Các quan chức Mỹ và Nga đã có cuộc đàm phán tại Ả Rập Saudi hôm 24-3 nhằm hướng tới việc đạt được lệnh ngừng bắn quy mô lớn ở Ukraine.
Cuộc đàm phán này diễn ra sau khi phái đoàn Mỹ và Ukraine họp tại Ả Rập Saudi một ngày trước đó. Đây là một phần trong nỗ lực mạnh mẽ của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 3 năm, sau khi ông đã điện đàm với cả Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin vào tuần trước.
Theo hãng thông tấn TASS, phái đoàn Nga do ông Grigory Karasin, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hội đồng Liên bang và ông Sergey Beseda, cố vấn giám đốc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB), dẫn đầu. Trong khi đó, phái đoàn Mỹ do Giám đốc hoạch định chính sách của Bộ Ngoại giao Michael Anton, cũng như các trợ lý của đặc phái viên của ông Donald Trump về Ukraine Keith Kellogg và Cố vấn an ninh quốc gia Mike Waltz dẫn đầu.
Điện Kremlin cho biết Moscow và Washington đã chia sẻ sự hiểu biết chung về nhu cầu tiến tới một giải pháp chấm dứt xung đột ở Ukraine nhưng vẫn còn nhiều bất đồng cần được giải quyết. Theo trợ lý của Điện Kremlin Yury Ushakov, chủ đề của các cuộc thảo luận là nối lại sáng kiến ngũ cốc biển Đen, còn gọi là thỏa thuận ngũ cốc. Sáng kiến này nhằm tạo ra hành lang an toàn cho việc xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine từ các cảng trên biển Đen lẫn việc xuất khẩu nông sản và phân bón của Nga.
Phái đoàn Nga - Mỹ đàm phán tại khách sạn Ritz-Carlton ở Riyadh - Ả Rập Saudi hôm 24-3. Ảnh: TASS
Những thỏa thuận như vậy đã đạt được trong cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Donald Trump. Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ cũng xác nhận các phái đoàn Nga - Mỹ tập trung vào vấn đề chấm dứt xung đột ở biển Đen. Ông lưu ý ở giai đoạn đàm phán này, Nga và Mỹ thảo luận việc xác nhận lệnh ngừng bắn, lực lượng gìn giữ hòa bình cũng như quyền lãnh thổ...
Trước cuộc đàm phán Nga - Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine cho biết phái đoàn Ukraine và Mỹ hôm 23-3 đã thảo luận về các đề xuất bảo vệ cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng quan trọng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết phái đoàn Ukraine đã có cuộc thảo luận mang tính xây dựng và việc hợp tác giữa các bên vẫn đang tiếp tục. Tờ Telegraph dẫn lời ông Serhii Leshchenko, một trong những trợ lý của Tổng thống Zelensky, cho biết họ đã thảo luận với đoàn Mỹ về khả năng tạm dừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng của Ukraine và Nga.
"Chúng tôi đang thảo luận sẽ không tấn công các cảng của Nga trên biển và sông, đổi lại họ không tấn công các cảng của chúng tôi ở Kherson, Mykolaiv, Odesa…" - ông Leshchenko nói. Trong khi đó, theo tờ Guardian, Điện Kremlin tuyên bố lệnh hoãn tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, được nhất trí trong cuộc điện đàm giữa ông Putin và ông Donald Trump tuần trước, vẫn có hiệu lực.
Hãng tin Bloomberg hôm 23-3 dẫn nguồn thạo tin cho hay Mỹ hy vọng sẽ đạt được lệnh ngừng bắn quy mô lớn trong vài tuần tới, hướng đến một thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 20-4. Việc ông Donald Trump điện đàm với ông Putin, trong đó có 2 cuộc điện đàm công khai, đã khiến các nhà lãnh đạo châu Âu lo lắng.
Họ lo ngại Washington có thể đang quay lưng với châu Âu để đổi lấy một thỏa thuận hòa bình với Nga, như một phần của một kế hoạch lớn hơn liên quan đến vấn đề giá dầu, Trung Đông và cạnh tranh với Trung Quốc. Tuy nhiên, hôm 23-3 đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã xoa dịu mối lo ngại của các đồng minh NATO tại châu Âu khi bác bỏ thông tin thỏa thuận hòa bình ở Ukraine là "bước đệm" để Nga tấn công châu Âu.
Giá dầu đối mặt nhiều tác động
Giá dầu tăng nhẹ hôm 24-3 khi các nhà đầu tư cân nhắc tác động của một số yếu tố đối với triển vọng cầu - cung. Trong số này, các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Ukraine và Nga làm tăng khả năng Moscow sẽ tăng cường xuất khẩu sau khi đạt được giải pháp.
Ngoài ra, liên minh giữa Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh, gọi là OPEC+, vừa công bố kế hoạch cắt giảm sản lượng bổ sung nhằm bù đắp cho việc khai thác quá mức trước đó của 7 thành viên. Theo kế hoạch, số lượng cắt giảm mỗi tháng dao động từ 189.000 thùng đến 435.000 thùng/ngày, kéo dài đến tháng 6-2026.
Trước đó, OPEC+ hôm 3-3 xác nhận 8 thành viên của họ sẽ tiến hành tăng sản lượng hằng tháng thêm 138.000 thùng/ngày từ tháng 4 với lý do các yếu tố cơ bản của thị trường đang ở trạng thái ổn định hơn. OPEC+ đã cắt giảm sản lượng 5,85 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 5,7% nguồn cung toàn cầu, từ năm 2022 để hỗ trợ thị trường.
Một yếu tố khác là lệnh trừng phạt mới được Mỹ công bố vào tuần rồi. Cụ thể, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt trừng phạt đối với 12 thực thể và 8 tàu thuyền bị cáo buộc liên quan đến hoạt động vận chuyển hàng triệu thùng dầu của Iran, cung cấp cho các nhà máy lọc dầu tư nhân. Ngoài ra, lệnh trừng phạt còn nhằm vào một cơ sở lọc dầu và một kho cảng dầu tại Trung Quốc. Bắc Kinh hiện là nước nhập khẩu dầu Iran lớn nhất và một số chuyên gia cho rằng các chuyến hàng dầu của Iran đến Trung Quốc dự kiến giảm trong ngắn hạn sau khi các lệnh trừng phạt nói trên làm tăng chi phí vận chuyển.
Hoàng Phương
