Ngày 28-11, Bộ Y tế tổ chức hội thảo lấy ý kiến về thông tư ban hành Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và quy định thanh toán khí y tế sử dụng trong khám chữa bệnh thuộc phạm vi hưởng của người tham gia BHYT. Đây là lần điều chỉnh, cập nhật danh mục thuốc và sinh phẩm lớn nhất trong 8 năm qua.

Bổ sung 76 thuốc mới, có nhiều thuốc ung thư

Theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), trên cơ sở danh mục hiện hành, Bộ đã rà soát 1.037 hoạt chất quy định tại Thông tư 20 về danh mục thuốc BHYT.

Qua đánh giá bước đầu, Bộ Y tế đề xuất bổ sung 76 hoạt chất và thuốc mới thuộc 8 nhóm, chủ yếu là thuốc điều trị ung thư – miễn dịch (28 thuốc, trong đó 22 thuốc đích). Tiếp đến là nhóm ký sinh trùng – chống nhiễm khuẩn (9 thuốc), tim mạch (7 thuốc) và một số thuốc điều trị đái tháo đường, tăng huyết áp, thần kinh, hô hấp, tiêu hóa. Việc bổ sung này dự kiến làm quỹ BHYT tăng chi trung bình 2.449 tỉ đồng mỗi năm.

Ở nhóm thuốc ung thư, đại diện Bộ cho biết đây là nhóm được bổ sung nhiều nhất và có chi phí cao. Sự điều chỉnh được đánh giá sẽ tác động lớn đến ngân sách quỹ BHYT, song Bộ sẽ huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, BHYT và các tổ chức liên quan để đảm bảo quyền lợi người bệnh.

Bà Trang cho biết với thuốc đắt tiền, đặc biệt các thuốc mới, chi phí cao, Bộ Y tế sẽ xem xét kỹ tỉ lệ thanh toán để đảm bảo cân đối quỹ. Đã có 14 doanh nghiệp dược đã lên tiếng cam kết giảm giá thuốc chi phí lớn, nhằm giúp đưa thuốc vào danh mục BHYT với tỉ lệ thanh toán hợp lý hơn, giảm gánh nặng đồng chi trả cho bệnh nhân.

"Việc bổ sung thuốc mới là cần thiết trong bối cảnh mô hình bệnh tật thay đổi nhanh, nhu cầu sử dụng thuốc hiện đại và hiệu quả cao ngày càng tăng"- bà Trang nói.

Cùng với bổ sung thuốc mới, Bộ Y tế cũng đề xuất điều chỉnh tỉ lệ, điều kiện thanh toán đối với 47 thuốc đã có trong danh mục; đồng thời loại 130 thuốc thuộc các hoạt chất không còn số đăng ký lưu hành, không phải thuốc hiếm hoặc không có giấy phép nhập khẩu.

Danh mục thuốc BHYT tại trạm y tế sẽ tăng gấp đôi

Thông tin về dự thảo điều chỉnh danh mục thuốc BHYT, bà Vũ Nữ Anh, Phó Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), cho biết một điểm thay đổi lớn là mở rộng sử dụng 357 thuốc (thuộc 10 nhóm) tại trạm y tế xã và cơ sở y tế ban đầu, thay vì giới hạn theo hạng bệnh viện.

Các nhóm thuốc gồm giảm đau – hạ sốt, giải độc, ký sinh trùng – chống nhiễm khuẩn, tim mạch, da liễu, tiêu hóa… giúp điều trị bệnh không lây nhiễm ngay từ tuyến cơ sở, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận thuốc được BHYT chi trả.

Danh mục thuốc tại trạm y tế xã vì vậy tăng gần gấp đôi, lên hơn 600 thuốc được BHYT chi trả. Việc sử dụng thuốc sẽ phụ thuộc vào mô hình bệnh tật và năng lực điều trị, không còn dựa trên hạng bệnh viện, qua đó giảm tình trạng phải chuyển tuyến do thiếu thuốc.

Đại diện Bộ Y tế cho rằng việc cập nhật danh mục thường xuyên sẽ đảm bảo quyền lợi người tham gia BHYT, giúp người bệnh tiếp cận thuốc mới, hiệu quả và chi phí phù hợp, đồng thời tăng lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh gần nơi sinh sống.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh danh mục cũng sẽ ảnh hưởng đến chi phí người bệnh, nhất là phần đồng chi trả hoặc tự chi trả đối với các thuốc có tỉ lệ thanh toán.

"Chi phí tự chi trả là khoản nằm ngoài phạm vi hưởng BHYT; đồng chi trả là phần người bệnh cùng chi trả với quỹ theo mức hưởng. Chẳng hạn, thuốc có tỉ lệ thanh toán 50%, người bệnh hưởng 80% thì người bệnh tự trả 50%, đồng chi trả 10%, còn lại 40% do quỹ BHYT thanh toán"- bà Nữ Anh giải thích.

Về việc điều chỉnh điều kiện và tỉ lệ thanh toán của 47 thuốc, Vụ BHYT cho biết ước tính trong 5 năm, chi phí đồng chi trả của người bệnh tăng thêm 271 tỉ đồng, trong khi chi phí tự chi trả giảm 376 tỉ đồng. Như vậy, người bệnh sẽ tiết kiệm khoảng 105 tỉ đồng trong 5 năm, tương đương 21 tỉ đồng mỗi năm.

Năm 2024, tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT ước khoảng 150 ngàn tỉ đồng, cao hơn mức thu; trong đó tiền thuốc chiếm khoảng 30%. Cả nước có gần 40 triệu người thường xuyên đi khám BHYT, tương ứng 186 triệu lượt khám, trung bình mỗi người 4,5 lần/năm. Người dân hiện vẫn phải tự chi trả khoảng 40% chi phí y tế.