Chưa đầy một tuần kể từ ngày đầu năm mới, 2 thành viên thuộc nhóm "Big 6" đã nói lời chia tay HLV trưởng. Enzo Maresca rời đi khi mối quan hệ giữa ông và ban lãnh đạo Chelsea rạn nứt nghiêm trọng. Trong khi đó, Ruben Amorim bị sa thải sau phát ngôn thách thức thượng tầng Man United.

Trong bóng đá hiện đại, hình ảnh HLV trưởng xuất hiện trước truyền thông, cúi đầu nhận trách nhiệm sau mỗi thất bại đã trở nên quá quen thuộc. Tuy nhiên, những biến cố gần đây tại Chelsea và Man United đã cho thấy một thực tế: HLV trưởng không còn là người nắm mọi quyền lực tại CLB, và cũng không nên là người duy nhất phải trả lời dư luận khi đội thất bại.

Enzo Maresca và Ruben Amorim là hai ví dụ điển hình. Sau trận thắng của Chelsea trước Everton giữa tháng 12 vừa qua, chiến lược gia người Ý cho biết ông vừa trải qua 48 giờ tồi tệ nhất từ khi gia nhập "The Blues" vì không được ủng hộ. 

Nửa tháng sau, đồng nghiệp của Maresca tại Man United gây chú ý khi tuyên bố ông đến CLB để làm "người quản lý" chứ không chỉ là HLV.

Những phát ngôn thẳng thắn, thậm chí mang tính phản biện của họ đã trở thành nguồn cơn cho sự ra đi đầy cay đắng. Cả hai đều là những người xuất hiện trước công chúng, trả lời mọi câu hỏi gai góc, trong khi những người nắm quyền lực thực sự lại đứng sau hậu trường.

Bản chất công việc của HLV trưởng buộc họ phải đối diện với báo chí gần như liên tục. Khi đội thua, họ giải thích; khi đội thắng, họ bị soi mói chiến thuật; khi cầu thủ không đáp ứng kỳ vọng, họ vẫn là người bị đặt câu hỏi đầu tiên. Đối với cổ động viên, người chọn đội hình và chiến thuật đương nhiên là người phải chịu trách nhiệm. Nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng.

Hiện nay, CLB bóng đá được vận hành như một doanh nghiệp phức tạp, nơi kết quả phụ thuộc rất lớn vào khâu chuyển nhượng, hoạch định chiến lược và định hướng dài hạn. Tại Chelsea, hai giám đốc thể thao Paul Winstanley và Laurence Stewart từng hết lời ca ngợi Maresca, nhưng lại hoàn toàn vắng bóng trong thông báo chia tay. 

Những câu hỏi về việc vì sao Chelsea chỉ thắng một trong 8 trận gần nhất ở Ngoại hạng Anh, hay liệu các bản hợp đồng có thực sự phù hợp với triết lý của nhà cầm quân hay không, rốt cuộc vẫn chỉ được đặt ra với HLV, người không trực tiếp ký hợp đồng cầu thủ.

Man United cũng không khác biệt. Jason Wilcox, giám đốc bóng đá, gần như "ẩn mình" trước truyền thông, trong khi Amorim phải liên tục giải thích cho những vấn đề nhân sự mà ông không tạo ra. Joshua Zirkzee, một bản hợp đồng rõ ràng không phù hợp, trở thành đề tài chất vấn dành cho HLV trưởng thay vì những người đã quyết định đưa anh về Old Trafford. 

Ở Đức, câu chuyện không diễn ra theo cách như vậy. Khi Bayer Leverkusen chia tay Erik ten Hag sau 3 trận đầu mùa giải này, chính giám đốc thể thao Simon Rolfes là người đứng ra phát biểu, giải thích và chịu trách nhiệm trước công chúng. 

Đó không chỉ là văn hóa minh bạch, mà còn là sự thừa nhận rằng thất bại là hệ quả của cả hệ thống chứ không phải lỗi của riêng một cá nhân.