Tác phẩm được nhà thơ Hữu Thỉnh khởi bút vào đúng ngày kỷ niệm giải phóng Điện Biên Phủ (7-5-2023) và sau gần một năm, tác phẩm được hoàn thành (20-3-2024) với nhiều tâm huyết, trí tuệ và trách nhiệm. Trường ca thơ "Giao hưởng Điện Biên" gồm 21 chương và 5 phần bình luận bằng thơ, kể về chiến dịch Điện Biên Phủ từ những ngày đầu đến lúc kết thúc chiến tranh và cuộc sống hôm nay của vùng đất thiêng ấy. Lời thơ mộc mạc, ý tứ sâu sắc nên "Giao hưởng Điện Biên" chắc chắn sẽ lan tỏa rộng rãi không chỉ trong cộng đồng người yêu thơ mà còn chinh phục nhiều đối tượng độc giả.

Nhà thơ Hữu Thỉnh cho biết vào dịp đầu xuân Tân Tỵ 2001, ông vinh dự thay mặt Hội Nhà văn Việt Nam lên trao Giải thưởng Văn học năm 2000 của hội tặng tác phẩm "Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp do nhà văn Hữu Mai thể hiện.

"Đại tướng rất vui, nói với chúng tôi đại ý cuốn sách được Hội Nhà văn trao giải thưởng chắc sẽ có thêm nhiều người tìm đọc. Trước lúc ra về, tôi được Đại tướng trao tặng tập hồi ức nói trên và nói vui "Đây là quà năm mới tôi tặng đồng chí". Hơn 20 năm đã qua kể từ ngày đáng nhớ ấy. Tôi đã nhiều lần đọc lại tác phẩm nổi tiếng của Đại tướng. Tác phẩm đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho tôi. Sau nhiều năm suy nghĩ, tôi đã đi đến quyết định phải viết một cái gì đó về Điện Biên Phủ.

Trước khi bắt tay vào công việc khó khăn này, tôi đã nhiều lần lên Điện Biên, đến các địa danh lịch sử, gặp gỡ một số cán bộ, chiến sĩ đã từng tham gia và chiến đấu ở Điện Biên, đọc rất nhiều sách báo trong và ngoài nước viết về chiến công oanh liệt của quân và dân ta trong thời đại Hồ Chí Minh. Để tôn trọng tính chân thực lịch sử, trong tập trường ca này, tôi đã sử dụng một số chi tiết trong cuốn sách của Đại tướng với hy vọng làm tăng thêm tính sử thi của tác phẩm. Tôi đã viết thư xin phép gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp, gia đình nhà văn Hữu Mai và được chấp thuận" - nhà thơ Hữu Thỉnh cho hay.

Ông cũng bày tỏ tình cảm rất sâu nặng nhưng khi thật sự bắt tay vào công việc thì ông gặp phải nhiều khó khăn. Đó là viết về một chiến dịch lịch sử, phải làm xúc động tâm hồn người đọc. Khó hơn nữa là qua 70 năm, sự kiện lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ đã được các nhà quân sự, sử gia, nhà văn, nhà báo, nhất là những người trong cuộc nói tới rất nhiều, khai thác dưới mọi khía cạnh, đến lượt mình, liệu ông có thể đem đến một cái gì mới?

"Đó là những vấn đề đặt ra mang tính thách thức đối với người viết. Trong trường ca này, tôi muốn đặt chiến thắng Điện Biên Phủ đúng với hoàn cảnh lịch sử của nó và những suy cảm của một người làm thơ sau độ lùi 70 năm" - nhà thơ Hữu Thỉnh nói.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhận xét trong trường ca của nhà thơ Hữu Thỉnh, tinh thần thi ca đã mở rộng biên độ của trí tưởng tượng, của cảm xúc cho người đọc. Đó là một thành công rất quan trọng. "Tác phẩm khẳng định vai trò lịch sử trong trận Điện Biên Phủ, ở đó có khát vọng độc lập của dân tộc, có ý chí của quân và dân Việt Nam khi đứng trước một đội quân vô cùng mạnh mẽ là quân đội Pháp. 70 năm đi qua, chiến thắng Điện Biên Phủ vẫn còn nguyên giá trị, không chỉ đối với nhân dân Việt Nam mà còn tạo ra bước ngoặt lớn trong cuộc đấu tranh chống thực dân trên toàn thế giới" - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhấn mạnh.