Homo heidelbergensis là một trong những loài người bí ẩn nhất của chi Homo (chi Người), một chi linh trưởng bao gồm nhiều loài "cao cấp" nhất, có ngoại hình đã thực sự thoát khỏi thế giới vượn người. Chi này bao gồm cả chúng ta, loài "người tinh khôn" Homo sapiens.

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học Hy Lạp đã tận dụng hồ sơ hóa thạch hiếm hoi để tái sinh thành công phiên bản 3D ảo của một người đàn ông Homo heidelbergensis.

Chân dung người đàn ông 35 tuổi thuộc về loài người tuyệt chủng Homo heidelbergensis - Ảnh: Journal of Archaeological Science: Reports

Công trình dẫn đầu bởi nhà nhân chủng học Christina Papageorgopoulou từ Đại học Democritus Thrace (Hy Lạp) góp phần hoàn thiện hơn hiểu biết về loài người bí ẩn nhưng quan trọng với lịch sử nhân loại này.

Homo heidelbergensis được cho là loài đầu tiên của chi người, chinh phục những vùng khí hậu lạnh. Họ cũng có khả năng chế tác và sử dụng công cụ khá tinh vi.

Thời gian tồn tại của Homo heidelbergensis là khoảng 700.000 đến 200.000 năm trước, tức khi Homo sapiens chúng ta xuất hiện trên địa cầu, người họ hàng này vẫn tồn tại thêm 100.000 năm nữa.

Tuy nhiên, khác với các loài Neanderthals hay Denisovans, không có bằng chứng về sự chung sống gần gũi của các cộng đồng Homo heidelbergensis và Homo sapiens, cũng như không có dấu hiệu về các cuộc hôn phối dị chủng cổ xưa với loài này trong DNA người hiện đại.

Người đàn ông được "tái sinh" trong phòng thí nghiệm lần này là kết quả phục dựng hộp sọ được khai quật ở hang Petralona thuộc miền Bắc Hy Lạp. Theo các đặc điểm được bảo tồn, các nhà khoa học ước tính đó là một nam giới khỏe mạnh, 35 tuổi.

Anh ta chỉ nặng khoảng 52 kg, tương đương cân nặng trung bình của một phụ nữ Homo sapiens, vì người Homo heidelbergensis vốn khá thấp bé so với chúng ta.

Đây cũng là một Homo heidelbergensis thời kỳ đầu, vì niên đại của hóa thạch được xác định khoảng 609.000 năm trước.

Vầng trán dốc đặc trưng, lông mày rậm rạp và nét cứng rắn trên khuôn mặt là những đặc điểm chính giúp phân biệt với người Neanderthals và Homo sapiens, hai loài được coi là "hiện đại về mặt giải phẫu".

Nghiên cứu vừa công bố trên Journal of Archaeological Science: Reports cũng cho biết để "tái sinh" đúng chân dung người đàn ông này, nhóm nghiên cứu đã phải tận dụng một loạt các công nghệ trong lĩnh vực hình ảnh y tế, hình thái học hình học, DNA cổ đại, quét 3D, xử lý hình ảnh và thực tế ảo.

Chân dung nhìn nghiêng của người anh em đã tuyệt chủng của chúng ta - Ảnh: Journal of Archaeological Science: Reports

Hóa thạch Homo heidelbergensis từng được tìm thấy ở Đức từ năm 1907, sau đó tiếp tục lộ diện ở Ethiopia, Zambia, Tanzania, Hy Lạp, Pháp.

Một mẫu vật bí ẩn mang tên "Dali" được khai quật ở Trung Quốc cũng được nghi ngờ là một Homo heidelbergensis.