Tại một cơ sở bí mật, các chuyên gia thuộc Cơ quan tình báo quân sự Ukraine khoan và đóng đinh để lắp ráp hàng máy bay dài 4,5 m. Đây là máy bay không người lái cảm tử tầm xa Liutyi, mang theo tải trọng chất nổ lên đến 68 kg và có khả năng bay gần 480 km. Đêm đó, số vũ khí phóng về phía các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga.

"Át chủ bài" quan trọng

“Đây là con át chủ bài quan trọng nhất của chúng tôi trong cuộc chiến này”- một chỉ huy với mật danh “Vector” chia sẻ. Ông quản lý một đơn vị chuyên tấn công sâu phía sau chiến tuyến của Nga.

Tùy thuộc vào chủng loại, một số máy bay không người lái có thể bay xa tới 3.200 km và mang tải trọng hơn 226 kg. Chi phí mỗi chiếc ước tính vào khoảng 230.000 USD, giá cả thay đổi tùy vào cấu hình.

Chiến dịch máy bay không người lái của Ukraine bắt đầu từ đầu năm 2024 chỉ với vài chục máy bay mỗi tháng, nay đã phát triển thành hoạt động quy mô lớn. Ukraine phóng trung bình 200-300 chiếc mỗi đêm.

Tổng thống Volodymyr Zelensky trông chờ chiến dịch máy bay không người lái sẽ xoay chuyển cục diện chiến sự theo hướng có lợi cho Ukraine. Gần đây, ông công bố bức thư ngỏ kêu gọi người đồng cấp Vladimir Putin tham gia đàm phán hòa bình trực tiếp.

Chiến lược này đã và đang tạo ra những hậu quả kinh tế ở Nga. Trong Hội nghị thượng đỉnh St. Petersburg, Phó Thủ tướng Alexander Novak lần đầu tiên thừa nhận sản lượng dầu của Nga đã giảm kể từ đầu năm nhưng cho rằng là do công tác bảo trì ngoài kế hoạch tại các nhà máy lọc dầu. 

Một số nhà máy lọc dầu lớn ở miền Trung nước Nga đã buộc phải giảm sản lượng hoặc ngừng hoạt động hoàn toàn sau khi bị Ukraine tấn công.

Dữ liệu ngành và đánh giá thị trường cho thấy các đợt tấn công lặp đi lặp lại làm tê liệt một phần đáng kể cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Nga trong năm 2026, buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh lịch trình sản xuất và chuyển hướng nguồn cung.

Chiến thuật linh hoạt

Ông Ben Hodges, cựu Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu, lập luận sức mạnh lớn nhất của Nga qua nhiều thế kỷ giờ đây lại là điểm yếu: Diện tích rộng lớn. “Họ không thể bảo vệ mọi thứ. Mọi nhà máy lọc dầu, mọi xưởng đóng tàu, mọi nhà máy giờ đều có thể nằm trong tầm ngắm” - ông Hodges nói.

Ngoài ra, Ukraine liên tục điều chỉnh phương pháp hoạt động. Đêm này qua đêm khác, dưới màn đêm, nhiều nhóm nhỏ phân tán khắp đất nước - thường là ở miền Đông Ukraine - để điều máy bay không người lái từ các địa điểm khác nhau.

“Nếu Nga phá hủy một số địa điểm phóng hoặc một vài máy bay không người lái riêng lẻ, chúng tôi vẫn còn 10-20 chiếc khác" - Vector chia sẻ.

Tình báo Ukraine mô tả nước này kết hợp giữa máy bay không người lái cảm tử tầm xa mang chất nổ, máy bay không người lái mồi nhử đánh lừa hệ thống phòng không và máy bay không người lái kiểu tên lửa. Mục tiêu chính là các cơ sở quân sự và cơ sở dầu mỏ của Nga.

Markus Reisner, nhà phân tích quân sự người Áo, tin rằng hệ thống phòng không Nga bị quá tải bởi quy mô và độ phức tạp của các đợt tấn công. 

Ông lưu ý máy bay không người lái được điều khiển bởi AI có thể chống nhiễu điện tử, vô hiệu hóa một trong những khả năng phòng thủ hiệu quả nhất của Nga cho đến nay.

Tình báo Ukraine nắm rõ thông tin theo thời gian thực, từ điều kiện thời tiết, vị trí lẫn dữ liệu chuyến bay. “Mỗi ngày và mỗi giờ, chúng tôi biết cách họ di chuyển hệ thống phòng không và các tài sản tác chiến điện tử. Mỗi đêm chúng tôi sử dụng các tuyến đường bay khác nhau” - Vector nói.

Cốt lõi nằm ở một nền tảng phần mềm hỗ trợ AI có tên Prisma. Kinh nghiệm và dữ liệu thu thập được trong vô số nhiệm vụ trở thành một trong những tài sản quý giá nhất của Ukraine, vị chỉ huy cho biết. “Chúng tôi có thể so sánh các tuyến đường và hoạt động từ các năm khác nhau. Chúng tôi biết hành lang nào hoạt động hiệu quả nhất” - Vector kết luận.