Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo khó ở miền Tây, ông Nguyễn Văn Hảo lên Sài Gòn học việc rồi tự xây dựng nên một đế chế buôn bán khổng lồ, sở hữu căn biệt thự 4 mặt tiền độc nhất vô nhị

Biệt thự khiến muôn người thèm thuồng: Kỳ tích của anh nông dân - Ảnh 1.

Khi nhắc về những căn biệt thự cổ đặc biệt ở Sài Gòn, sẽ là thiếu sót nếu không kể đến ngôi biệt thự nằm tại vị trí đắc địa, được bao bọc bởi các đường Trần Hưng Đạo, Ký Con, Lê Thị Hồng Gấm và Yersin, cách chợ Bến Thành khoảng 300 m. Ngôi biệt thự rộng tầm 800 m2 mang hình dáng mũi tàu với phần đầu nhỏ, rộng dần về phía sau. Các tầng của biệt thự đều có cửa sổ lớn để đón nắng và không khí tự nhiên.

Biệt thự khiến muôn người thèm thuồng: Kỳ tích của anh nông dân - Ảnh 2.

Hiện nay căn biệt thự đã cũ, phủ nhiều rong rêu nhưng vẫn rất chắc chắn. Kể từ ngày hoàn thành đến nay đã 81 năm nhưng căn biệt thự vẫn trụ vững.

Theo tìm hiểu, ngày trước chưa có xi măng, nên để xây dựng được căn nhà này, người thợ phải dùng hợp chất, gồm nhựa cây trộn với vôi, cát, nước đường, tuy nguyên liệu chỉ có thế nhưng lại chắc chắn hơn cả xi măng. Toàn bộ vật liệu đều được mang từ châu Âu sang.

Biệt thự khiến muôn người thèm thuồng: Kỳ tích của anh nông dân - Ảnh 3.

Ở tầng trên cùng còn có cả hồ bơi nhỏ. Vào thời điểm ấy để xây dựng lên được một công trình như thế không phải là chuyện bình thường.

Đây là căn biệt thự được sở hữu bởi đại gia của đất Sài thành xưa - Nguyễn Văn Hảo (1890-1971). Ông Hảo được người đời ca tụng là ông trùm của ngành buôn bán phụ tùng xe hơi, chủ nhân của rạp hát lớn nhất Sài Gòn khi ấy.


Biệt thự khiến muôn người thèm thuồng: Kỳ tích của anh nông dân - Ảnh 5.

Ông Hảo sinh ra tại huyện Càng Long, Trà Vinh, trong một gia đình có 3 anh em, gia đình ông theo nghề nông từ nhiều đời và có cuộc sống khó khăn. Người anh đầu sớm lên Sài Gòn lập nghiệp bằng nghề buôn bán, sửa chữa phụ tùng xe hơi. Về sau ông Hảo xin gia đình lên phụ việc cho người anh.

Tuy ít học, ngày còn ở quê chỉ quanh năm ruộng vườn nhưng ông rất thông minh, lại chịu khó và chăm chỉ học nghề nên nhanh chóng trở thành thợ chính. Không chỉ học ở người anh, mà hễ biết ai giỏi, ông Hảo lại nhờ chỉ dạy nên có thể sửa mọi vấn đề của xe hơi.

Ít lâu sau, công việc ổn định, ông đón vợ con từ quê lên Sài Gòn, dành dụm được một ít, ông xin anh ruột cho mình ra ngoài mở tiệm, tạo dựng cơ nghiệp riêng.

Biệt thự khiến muôn người thèm thuồng: Kỳ tích của anh nông dân - Ảnh 6.

Ban đầu ông Hảo thuê mặt bằng trên đường Trần Hưng Đạo ngày nay làm nơi buôn bán phụ tùng xe hơi. Nhờ vào bản tính cần cù, thông minh lại giỏi trong việc duy trì mối quan hệ với khách hàng nên công việc rất thuận lợi. Tiệm của ông dù ra sau so với các cửa hàng khác nhưng khách vẫn tìm đến rất đông. Sau đó, ông tiếp tục mở thêm cây xăng ngay trước cửa hàng để bán thêm cho khách.

Bí quyết giúp ông Hảo thành công là nhờ vào sự niềm nở, tận tình, luôn coi khách hàng là thượng đế. Ngoài ra, cánh tài xế lái thuê khi mang xe đến sửa, thay thế phụ tùng đều được vợ chồng ông "bồi dưỡng" ít tiền uống cà phê, ăn quà... nên rất thích. Không chỉ thành khách trung thành của ông, họ còn truyền tai đồng nghiệp đến tiệm ông mua đồ, đổ xăng…

Công việc làm ăn thuận lợi nên chẳng bao lâu, vợ chồng ông Hảo mua được miếng đất ở vị trí đắc địa với 4 mặt tiền. Năm 1933, ông khởi công xây dựng căn biệt thự 3 tầng, kéo dài suốt 4 năm mới hoàn thành. Sân thượng của ngôi nhà được xây theo kiến trúc Pháp với nhiều vật liệu được chuyển từ châu Âu về.

Biệt thự khiến muôn người thèm thuồng: Kỳ tích của anh nông dân - Ảnh 7.

Sau khi căn biệt thự hoàn thành, các mặt tiền đều được ông tận dụng tối đa cho việc buôn bán. Mặt đường Trần Hưng Đạo dùng làm chỗ bán xăng, đường Lê Thị Hồng Gấm thì làm gara xe.

Hai bên hông nhà ông dùng để buôn bán phụ tùng và làm đại lý cho một hãng lốp xe nổi tiếng của Pháp thời bấy giờ. Căn biệt thự như một công xưởng thu nhỏ với nhiều ngành nghề xoay quanh chiếc ôtô.

Biệt thự khiến muôn người thèm thuồng: Kỳ tích của anh nông dân - Ảnh 8.

Sau đó, ông Hảo liên hệ thêm với bạn hàng bên Pháp nhập ôtô nguyên chiếc về bán. Với triết lý kinh doanh người Việt bán xe cho người Việt sẽ được tư vấn tốt,  bảo đảm hơn của mình, cộng việc bảo hành tốt do có cửa hàng phụ tùng nên dân xứ Nam Kỳ thường chọn mua xe hơi do ông Hảo bán.

Đại gia Hảo tiếp tục mua đất xây thêm 2 dãy nhà lớn hàng chục căn tại ngã 5 Trần Hưng Đạo - Nguyễn Thái Học (ngày nay) để cho thuê. Nhờ nằm vị trí thuận lợi nên mỗi năm việc cho thuê giúp ông thu về hàng nghìn đồng bạc Đông Dương.

Biệt thự khiến muôn người thèm thuồng: Kỳ tích của anh nông dân - Ảnh 9.

Rạp hát của ông Nguyễn Văn Hảo trên đường Trần Hưng Đạo. Ảnh: LIFE

Ngoài những mảng kinh doanh trên, đại gia Hảo còn mở một rạp hát lớn mang tên ông ngay trên đường Trần Hưng Đạo có 3 tầng với 1.200 ghế chia ra các hạng để bán vé.

Giai đoạn 1954-1960, đây là rạp hát đầu tiên và lớn nhất Sài Gòn, quy tụ những đoàn cải lương lớn nhất thời đó như Năm Châu, Hương Mùa Thu, Hoa Sen... Rạp hát được mệnh danh là "hàng không mẫu hạm" vì sức chứa lớn, khác biệt hoàn toàn với những rạp nhỏ do các đoàn biểu diễn lập nên.

Sau năm 1975, nơi này được đổi tên thành rạp Công nhân.

Đại gia Nguyễn Văn Hảo có 2 vợ nhưng chỉ có 1 người con tên Nguyễn Tâm Thạnh. Những năm 1960, ông Hảo trở về Trà Vinh xây chùa, sau này được gọi là "chùa ông Hảo".

Đến năm 1966, người vợ đầu qua đời, ông bỏ kinh doanh, giao hết tài sản cho con trai, giao lại cửa hàng xe hơi và cây xăng cho người cháu ruột rồi về quê sinh sống đến khi qua đời.

Sau năm 1975 biệt thự được nhà nước quản lý tầng trệt rồi cho thuê lại, ông Thạnh và con cháu chia nhau sống ở các tầng trên.

NGUYÊN LÂM

BÌNH LUẬN