Ngày 14-6, Trường CĐ Văn Lang Sài Gòn tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Mô hình doanh nghiệp trong trường và giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo thực hành”.

Tại hội thảo, TS Nguyễn Minh Nhựt, Phó trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP HCM, cho biết sau khi sáp nhập các đơn vị, tổng thu ngân sách bình quân mỗi ngày đêm của khu vực TP HCM ước tính đạt 1.800 tỉ đồng, tăng đáng kể so với 1.200 tỉ đồng hiện tại. Con số ấn tượng này mở ra cơ hội lớn để đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đào tạo nhân lực chất lượng cao nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội.

Ông Nhựt cho rằng trong bối cảnh yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng tăng, hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao kỹ năng thực hành và đáp ứng nhu cầu thị trường lao động. 

Tuy nhiên, tại Việt Nam, mối liên kết này còn lỏng lẻo, thiếu cơ chế và chính sách khuyến khích rõ ràng. Nhiều quốc gia như Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc đã xây dựng thành công các mô hình hợp tác hiệu quả, với vai trò chủ động của doanh nghiệp.

Ví dụ, Đức có mô hình đào tạo kép, học viên vừa học tại trường nghề vừa thực hành tại doanh nghiệp và được trả lương. Doanh nghiệp tham gia thiết kế chương trình, đánh giá đầu ra. Luật đào tạo nghề rõ ràng và sự tham gia của hàng ngàn doanh nghiệp đã giúp trên 90% học viên có việc làm sau tốt nghiệp. 

Úc có mô hình học nghề kết hợp thực tập hưởng lương với sự hỗ trợ của chính phủ và chương trình đào tạo sát thực tế. Tỉ lệ chuyển tiếp việc làm đạt trên 80%...

Theo ông Trần Hiếu Thành, Phó Lãnh sự Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc, mô hình vừa học vừa làm tại Đài Loan - Trung Quốc rất phù hợp với nhu cầu đào tạo nghề tại Việt Nam. Ông cho biết đến năm 2024, Việt Nam có gần 40.000 du học sinh tại Đài Loan.

Cô Trần Thanh Nhàn, Phó Hiệu trưởng Trường CĐ Văn Lang Sài Gòn, thông tin giai đoạn 2026–2030, nhu cầu nhân lực qua đào tạo là trên 300.000, trong đó trình độ sơ cấp - trung cấp, CĐ chiếm hơn 65%, ĐH trở lên chiếm gần 20%, còn lại là lao động phổ thông. Với 121 trường trung cấp, CĐ và hơn 90.000 học sinh, sinh viên, TP HCM là nơi tập trung các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đông nhất nước, đã và đang có những đóng góp thiết thực trong việc cung ứng nguồn nhân lực cho xã hội.

"Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không thể phát triển đơn độc mà cần hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp trong đào tạo, đặc biệt là đào tạo kỹ năng và thực hành. Như vậy, sinh viên khi tốt nghiệp mới trở thành nguồn lao động chất lượng cao" - cô Nhàn nhận định.

TS Nguyễn Minh Nhựt đề xuất kết hợp giữa "3 nhà". Theo đó, nhà nước luật hóa trách nhiệm, hỗ trợ tài chính và giám sát; nhà doanh nghiệp thiết kế chương trình, tiếp nhận thực tập và đào tạo lại; nhà trường đào tạo nghề kết nối doanh nghiệp, cập nhật nội dung và đánh giá năng lực. Ngoài ra, cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp.