Khoảng 16 giờ 30 phút mỗi ngày, những đứa trẻ chừng 4-7 tuổi được ông bà, cha mẹ dẫn xuống chơi dưới chung cư Tín Phong (khu phố 5, phường Tân Thới Nhất, quận 12, TP HCM) thỉnh thoảng lại bịt mũi, dụi mắt. Cách đó chừng vài trăm mét, ống khói từ 2 cơ sở sản xuất bốc lên ngùn ngụt theo hướng gió phả thẳng vào chung cư, nơi những đứa trẻ đang vui chơi.

Dùng vải vụn, vỏ điều làm nhiên liệu

Đứng chừng 15 phút, chúng tôi đã không chịu nổi mùi khét khó chịu, mắt cay xè. Ông Trần Văn Thắng, ngụ block B chung cư Tín Phong, cho biết ống khói xả ra bất kỳ thời điểm nào trong ngày, xộc thẳng vào chung cư. Đến buổi tối, cơ sở thải ra nhiều hơn, muội than theo gió bay vào các căn hộ. "Chúng tôi đã kiến nghị lên phường, quận nhiều lần nhưng chẳng thay đổi được gì. Giờ chẳng biết đi đâu kêu nữa" - ông Thắng ngán ngẩm.

Ông Nguyễn Trung Thông, Trưởng Ban Quản trị chung cư Tín Phong, cho biết cách đây 2 năm, cư dân quá bức xúc nên đã mời công an và đại diện UBND phường Tân Thới Nhất đến kiểm tra, làm việc với Công ty TNHH Long Vĩ. Vào trong công ty, cư dân mới tá hỏa khi thấy vải vụn, vỏ hạt điều chất thành đống để làm chất đốt. Ngoài ra, hệ thống xả khói của công ty này không được xử lý mà cho thải thẳng ra ngoài. Sau đó, UBND phường đã lập biên bản đề nghị công ty cam kết không xả khói gây ô nhiễm môi trường.

Đến tháng 3-2017, công ty này bị UBND quận 12 xử phạt 70 triệu đồng và đình chỉ hoạt động 9 tháng. Mới đây, khi kiểm tra lại, cơ quan chức năng xác định cơ sở này phát sinh nguồn gây ô nhiễm khí thải do lò hơi dùng nhiên liệu đốt là củi, than đá.

"Chúng tôi đề nghị cơ quan chức năng sớm di dời cơ sở này ra khỏi khu dân cư. Trong thời gian chờ di dời, phải giám sát chặt chẽ khí thải để người dân có môi trường sống trong lành" - ông Thông kiến nghị.

Khói bốc lên nghi ngút từ cơ sở giặt nhuộm tại ấp 1B, xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, TP HCM gây ô nhiễm môi trườngẢnh: Sỹ Đông

Gây ô nhiễm nhưng vẫn cố thủ

Cũng ở quận 12, theo tìm hiểu của phóng viên, tại phường Đông Hưng Thuận vẫn còn 5 cơ sở "cố thủ" hoạt động, trong đó có doanh nghiệp lén lút xả thải ra kênh Tham Lương.

Một trong những cơ sở mà người dân bức xúc nhất là Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Thiên Phú Thịnh, liên tục xả khói khiến các hộ dân xung quanh phải đóng cửa vì không chịu nổi mùi khét. Ông Phạm Văn Duyên, giám đốc công ty, nói doanh nghiệp sẵn sàng di dời nhưng do địa điểm mới chưa hoàn thiện nên chưa thể thực hiện. Lãnh đạo UBND phường Đông Hưng Thuận cho biết đã có văn bản gửi UBND quận 12 kiến nghị xử lý Thiên Phú Thịnh và 4 công ty khác, đề nghị để sớm di dời khỏi khu dân cư.

Hai xã Vĩnh Lộc A và Vĩnh Lộc B của huyện Bình Chánh cũng là điểm nóng về ô nhiễm môi trường do các cơ sở sản xuất gây ra. Điển hình là tại đường liên ấp 1-2 (thuộc ấp 1B, xã Vĩnh Lộc B), từ nhiều tháng qua xuất hiện nhiều cột khói bốc lên nghi ngút phả ra các khu dân cư xung quanh. Nguồn thải này xuất phát từ một số nhà xưởng được xây dựng kiên cố nhưng luôn đóng cửa, bên ngoài cũng không treo bảng hiệu. Người dân có nhà cạnh cơ sở gây ô nhiễm cho biết thời điểm khói bốc lên nghi ngút là buổi trưa hoặc chiều tối, bởi vào lúc này, lực lượng chức năng ít đi kiểm tra.

"Nhiều lúc cột khói bốc cao hàng chục mét, nhìn từ xa cũng thấy rõ nhưng không hiểu sao lực lượng chức năng không xử phạt. Chúng tôi đã gửi đơn đến xã và huyện để cầu cứu nhưng những cột khói vẫn cứ phả ra đều đặn như thách thức" - một người dân bức xúc.