Thời gian qua, nhiều vụ việc cán bộ Công đoàn cơ sở bị người sử dụng lao động trù dập khi không đồng thuận hoặc đấu tranh bảo vệ quyền lợi của người lao động đã diễn ra. Có những trường hợp bị mất việc làm, ảnh hưởng đến cuộc sống lẫn tâm lý của cán bộ Công đoàn.

Tiêu biểu như trường hợp của chị L.T.T - Chủ tịch Công đoàn một công ty may tại TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Chị T. gắn bó với công ty này từ năm 1995 và là Chủ tịch Công đoàn từ 2009. Tuy nhiên, sau đó công ty đổi chủ, bắt đầu thay đổi nhiều chính sách và cắt giảm các quyền lợi của người lao động. Ban chấp hành Công đoàn cơ sở đã không đồng ý với sự thay đổi tiêu cực này. Đây là lý do khiến chị T. bị phân biệt đối xử kéo dài. Năm 2020, chị T. bị công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

Từ khi mất việc, chị T. đã gian nan đòi quyền lợi. Quá trình khởi kiện với sự hỗ trợ của LĐLĐ và Trung tâm tư vấn pháp luật LĐLĐ tỉnh Đồng Nai kéo dài đến cuối năm 2024 mới kết thúc. Chị được bồi thường thỏa đáng song sự việc kéo dài nhiều năm đã vắt kiệt sức khỏe lẫn tinh thần của chị.

Từ thực tế trên, vấn đề bảo vệ cán bộ Công đoàn đã được quy định cụ thể hơn trong Luật Công đoàn 2024 (có hiệu lực từ ngày 1-7-2025). Điều 28 Luật Công đoàn 2024 quy định về bảo đảm cho cán bộ Công đoàn như sau:

1. Trường hợp hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hết hạn mà người lao động là cán bộ Công đoàn không chuyên trách đang trong nhiệm kỳ công đoàn thì được gia hạn hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc cho đến hết nhiệm kỳ.

2. Người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, sa thải, buộc thôi việc hoặc chuyển làm công việc khác đối với cán bộ Công đoàn không chuyên trách nếu không có ý kiến thỏa thuận bằng văn bản của Công đoàn cấp trên trực tiếp. 

Trường hợp không thỏa thuận được, hai bên phải báo cáo với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. Sau 30 ngày kể từ ngày báo cho cơ quan, tổ chức có thẩm quyền biết, người sử dụng lao động có quyền quyết định và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

3. Trường hợp người lao động là cán bộ Công đoàn không chuyên trách bị người sử dụng lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, buộc thôi việc hoặc sa thải trái pháp luật thì Công đoàn có trách nhiệm yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền can thiệp hoặc đại diện theo pháp luật khởi kiện vụ việc lao động tại Tòa án để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho cán bộ công đoàn, trừ trường hợp cán bộ Công đoàn từ chối.

Trường hợp không thể trở lại làm công việc cũ thì cán bộ Công đoàn không chuyên trách được Công đoàn hỗ trợ tìm việc làm mới và trong thời gian gián đoạn việc làm được hỗ trợ bằng tiền từ nguồn tài chính Công đoàn theo quy định của Tổng LĐLĐ Việt Nam.