Trong chiến lược hiện đại hóa lực lượng hải quân, Mỹ đang đặt cược lớn vào các phương tiện không người lái (drone) trên biển với kỳ vọng tạo ra ưu thế vượt trội ở những vùng biển có nguy cơ xung đột cao.

Thông qua chương trình Replicator, Lầu Năm Góc hướng tới triển khai hàng ngàn drone mặt nước và dưới nước có khả năng hoạt động độc lập tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. 

Theo WION, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các chiến hạm đắt đỏ, Mỹ muốn xây dựng những "bầy đàn" không người lái thông minh để gây sức ép lên đối thủ.

Điểm đáng chú ý là các drone này không chỉ phục vụ tác chiến. Ngày 8-6, một xuồng không người lái Saronic Corsair dài khoảng 7,3 m đã tự động xác định vị trí và cứu hai phi công trực thăng Apache gặp nạn gần eo biển Hormuz.

Toàn bộ quá trình tìm kiếm và đưa người gặp nạn lên phương tiện diễn ra mà không cần sự can thiệp trực tiếp của con người.

Khác với các xuồng điều khiển từ xa thông thường, những drone biển thế hệ mới của Mỹ được trang bị trí tuệ nhân tạo, cho phép tự định hướng, tránh chướng ngại vật và hoàn thành nhiệm vụ ngay cả khi tín hiệu liên lạc hoặc hệ thống định vị GPS bị gây nhiễu.

Hải quân Mỹ cũng sử dụng các tàu không người lái cỡ trung như Sea Hunter hay Seahawk làm lực lượng trinh sát tiền phương cho các nhóm tác chiến tàu sân bay. 

Các phương tiện này có thể di chuyển phía trước hạm đội hàng chục km, mở rộng khả năng phát hiện mục tiêu và săn tàu ngầm mà không phải đặt thủy thủ vào tình thế nguy hiểm.

Song song với đó, Washington đang đầu tư mạnh vào các phương tiện không người lái dưới nước cỡ lớn (XLUUV). 

Những "tàu ngầm robot" này được thiết kế để bí mật lập bản đồ đáy biển, bảo vệ cơ sở hạ tầng dưới nước quan trọng hoặc triển khai thủy lôi tại các khu vực tranh chấp.

Thế mạnh tàng hình

Một trong những yếu tố giúp drone biển Mỹ được đánh giá thuộc nhóm tiên tiến nhất thế giới nằm ở khả năng tàng hình trước các hệ thống giám sát của đối phương.

Các phương tiện mặt nước được thiết kế với phần thân thấp, tạo diện tích phản xạ radar rất nhỏ, gần tương đương một con chim nhỏ. Nhờ vậy, tín hiệu của chúng dễ hòa lẫn với sóng biển, khiến radar truyền thống khó phân biệt với nhiễu tự nhiên.

Ở dưới nước, nhiều mẫu drone sử dụng hệ thống động cơ lai và có thể chuyển sang chế độ chạy điện khi cần hoạt động bí mật. Cách vận hành này giúp giảm đáng kể tiếng ồn, qua đó hạn chế nguy cơ bị hệ thống sóng âm đối phương phát hiện.

Thay vì liên tục phát sóng radar chủ động, các drone của Mỹ chủ yếu dựa vào cảm biến quang học và hồng ngoại thụ động để thu thập thông tin. Chúng có thể quan sát mục tiêu mà gần như không phát ra tín hiệu điện từ nào.

Nhờ xử lý dữ liệu bằng trí tuệ nhân tạo ngay trên phương tiện, các drone biển không cần duy trì liên lạc vô tuyến thường xuyên với trung tâm chỉ huy.  Điều này giúp chúng hoạt động trong trạng thái "im lặng", giảm nguy cơ bị đối phương định vị.

Ngoài ra, Hải quân Mỹ còn nghiên cứu khả năng phóng một số loại drone từ tàu ngầm lớp Virginia khi vẫn đang lặn sâu.

Cách triển khai này cho phép các phương tiện không người lái tiếp cận khu vực mục tiêu mà không phải nổi lên mặt nước, qua đó tăng thêm yếu tố bất ngờ trong tác chiến.