Theo đài Al Jazeera, Trung Đông - đặc biệt là các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) - từ lâu được xem là những trung tâm sôi động về kinh tế, tài chính, đầu tư và giao thương quốc tế.
Đây là nơi tập trung nhiều đô thị hiện đại, thị trường nhộn nhịp và lực lượng lao động nước ngoài chiếm tỉ lệ lớn trong cơ cấu dân số tại nhiều nước.
Với vai trò là đầu mối năng lượng và thương mại quan trọng, Trung Đông được đánh giá là một trong những thị trường trọng yếu của thế giới.
Tuy nhiên, sau các cuộc không kích phối hợp của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cộng với chuỗi ra đòn trả đũa của Iran, tình hình an ninh khu vực đang diễn biến phức tạp.
Các nước Trung Đông thận trọng tái cơ cấu tài sản dầu mỏ, giữ quyền kiểm soát trong bối cảnh biến động địa chính trị gia tăng. Ảnh: Bloomberg
Theo nhận định của nhiều nhà phân tích, nếu căng thẳng leo thang thành một cuộc đối đầu quy mô khu vực, tác động kinh tế và địa chính trị có thể rất lớn. Điều này dường như đang thành hiện thực.
Một trong những điểm nóng được nhắc đến nhiều là eo biển Hormuz – tuyến hàng hải hẹp nhưng mang ý nghĩa chiến lược toàn cầu. Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ thế giới được vận chuyển qua khu vực này.
Khi nguy cơ quân sự gia tăng, các hãng vận tải và giới giao dịch đã tính đến khả năng gián đoạn nguồn cung, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt biến động mạnh.
Không chỉ các nền kinh tế lớn, nhiều quốc gia phụ thuộc nhập khẩu năng lượng từ Trung Đông cũng chịu tác động trực tiếp.
Trong đó, Bangladesh được xem là một ví dụ điển hình. Gần 90% lượng năng lượng sơ cấp nhập khẩu của nước này – gồm dầu thô, sản phẩm lọc dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) – đều đi qua eo biển Hormuz.
Bangladesh phụ thuộc nhiều vào các nhà cung cấp Trung Đông như Ả Rập Saudi, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Bất kỳ sự gián đoạn vận tải nào, chi phí bảo hiểm chiến tranh tăng cao hoặc nguy cơ phong tỏa tuyến hàng hải này đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng của Bangladesh.
Theo The Business Standard, giá dầu tăng sẽ làm phình to hóa đơn nhập khẩu, tạo áp lực lên dự trữ ngoại hối và ngân sách trợ giá năng lượng của chính phủ.
Đồng thời, chi phí sản xuất điện và nhiên liệu tăng có thể tác động đến hoạt động công nghiệp và xuất khẩu, nhất là các ngành sử dụng nhiều năng lượng.
Các chuyên gia cho rằng khu vực Trung Đông đang đứng trước khả năng xuất hiện những thay đổi lớn về kinh tế và địa chính trị. Tuy nhiên, cục diện sau khi tiếng súng ngừng vang – nếu điều đó sớm xảy ra – vẫn còn là một câu hỏi mở.
