TP HCM có thể bắt đầu một ngày bằng tiếng xe máy giòn giã, bằng ổ bánh mì vội vàng nơi ngã tư… Nhưng đâu đó, giữa nhịp sống luôn tất bật, vẫn có những người chọn khởi đầu bằng một ly cà phê – đen hay sữa, nóng hay đá, ngồi lại hay mang đi – như một nghi thức âm thầm. Một thói quen không ai hẹn mà nhiều người lại cùng gìn giữ, như thể ly cà phê là một phần tất yếu để ngày mới thực sự bắt đầu.

Phút giao mùa của tâm trạng

Thành phố thức dậy sớm. Mặt trời còn chưa kịp tràn lên phố đã có người ngồi bên vỉa hè, trước mặt là ly cà phê còn bốc khói. Nhìn dòng người thưa thớt, lòng cũng chậm theo. Khi ấy, cà phê không chỉ là để tỉnh – mà là để tĩnh. Tĩnh lại một nhịp trước khi đời sống bắt đầu xô bồ. Tĩnh để hỏi mình một câu rất nhỏ: "Hôm nay mình ổn không?".

Khoảng 6 giờ sáng, góc đường bên hông chợ đã có tiếng cười giòn. Vài bác tài Be dừng xe, tụ lại bên quán cà phê vỉa hè quen thuộc. 

"Tôi uống cà phê sáng chắc cũng cả chục năm rồi" – một trong số các tài xế vừa cười vừa nói. "Không uống thấy bứt rứt lắm, chạy xe mà đầu óc cứ lơ mơ, dễ cáu nữa. Có ly cà phê vô cái là tỉnh, là quen, thấy ngày bắt đầu đàng hoàng".

Nhiều người lớn lên cùng mùi cà phê được pha từ tay cha mẹ. Rồi lớn dần, chính họ lại trở thành người "không cà phê thì chưa tỉnh". Nó không phải là thứ để khoe gu sành điệu hay phong cách sống – chỉ đơn giản là một phần trong nhịp điệu quen thuộc của mỗi ngày. Như một nhịp thở đầu tiên, vừa đủ để người ta thấy mình vẫn còn kiểm soát được một điều gì đó giữa bao điều không thể đoán.

Hương cà phê – Mùi ký ức

TP HCM muôn màu, đan xen giữa nhiều mùi hương. Nhưng hương thơm của ly cà phê buổi sáng là một thứ rất riêng, rất lành, rất quen thuộc. Nó len lỏi từ chiếc xe đẩy đầu hẻm, từ gánh hàng rong cũ kỹ, từ quán cóc ven đường đến những tiệm hiện đại lặng lẽ pha cà phê bằng máy.

Dù là phin cà phê nhỏ từng giọt hay espresso vèo vèo ra ly thì mùi thơm đó vẫn là dấu hiệu đầu tiên báo hiệu ngày đã đến. Dẫu là cách pha nào, người dân TP HCM vẫn tìm đến cà phê buổi sáng như một thói quen đã ăn sâu – không chỉ để uống mà còn để chậm lại, để thấy mình vẫn là mình giữa muôn kiểu bận rộn.

Tờ mờ sáng một ngày giữa tháng 5, không khí vẫn còn se lạnh từ cơn mưa đọng lại tối qua. Tôi khoác vội áo mỏng, dạo một vòng quanh hẻm nhỏ khu mình sống.

Đập vào mắt tôi là một chiếc bàn inox đặt đơn sơ trước hiên, trên đó xếp chật cứng những ly cà phê phin đang nhỏ đều. Tôi tò mò dừng lại, chưa kịp gọi thì đã có 2–3 người khác xếp hàng sau lưng.

Cô chủ quán vừa chế nước vừa cười:

"Bán ở đây riết quen mặt hết khách. Ai uống cà phê sáng ở đây là nghiện đó nghen. Cái con bé cạnh nhà sáng nào cũng mua một ly đem đi làm, thiếu là nó chịu không nổi".

Có những người khách quen bước vào chỉ cần gật đầu, không cần gọi món – bởi chủ quán đã nhớ rất rõ khẩu vị của họ từ lâu rồi. Một chút thân tình nhỏ giữa lòng thành phố lớn.

Thành phố có thể thay đổi, nhưng ly cà phê sáng thì không

Giữa một TP HCM đang thay đổi từng ngày, ly cà phê sáng vẫn giữ cho mình một dáng vẻ rất riêng, bình dị, chậm rãi và ấm áp.

Nó khiến người ta tạm dừng, dù chỉ là dăm phút, để hít một hơi sâu và nhâm nhi một thứ gì đó không vội. Đó có thể là một ngụm đắng đầu lưỡi, một làn khói mỏng trên mặt ly, hay một tia nắng xuyên qua lớp kính mờ của quán cà phê nhỏ.

Thói quen ấy, tưởng như chẳng đáng kể, lại là mảnh ghép lặng thầm nhưng quý giá để thành phố giữ lại phần hồn của mình – cái tình, cái thật, cái chậm rãi giữa nhịp đời hối hả.

Và vì vậy, nếu một sáng nào đó bạn đi ngang qua một con hẻm nhỏ, thấy ai đó đang ngồi lặng im bên ly cà phê, đừng hỏi họ đang nghĩ gì hay chờ ai. Có thể họ chỉ đang cảm nhận theo cách của riêng mình – một ly cà phê đầu ngày, một chút bình yên giữa lòng phố thị nhiều xô lệch.