Khi nói về hai tác phẩm này và nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật của mình, các nghệ sĩ đã phân tích rất thấu đáo.
Hầu hết các nghệ sĩ tham gia hai tác phẩm kinh điển "Đời cô Lựu" và "Tô Ánh Nguyệt" đều cho rằng nghệ thuật sân khấu kịch hát dân tộc Việt Nam, trong đó có sân khấu cải lương, đã và đang đứng trước những thử thách nghiệt ngã để phát triển, phù hợp với đòi hỏi của cuộc sống đổi mới hôm nay. So với tuồng và chèo thì cải lương ra đời muộn, nhưng lại rất dễ đón nhận sự giao lưu, tiếp nhận những tinh hoa từ nhiều bộ môn khác.
Trên thực tế của đời sống sân khấu cải lương trong cơ chế thị trường, sự sa sút về chất lượng nghệ thuật biểu diễn càng đáng lo ngại hơn, bởi tính chất pha tạp vì mục đích câu khách rẻ tiền ở một số tác giả xem cải lương là phương tiện vụ lợi đã khiến đời sống sàn diễn thiếu kịch bản hay, nói một cách khác là thiếu nhân vật được xây dựng thật đẹp.
Theo những người trong cuộc muốn để nghệ thuật cải lương phát triển theo đúng định hướng của Đảng và chủ trương quản lý của nhà nước về chấn hưng văn hoá dân tộc, thì việc đào tạo nguồn nhân lực sáng tác phải được xem là bước đột phá trọng tâm và mang tính cấp thiết.
NSND Lệ Thủy phân tích, khi bà nhận vai Kim Anh trong vở "Đời cô Lựu" và nhân vật Tô Ánh Nguyệt trong vở cùng tên, mục đích cần hướng tới của bà là sẽ được học tập, tiếp thu giá trị của các thế hệ đi trước.
NSND Minh Vương thì cho rằng vai Võ Minh Luân trong vở "Đời cô Lựu", vai Minh trong vở "Tô Ánh Nguyệt" là sự kết hợp kỹ năng đào tạo theo kiểu truyền nghề của các nghệ nhân để hệ thống hóa những nguyên tắc, kỹ thuật và phương pháp đào tạo nghệ thuật biểu diễn cải lương từ trường lớp. Ông đã có cơ hội để từng bước hoàn thiện, đổi mới cách ca diễn cũng từ hai nhân vật này.
Còn với NSND Bạch Tuyết, khi diễn vai cô Lựu trong vở "Đời cô Lựu", bà đã học hỏi từ người thầy kính yêu của mình, đó là NSND Phùng Há. Chính thầy của bà là người thể hiện nhân vật này đầu tiên.
Nghệ sĩ Tú Trinh diễn vai Dung trong vở "Tô Ánh Nguyệt" cho biết kịch bản của tác giả Trần Hữu Trang là sự thử thách đáng nể dành cho các nghệ sĩ. Đọc thì thấy vai diễn đơn giản nhưng nếu không có sự nghiên cứu sâu sắc sẽ "đá lạc đội hình", rời khỏi quỹ đạo của kịch bản.
