Nhà Trắng ngày 26-6 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể lùi thời điểm tái áp thuế cao đối với hàng nhập khẩu từ phần lớn quốc gia trên thế giới, dự kiến có hiệu lực vào tháng tới.
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết thời hạn ngày 8 và 9-7 để tái áp thuế là "không quá quan trọng" và có thể được gia hạn dù quyết định cuối cùng vẫn thuộc về tổng thống. Nếu bất kỳ quốc gia nào không đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ trước thời hạn đó, ông Donald Trump có thể trực tiếp can thiệp để đề xuất một thỏa thuận.
Trong những trường hợp như vậy, theo bà Leavitt, Tổng thống có thể tự quyết định mức thuế mà ông cho là công bằng và có lợi cho nền kinh tế và người lao động Mỹ.
Vào đầu tháng 4, Tổng thống Donald Trump đã áp đặt cái gọi là thuế quan đối ứng với các mức khác nhau đối với hàng nhập khẩu từ gần như tất cả quốc gia. Tuy nhiên, đến ngày 9-4, ông đã tạm hoãn 90 ngày đối với phần thuế vượt quá 10% để mở đường cho đàm phán.
Các container hàng hóa tại một cảng ở TP Los Angeles, bang California - Mỹ. Ảnh: AP
Cũng trong ngày 26-6, ông Donald Trump cho biết Mỹ đã ký một thỏa thuận với Trung Quốc một ngày trước đó nhưng không cung cấp thêm chi tiết. Tuy nhiên, trang The Guardian dẫn lời giới chức Nhà Trắng cho biết thỏa thuận nhằm đẩy nhanh việc vận chuyển đất hiếm từ Trung Quốc đến Mỹ.
Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 27-6 xác nhận Bắc Kinh sẽ xem xét và phê duyệt các đơn xin xuất khẩu mặt hàng thuộc diện kiểm soát "theo đúng quy định của pháp luật" trong khi phía Mỹ sẽ dỡ bỏ các biện pháp hạn chế.
Trong cuộc đàm phán tại TP Geneva - Thụy Sĩ vào tháng rồi, Trung Quốc đã cam kết gỡ bỏ các biện pháp trả đũa phi thuế quan đã áp đặt với Mỹ từ ngày 2-4.
Một biện pháp đáng chú ý là đình chỉ xuất khẩu hàng loạt khoáng sản và nam châm quan trọng, từ đó gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đóng vai trò then chốt đối với các hãng sản xuất ô tô, công ty hàng không vũ trụ, công ty chip bán dẫn… trên thế giới.
Ngoài thỏa thuận với Trung Quốc, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick còn tiết lộ Washington sẵn sàng hoàn tất thỏa thuận thương mại với một loạt quốc gia trong vòng 2 tuần tới nhưng không cho biết những cái tên cụ thể trong danh sách này.
Dù vậy, ông Donald Trump đã gợi ý Mỹ đang tiến gần đến một thỏa thuận với Ấn Độ. Ngoài ra, theo trang Bloomberg, phái đoàn Nhật Bản ngày 26-6 lên đường đến Mỹ để tiến hành vòng đàm phán thứ 7 với giới chức chủ nhà về vấn đề thuế quan.
Trước khi rời Nhật Bản, Trưởng đoàn đàm phán Nhật Bản Ryosei Akazawa cho biết Tokyo không thể chấp nhận mức thuế 25% mà Washington áp đặt lên mặt hàng ô tô. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Pichai Chunhavajira ngày 27-6 cũng cho biết sẽ tới Mỹ để đàm phán vào tuần tới.
Châu Âu tăng tốc
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 26-6 cho biết Liên minh châu Âu (EU) đã nhận được "tài liệu mới nhất từ phía Mỹ" để tiếp tục đàm phán về thuế quan, song bà không tiết lộ chi tiết các yêu cầu của Washington. "Thông điệp của chúng tôi rất rõ ràng: Chúng tôi sẵn sàng đạt được một thỏa thuận. Đồng thời, chúng tôi cũng chuẩn bị cho khả năng không đạt được một thỏa thuận thỏa đáng" - bà nói với các phóng viên sau Hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels - Bỉ.
Mỹ và EU đã tổ chức nhiều vòng đàm phán vài tuần gần đây trong khi thời hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra cho EU và các đối tác khác đang đến gần. Theo kế hoạch thuế đối ứng được công bố vào tháng 4, mức thuế bổ sung tạm thời 10% đối với hàng nhập khẩu từ EU vào Mỹ sẽ tăng lên 20% nếu không đạt được thỏa thuận trước hạn chót.
Cùng ngày 26-6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói với báo giới rằng Paris mong muốn một thỏa thuận nhanh chóng và thực tế với Washington, song nếu Mỹ vẫn giữ mức thuế cơ sở 10% thì châu Âu cũng phải có phản ứng tương đương. Cùng ngày, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhấn mạnh EU nên thực hiện một thỏa thuận thương mại "nhanh và đơn giản" với Mỹ thay vì một thỏa thuận "chậm và phức tạp" vào lúc này. Theo ông Merz, các doanh nghiệp hóa chất, dược phẩm, cơ khí chế tạo, thép, nhôm và ô tô... của Đức có nguy cơ thiệt hại nghiêm trọng do mức thuế cao. Ông cũng tiết lộ bà Ursula von der Leyen đã đề xuất châu Âu nên xây dựng một tổ chức thương mại mới có thể dần thay thế Tổ chức Thương mại thế giới, nhất là với các cơ chế giải quyết tranh chấp.
Hải Ngọc
