Những ngày qua, tại TP Huế, Ban Quản lý dự án (QLDA) đầu tư xây dựng khu vực 2 đã khởi công xây dựng 11 khu tái định cư và 3 khu nghĩa trang nhằm phục vụ dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua phía Bắc địa phương và dự kiến hoàn thành vào ngày 30-8.

Huy động tổng lực, bám tiến độ từng ngày

5 khu tái định cư, 2 khu nghĩa trang và 1 chợ kết hợp tái định cư ở khu vực phía Nam TP Huế với tổng mức đầu tư khoảng 362,49 tỉ đồng đang được Ban QLDA đầu tư xây dựng khu vực 3 cùng các nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc thi công khẩn trương.

Ông Trần Viết Tú, Phó Giám đốc Ban QLDA đầu tư xây dựng khu vực 3, cho biết đến nay, đơn vị đã khởi công 7 dự án, triển khai thi công đúng kế hoạch và giải ngân 112 tỉ đồng, đạt 100% vốn bố trí. "Để bảo đảm tiến độ, Ban QLDA bố trí cán bộ túc trực giám sát tại công trường, thường xuyên báo cáo tiến độ về UBND TP Huế để kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh" - ông Tú nói.

Ghi nhận tại khu tái định cư (TĐC) số 1 Phú Đa (xã Phú Vang), tranh thủ thời tiết thuận lợi, liên danh nhà thầu Công ty TNHH Hoàng Ngọc và Công ty CP Thành An đang tập trung thi công các hạng mục thoát nước, san nền. Dự kiến, các lô tái định cư sẽ được bàn giao trước ngày 30-3 và hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 30-4.

Trong khi đó, tại khu TĐC số 2 xã Phú Hồ, liên danh nhà thầu Đồng Tâm - Thanh An - Loan Thắng đã triển khai thi công đồng loạt nhiều hạng mục và dự kiến bàn giao các lô tái định cư trước ngày 30-5 và hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 31-7.

Theo UBND TP Huế, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua địa bàn thành phố dài khoảng 95,05 km, ảnh hưởng đến 1.255,27 ha đất, 8.558 hộ dân; trong đó có khoảng 1.600 hộ phải bố trí tái định cư và hơn 10.572 lăng mộ cần di dời. Để phục vụ giải phóng mặt bằng, TP Huế dự kiến xây dựng 23 khu tái định cư và 4 khu nghĩa trang với tổng kinh phí khoảng 1.389 tỉ đồng.

Ở Quảng Trị, việc xây dựng các khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao cũng đang được đẩy nhanh. Tại xã Quảng Trạch, khu tái định cư quy mô gần 8 ha, tổng vốn đầu tư 136 tỉ đồng hiện đạt khoảng 60% khối lượng. Dự kiến khu này bố trí 48 lô tái định cư cho các hộ bị ảnh hưởng trực tiếp và 79 lô cho các trường hợp đủ điều kiện bồi thường. Theo UBND tỉnh Quảng Trị, đoạn tuyến đường sắt đi qua địa bàn tỉnh dài 190,68 km, ảnh hưởng đến hơn 7.200 hộ dân, trong đó gần 3.100 hộ phải tái định cư. Tỉnh dự kiến xây dựng 51 khu tái định cư với tổng kinh phí khoảng 3.180 tỉ đồng.

Tại Quảng Ngãi, tuyến đường sắt tốc độ cao dài khoảng 86,3 km đi qua 19 xã, phường, dự kiến thu hồi 365 ha đất. Tỉnh đề xuất xây dựng 18 khu tái định cư và 21 khu cải táng.

Thống kê cho thấy dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua Đà Nẵng dài 116,42 km, liên quan thu hồi khoảng 866 ha đất, nhu cầu tái định cư khoảng 5.100 lô. Thành phố đã phê duyệt các dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ và tái định cư với tổng vốn giải phóng mặt bằng hơn 19.500 tỉ đồng; đồng thời khởi công khu tái định cư tại phường Điện Bàn Bắc với quy mô 4,69 ha, tổng vốn đầu tư hơn 76,1 tỉ đồng.

Chú trọng chất lượng, tạo sinh kế lâu dài

Phát biểu tại lễ khởi công, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Phan Thái Bình nhấn mạnh dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là "giấc mơ, khát vọng nhiều thế hệ", khi hoàn thành sẽ kết nối xuyên suốt đất nước, giảm áp lực giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Thực tế cho thấy, khi tiến độ được bảo đảm song hành với chất lượng và sự minh bạch, các khu tái định cư không chỉ là nơi "ở tạm" mà trở thành nền tảng cho sinh kế lâu dài. Đây cũng là thước đo trách nhiệm của chính quyền trong việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi triển khai những công trình trọng điểm quốc gia.

Chất lượng các khu tái định cư, sinh kế lâu dài của người dân được chính quyền nhiều địa phương đặc biệt chú trọng.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị yêu cầu các khu tái định cư phải được xây dựng đồng bộ, bảo đảm điều kiện sống ổn định, lâu dài và "nơi ở mới phải tốt hơn nơi ở cũ".

Phó Chủ tịch UBND TP Huế Hoàng Hải Minh đã có văn bản chỉ đạo tăng cường kiểm tra, kiểm soát vật liệu xây dựng tại các công trình phục vụ dự án. Theo chỉ đạo, vật liệu sử dụng phải bảo đảm rõ nguồn gốc xuất xứ, có đầy đủ kết quả thí nghiệm, thử nghiệm, kiểm định theo đúng quy chuẩn kỹ thuật và hồ sơ thiết kế. Công tác giám sát thi công phải được thực hiện chặt chẽ, chủ đầu tư bố trí đầy đủ cán bộ giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý sai sót. "Trường hợp phát hiện khiếm khuyết có nguy cơ gây sự cố công trình hoặc mất an toàn lao động, phải kiên quyết dừng thi công để khắc phục. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng công trình" - ông Minh nhấn mạnh.

Trước phản ánh về tình trạng lẫn đá tảng trong khu TĐC số 2 xã Phú Hồ, ông Trần Viết Tú cho biết chủ đầu tư luôn kiểm soát nghiêm ngặt, yêu cầu nhà thầu thu gom đất đá không phù hợp, tập kết và vận chuyển ra khỏi công trường. Phía đơn vị thi công cũng khẳng định nguồn đất san lấp được lấy từ các mỏ hợp pháp, kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng và chỉ dùng phần đất đạt yêu cầu theo hồ sơ thiết kế.