Sáng 19-9, Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM tổ chức phiên giải trình việc tổ chức thực hiện Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM; giải ngân vốn đầu tư công, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số.

Báo cáo tại phiên giải trình, ông Hoàng Vũ Thảnh, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP HCM cho biết đến hết ngày 11-9-2025, tổng giải ngân của thành phố là 53.863,725 tỉ đồng. Trong đó, giải ngân kế hoạch vốn năm 2025 là 53.712,819 tỉ đồng, đạt 45,2% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và đạt 35,5% kế hoạch vốn thành phố đã triển khai.

Cũng theo ông Hoàng Vũ Thảnh, có 3 trong tổng số 10 Ban có tỉ lệ giải ngân tốt, cao hơn bình quân của thành phố gồm: Ban Quản lý đường sắt đô thị (45,25%), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông (42,9%), Ban Quản lý dự án ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Bình Dương (65,2%).

Có 7 trong tổng số 10 Ban còn chậm giải ngân so với bình quân của thành phố gồm: Ban Quản lý dự án chuyên ngành giao thông và dân dụng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (30,81%), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM (27,88%), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bình Dương (24%), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp (22,13%), Ban Quản lý dự án giao thông khu vục và chuyên ngành nông nghiệp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (21,73%), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bình Dương (14,9%), Ban Quản lý dự án Chuyên ngành nước thải tỉnh Bình Dương (7,9%).

Ông Hoàng Vũ Thảnh cho biết với kết quả giải ngân vốn đầu tư công hiện nay, tỉ lệ giải ngân vốn của TP HCM tại thời điểm báo cáo là tương đương với bình quân chung của cả nước được Bộ Tài chính dự kiến (46,3%). Tuy nhiên, nhìn chung việc thực hiện giải ngân vốn của thành phố chưa đạt như kế hoạch đã đề ra.

Một số nguyên nhân chính trong công tác giải ngân các tháng đầu năm 2025 của TP HCM sau sắp xếp còn chậm là do liên quan đến việc cập nhật, điều chỉnh quy định trong lĩnh vực đầu tư công. Cụ thể, năm 2025 là năm đầu tiên áp dụng các quy định mới về đầu tư công tại Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15. Tuy nhiên, đến tháng 4-2025, Chính phủ mới ban hành Nghị định số 85/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15. Việc này cũng ảnh hưởng đến tiến độ thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư,... các dự án đầu tư công trên địa bàn thành phố

Một nguyên nhân khác được đưa ra là do liên quan đến sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và chuyển sang mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Quá trình triển khai mô hình chính quyên địa phương 2 cấp còn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, phát sinh chủ yếu từ khâu tổ chức thực hiện, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của thành phố.

Điển hình như việc mặc dù các tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, tỉnh Bình Dương và TP HCM trước sắp xếp đã chủ động thực hiện việc sắp xếp lại các Ban Quản lý dự án chuyên ngành cũng như các Ban Quản lý dự án khu vực cấp huyện theo nguyên tắc giữ nguyên trạng và sáp nhập cơ học để hạn chế tối đa việc ảnh hưởng tới công tác quản lý dự án và giải ngân. 

Nhưng việc hoàn thiện cơ sở pháp lý liên quan pháp nhân chủ đầu tư dự án và các công tác tiếp nhận kế hoạch đầu tư công, giải ngân vốn cũng còn cần thời gian để thực hiện dẫn đến tình trạng chậm giải ngân trong 2 tháng đầu sau sắp xếp.