Tết không chỉ là mâm cỗ đầy, áo mới đẹp, mà là dịp để trẻ hiểu về cội nguồn, gia đình, những giá trị làm nên một đời người. Khi cha mẹ cùng con trải nghiệm Tết, đó chính là lúc những bài học yêu thương được gieo vào tâm hồn trẻ.

Bài học đầu tiên về sẻ chia

Ở nhiều gia đình tại TPHCM, Tết không còn là câu chuyện của những ngày nghỉ dài, mà trở thành cơ hội để cha mẹ dạy con những điều giản dị nhưng sâu sắc.

Chị Hồng (phường Tân Mỹ) kể năm nào chị cũng cho hai con trai phụ mẹ lau dọn nhà cửa, sắp xếp lại góc học tập, gói quà Tết. “Tụi nhỏ hỏi sao phải cực vậy, mình chỉ nói: nhà sạch thì Tết mới vui, người trong nhà cùng làm thì mới là Tết”- chị Hồng cười.

Ban đầu, hai cậu bé làm cho có nhưng sau vài năm, chính các con lại là người nhắc mẹ mua hoa, dọn phòng, gói quà cho ông bà. “Tụi nhỏ bắt đầu hiểu Tết không phải chỉ để nhận lì xì, mà là dịp để cả nhà làm gì đó cho nhau”- chị Hồng nói.

Theo chuyên gia tâm lý, những hoạt động chung trong gia đình dịp Tết chính là bài học trực quan nhất về sự sẻ chia. Trẻ được tham gia, được giao việc nhỏ, sẽ hiểu giá trị của lao động và trách nhiệm với mái nhà.

Bài học về cội nguồn

Anh Minh (phường Hòa Hưng) từng có thời gian dài làm việc ở nước ngoài, nên con trai lớn lên với môi trường khá hiện đại. 6 tuổi, con trai hỏi sao phải về quê đông người, nóng nực, ở nhà chơi game có phải sướng hơn không? 

Thay vì quở trách, anh quyết định cho con tham gia hành trình về quê thật sự: đi chợ Tết với bà nội, phụ ông lau bàn thờ, cùng chơi với anh chị em họ, nghe chuyện gia đình. Đêm giao thừa, bên cạnh mâm cúng, cả nhà ngồi ăn bánh mứt, đi chùa. Mùng 1 xúng xính quần áo mới chúc tết ông bà, cô chú, thăm họ hàng…

“Sau chuyến đó, mỗi dịp Tết đến, con lại hỏi khi nào được về quê. Tôi mừng vì con đã hiểu không phải tự nhiên mà có cuộc sống này. Những cuộc sum họp, những lời chúc đầu năm, những cái cúi đầu trước bàn thờ tổ tiên… chính là cách để con cảm nhận về truyền thống, về sự nối dài của gia đình qua các thế hệ”- anh Minh chia sẻ.

Bài học về trách nhiệm

Nhiều gia đình hiện nay lo lắng khi trẻ xem lì xì chỉ như “tiền thưởng” đầu năm. Nhưng nếu biết cách hướng dẫn, phong tục này lại trở thành một bài học ý nghĩa. 

Chị Thu (phường Khánh Hội) cho con gái giữ lại một phần tiền lì xì để mua sách, phần còn lại bỏ vào heo đất hoặc dành làm quà cho người khác. 

“Mình nói với con: tiền lì xì là lời chúc, nên con cũng phải biết chúc lại người khác bằng hành động tốt. Sau vài năm, con tự đề nghị trích tiền lì xì để mua bánh tặng trẻ em ở mái ấm gần nhà. Lúc đó tôi thấy con đã hiểu ý nghĩa của phong tục”- chị Thu kể.

Thât ra, không phải những món quà đắt tiền mà chính ký ức Tết trong gia đình mới là điều theo trẻ suốt cuộc đời. Nhiều người trưởng thành vẫn nhớ rõ mùi lá dong, tiếng cười khi cả nhà gói bánh, hay cảm giác nắm tay cha mẹ đi chúc Tết từng nhà. Những ký ức đó trở thành nền tảng cảm xúc, giúp họ hiểu thế nào là gia đình, là yêu thương.

Theo chuyên gia tâm lý Trần Hiền Mai, Tết của trẻ không tự nhiên mà có. Nó được hình thành từ cách cha mẹ sống, cách cha mẹ kể chuyện và cùng con trải nghiệm. Trẻ cần những nghi thức lặp lại mỗi năm, như bữa cơm tất niên, chuyến về quê, hay tấm ảnh gia đình đầu xuân... Bởi những điều đó tạo cảm giác an toàn, gắn kết và giúp trẻ xây dựng bản sắc cá nhân.