã.
Tỉ lệ tai nạn lao động trung bình tại Nhật là 2,35 vụ/1.000 nhân sự, còn ở lao động nước ngoài là 2,71. Nhóm thực tập sinh kỹ thuật và lao động kỹ năng đặc định có tỉ lệ cao hơn do thường làm các công việc đặc thù. Cơ quan chức năng Nhật Bản nhận định yếu tố ngôn ngữ và nhu cầu nâng cao đào tạo an toàn vẫn là vấn đề cần cải thiện.
Nhật Bản đặt mục tiêu giảm tỷ lệ tai nạn của lao động nước ngoài xuống dưới mức trung bình toàn quốc và đến năm 2027, ít nhất một nửa doanh nghiệp sẽ triển khai đào tạo an toàn bài bản.
Cùng với nỗ lực bảo đảm an toàn, Cục Quản lý lao động ngoài nước (Dolab) lưu ý thực tập sinh Việt Nam nắm rõ chế độ bảo hiểm công của Nhật Bản. Người từ 20–59 tuổi sinh sống tại Nhật phải tham gia bảo hiểm lương hưu toàn dân (NP) hoặc bảo hiểm lương hưu nhân viên (EPI), trong đó EPI là bắt buộc tại nơi làm việc áp dụng.
Trường hợp được cử sang Nhật dưới 5 năm từ quốc gia có hiệp định an sinh xã hội có thể được miễn trừ bảo hiểm. Người có thu nhập thấp cũng có thể xin giảm hoặc miễn phí trong năm đầu nhập cảnh. Việc tham gia bảo hiểm đầy đủ giúp người lao động đảm bảo quyền lợi khi gặp rủi ro hoặc khi làm thủ tục nhận các khoản trợ cấp.
Dolab đề nghị doanh nghiệp phái cử hướng dẫn kỹ thông tin bảo hiểm trước khi xuất cảnh Thực tập sinh có thể liên hệ chính quyền địa phương hoặc tham khảo thông tin từ trang web Tổ chức Bảo hiểm lương hưu Nhật Bản để tìm hiểu chi tiết. Tổ chức Bảo hiểm lương hưu Nhật Bản để được hỗ trợ tại địa chỉ https://www.nenkin.go.jp/international/index.html.
Tokyo hút lao động trẻ
Tokyo tiếp tục hút lao động trẻ, trong khi nhiều tỉnh khác tại Nhật Bản chứng kiến mức rời đi kỷ lục. Số liệu công bố ngày 29-11 cho thấy trong năm 2024, gần 335.000 người nước ngoài di chuyển giữa các tỉnh – chiếm hơn 10% cộng đồng ngoại quốc – tăng mạnh so với 145.500 người cách đây 10 năm. Phần lớn là thanh niên 20 tuổi, tìm kiếm cơ hội việc làm và mức thu nhập cao hơn, tạo sự phân hóa rõ rệt giữa các địa phương.
Vùng thủ đô Tokyo – gồm Tokyo, Kanagawa, Saitama và Chiba – dẫn đầu với 16.506 người nhập cư ròng, gấp 13 lần năm 2021. Tokyo riêng ghi nhận 8.722 người, Saitama 7.720 và Kanagawa 7.494. Ngược lại, Chiba, Aichi và Fukuoka mất hàng nghìn lao động, nhiều trong số họ từng là điểm dừng chân ban đầu cho người nước ngoài.
