24/08/2020 08:13

"Bóng ma" từ châu Phi biến Đông Nam Á thành tử địa suốt 1.000 năm

(NLĐO) - Những bằng chứng bất ngờ trong các hang động ở Lào đã giải thích về "thiên niên kỷ mất tích" trong lịch sử khảo cổ Đông Nam Á: vùng đất này đã "chết" theo "Sahara xanh" ở tận châu Phi.

Nghiên cứu từ Đại học California ở Irvine, Đại học William Parterson và Đại học Bang Pennsylvania (Mỹ) cho thấy khi Sahara xanh tươi biến đổi thành sa mạc lớn nhất thế giới vào 4.000 năm trước, nó đã kéo theo hàng loạt xáo trộn khí hậu trên khắp Trái Đất.

Cụ thể, quá trình sa mạc hóa ở miền đất Bắc Phi này đã làm gia tăng một lượng khổng lồ bụi trong không khí.

"Bóng ma" mờ mịt làm bằng bụi này đã bay rất xa, làm nguội cả Ấn Độ Dương, khiến "mô hình hoàn lưu Walker" dịch chuyển về phía Đông (ngày nay nó đi qua xích đạo Thái Bình Dương, hoạt động theo cách tương tự El Nino). Ở Đông Nam Á, tác động từ Sahara làm giảm đáng kể độ ẩm trong gió mùa, biến toàn bộ khu vực này trở thành "tử địa" trong suốt 1.000 năm.

Bóng ma từ châu Phi biến Đông Nam Á thành tử địa suốt 1.000 năm - Ảnh 1.

Đông Nam Á đã thành tử địa trong suốt 1.000 năm, để lại một lỗ hổng lớn trong hồ sơ khảo cổ - ảnh minh họa từ SCI-TECH DAILY

"Thiên niên kỷ mất tích" trong hồ sơ khảo cổ, tức sự trống vắng đột ngột tàn tích của động thực vật, bao gồm con người, là do dân số con người đã suy giảm, những người sống sót thì phải tìm cách di cư, động vật chết nhiều và thực vật suy giảm trên diện rộng.

Rất may mắn, sau 1.000 năm chết chóc đó, Đông Nam Á đã hồi sinh. Khí hậu tốt trở lại giúp các nền văn minh trong khu vực có cơ hội phát triển nhanh chóng, dân số con người cũng gia tăng cùng sự phát triển phong phú của hệ động thực vật nhờ khí hậu nhiệt đới gió mùa như ngày nay.

Theo giáo sư Kathleen Johnson từ Đại học California ở Irvine, các kết luận đáng kinh ngạc này dựa trên sự phân tích và tái tạo mô hình khí hậu từ các mẫu măng đá lấy từ các hang động ở Bắc Lào. Các mẫu vật thể hiện mức độ đồng vị oxy, carbon và các kim loại vết. Đồng thời, các biến động về xã hội và tiến hóa cũng được các nhà khảo cổ và nhân chủng học trong nhóm thu thập suốt nhiều thập kỷ.

Nghiên cứu cũng giúp con người tái tạo lại mô hình khí hậu thời kỳ Hologen giữa, vốn còn mang nhiều bí ẩn. "Thế Hologen" là một giai đoạn địa chất kéo dài từ 11.700 năm trước cho đến tận ngày nay.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications.



Thu Anh (Theo Science Daily, Earth)

Tin liên quan

Viết bình luận

"Quái vật chimera" nửa người, nửa khỉ hoài thai thành công, sống được 20 ngày
16/4/2021 548 1k
(NLĐO)- Nghiên cứu vừa công bố ngày 15-4 trên tạp chí Cell gây sốc khi các nhà khoa học khẳng định họ đã thành công trong việc tại ra phôi thai "chimera" người – khỉ.
Sốc: 3 loại hành tinh biết "giả mạo" sự sống, đánh lừa người Trái Đất
16/4/2021 548 1k
(NLĐO)- "Khí sự sống" oxy có thể không còn là dấu hiệu đáng tin cậy trong cuộc săn tìm sự sống ngoài hành tinh.
Dấu hiệu lạ: sinh vật ngoài hành tinh y hệt loài cổ quái nhất Trái Đất?
15/4/2021 548 1k
(NLĐO)- "Sự kiện oxy hóa lớn" giống với Trái Đất cổ đại đã từng xảy ra ở một thế giới khác, có thể là bằng chứng sống động cho một sinh quyển ngoài hành tinh bấy lâu chúng ta tìm kiếm.
Thứ lạ lùng nhất thành cổ Maya: như "xuyên không" từ thời hiện đại
15/4/2021 548 1k
(NLĐO)- Một kiến trúc kỳ lạ vừa được phát hiện trong thành phố cổ Tikal là bằng chứng sống động cho thấy văn minh Maya đã phát triển ngoài sức tưởng tượng, với hệ thống chính trị xã hội cực kỳ phức tạp.
Choáng với sinh vật giữ nguyên hình dạng thời khủng long, trốn dưới mỏ vàng

Choáng với sinh vật giữ nguyên hình dạng thời khủng long, trốn dưới mỏ vàng

(NLĐO)- Một loài vi sinh vật thuộc về "siêu lục địa đã mất" Pangea đã gây sốc cho giới khoa học khi hoàn toàn ngừng tiến hóa trong suốt 175 triệu năm, tức từ giữa kỷ Jura.